Powiat grodzieński (I Rzeczpospolita)
![](http://178.128.105.246/host-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Haradzienski_paviet._%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D1%96_%D0%BF%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D1%82.svg/213px-Haradzienski_paviet._%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D1%96_%D0%BF%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D1%82.svg.png)
![](http://178.128.105.246/host-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3c/Flag_of_Grodno_powet_%281413-1795%29.svg/213px-Flag_of_Grodno_powet_%281413-1795%29.svg.png)
Powiat grodzieński – jednostka terytorialna województwa trockiego Wielkiego Księstwa Litewskiego w 1413 roku i Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
Głównym miastem powiatu było Grodno i w nim odbywały się sejmiki szlacheckie z prawem wyboru 2 posłów na sejm i 2 deputatów do Trybunału.
Charakterystyczną cechą powiatu grodzieńskiego była przewaga własności królewskiej nad własnością szlachecką przy nikłym udziale własności duchownej. W obrębie powiatu grodzieńskiego istniały starostwa: filipowskie, przewalskie, przeroślskie, wasilkowskie i drobniejsze królewszczyzny.
Zgodnie z reformą administracyjno-terytorialną z lat 1565–1566 do powiatu została przyłączona część powiatu mereckiego z Berżnikami, Wiejsiejami i Lejpunami. Pod koniec XVI w. włość Mostowska i Rażankowska zostały włączone do powiatu lidzkiego. W 1588 roku gdy wydzielano z królewszczyzn litewskich dobra stołowe, utworzono ekonomię grodzieńską. W 1793 roku powiat grodzieński zmieniono w województwo grodzieńskie w skład którego weszły powiat grodzieński i merecki.
Od zachodu powiat graniczył z Podlasiem wzdłuż rzek Netty, Brzozówki i Czarnej. Obecnie częściowo na terenie Rzeczypospolitej Polskiej i Białorusi.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 1: Абаленскі – Кадэнцыя. – Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005, s. 505–506.
- Jan Jakubowski, Powiat Grodzieński w XVI wieku, w: Prace Komisji Atlasu historycznego Polski, z. III, Kraków 1935, s. 99–109.
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.Tom V: Kutowa Wola – Malczyce. – Warszawa, 1884, s. 339.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Wielkie Księstwo Litewskie. (Mapa administracyjna)