djîsse
Etimolodjeye 1
[candjî]Prononçaedje
[candjî]- AFE :
- diferins prononçaedjes : /d͡ʒiːs/ /d͡ʒes/ /d͡ʒɛ̃s/ (minme prononçaedje cåzu pattavå)
- prononçaedje zero-cnoxheu : /d͡ʒiːs/
- Ricepeures : nén rcepåve
Sustantif
[candjî]singulî | pluriyal |
---|---|
djîsse | djîsses |
djîsse omrin et femrin
- (mot do bastimint) plaece k' ene biesse u ene djin coûtche.
- Ca l’ mizere et li rwene abrotchive tocosté
E cisse djîsse la ki l’ djoû dischindeut tot a poenne. — Joseph Vrindts, ”Vîx Lîge” (1901), p.25, “Vîx Souv’nir” (fråze rifondowe). - A l’vole, on cloya l’ ouxhe des djîsses.
Li damaedje des pezants bayårds
K’ apatraftént al viss al vass,
Resdondixheut come des eglomes
E l’ påjhûlisté d’ ene eglijhe. — Joseph Mignolet, "Li tchant di m' tere", 1935, p. 40.
- Ca l’ mizere et li rwene abrotchive tocosté
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/6c/Dalaedje.gif)
- aveur al djîsse : aveur ene sakî ki lodje a vosse måjhone po rén.
- Il avént on bribeus al djîsse.
- F. héberger.
- trover djîsse : aler s' ahouter po doirmi ene sawice
- Çou qu’on rouvèye ossi voltî c’èst qui Loth qui n’saveût wice aler, trova djîse divins ‘ne grote wice qu’il a d’manou tot-on timps avou sès deûs crapôdes — Georges Ghys.
- Tot çou k' il avît co, c' esteut kékès guineyes k' il avént polou såver, et alént i eviè Imbour po trover djîsse amon des cnoxhances ki n' elzès rawårdént nén — Georges Ghys (fråze rifondowe).
- trouver refuge
- esse al djîsse : lodjî amon des djins.
- F. être hébergé.
- aler al djîsse : aler lodjî (ene sadju) cwand on est e voyaedje.
- dimander l' djîsse : dimander a lodjî.
- F. demander l'hébergement.
- cweri a djîsse : cweri après ene plaece po lodjî.
- djîsse e viyaedje :sistinme touristike wice ki des djins vinèt al djîsse dins ene cinse, nouris et lodjîs.
- F. gîte rural.
- paymint po-z esse lodjî ene sadju.
- I paye si djîsse a nosse måjhone (ramexhné pa J.M. Pierret).
- F. pension.
Ratourneures
[candjî]- diner djîsse; u: diner l’ djîsse; u: bayî l’ djîsse)
- mete foû djîsse
- prinde djîsse
- aveur po djîsse : djîstrer ene sawice.
- * Et, cwand del shijhe on bea feu d' artifice
Fjheut blawter Mouze å Paradis des Tchvås,
Ene bele noere tiesse avou l' vizaedje wainisse
Aveut po djîsse on blanc lét d' ospitå. — Louis Lagauche, "Li ptit hierdî" (1926), p. 109 (fråze rifondowe). - raprepyî s’ djîsse
Parintaedje
[candjî]Sinonimeye
[candjî]- (plaece k' on live s' î rmete) :
Loukîz a : « pote »
Ortografeyes
[candjî]Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
E rfondou walon :
Ratournaedjes
[candjî]Etimolodjeye 2
[candjî]Sustantif
[candjî]singulî | pluriyal |
---|---|
djîsse | djîsses |
djîsse femrin
- båre di fier, bén droete, k' on stitche ene sadju po fé bodjî ene pezante sacwè.
- Trouve mu ene djîsse po fé bouler ç' tronce la.
- On dit eto: levî.
- F. levier.
- tote båre di fier ki s' aspoye ene sadju (li pont d' aspoya), po fé bodjî ene sacwè (li foice rastinrece) tot boutant u tot saetchant a ene ôte plaece sol båre (foice motrece).
- djîsse ås vitesses : tént-cawe po passer les virtesses, a ene oto.
- (djîsse di djeu) pitite manike des djeus éndjolikes, po fé bodjî des persounaedje, des sacwès sol waitroûle.
- On dit eto: djîslete. Ingl. joystick.
- cwårêye poutrele, ki s' mete sol taeyant, po sotni èn årvô.
- F. solive.
Parintaedje
[candjî]Waitîz eto
[candjî] Lijhoz l’ årtike djîsse (discramiaedje) so Wikipedia