Перайсці да зместу

Сэмюэл Філіпс Хантынгтан

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Сэмюэл Філіпс Хантынгтан
англ.: Samuel P. Huntington
Дата нараджэння 18 красавіка 1927(1927-04-18)[1][2][…]
Месца нараджэння
Дата смерці 24 снежня 2008(2008-12-24)[3][1][…] (81 год)
Месца смерці
Грамадзянства
Маці Dorothy Sanborn Phillips[d][4]
Жонка Nancy Arkelyan Huntington[d]
Род дзейнасці філосаф, геапалітык, палітолаг, пісьменнік, выкладчык універсітэта, сацыёлаг, эканаміст
Навуковая сфера міжнародныя адносіны
Месца працы
Альма-матар
Вядомыя вучні Фрэнсіс Фукуяма і John Mearsheimer[d]
Партыя
Член у
Узнагароды
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

Сэмюэл Філіпс Хантынгтон (англ.: Samuel Phillips Huntington; 18 красавіка 1927, Нью-Ёрк, ЗША — 24 снежня 2008, Мартас-Він'ярд, Масачусетс, ЗША) — амерыканскі сацыёлаг і палітолаг, аўтар канцэпцыі этнакультурнага падзелу цывілізацый, апублікаванай ім у артыкуле «Сутыкненне цывілізацый?» (The Clash of Civilizations?), апублікаванай у 1993 годзе ў часопісе Foreign Affairs, а затым у 1996 годзе ў кнізе «Сутыкненне цывілізацый».

Атрымаў вышэйшую адукацыю ў Ельскім універсітэце, у 1948 годзе — ступень магістра ў Чыкагскім універсітэце, абараніў доктарскую дысертацыю ў Гарвардскім універсітэце, дзе і выкладаў да канца жыцця. У пачатку навуковай кар'еры стаў знакамітым, перш за ўсё, як даследчык грамадзянскага кантролю над узброенымі сіламі і тэорыі мадэрнізацыі. Заснавальнік і галоўны рэдактар часопіса Foreign Policy .

У 1973 працаваў намеснікам дырэктара Цэнтра міжнародных адносін; у 1977—1978 гадах — каардынатарам аддзела планавання ў Савеце нацыянальнай бяспекі ЗША; у 1978—1989 гадах — дырэктарам Цэнтра міжнародных адносін.

Паказчыкам высокага аўтарытэту Хантынгтана сярод амерыканскіх палітолагаў з'яўляецца абранне яго ў 1984—1985 гадах віцэ-прэзідэнтам, а ў 1986—1987 гадах — прэзідэнтам Амерыканскай Асацыяцыі палітычных навук.

Асноўныя працы і погляды

[правіць | правіць зыходнік]
Карта этнакультурнага падзелу цывілізацый, пабудаваная па канцэпцыі Хантынгтана: заходняя культура (цёмна-сіні колер), лацінаамерыканская культура (фіялетавы колер), японская культура (ярка-чырвоны колер), сінская культура (цёмна-чырвоны колер), культура Індыі (аранжавы колер), ісламская культура (зялёны колер), праваслаўная культура (бірузовы колер), будыйская культура (жоўты колер) і афрыканская культура (карычневы колер)

Хантынгтон — аўтар шматлікіх работ у галіне палітычнай мадэрнізацыі, міжнародных адносін, тэорыі дэмакратыі і іміграцыі. Сярод іх варта вылучыць:

Вялікую вядомасць атрымала створаная Хантынхтонам канцэпцыя «сутыкнення цывілізацый», якая апісвае дынаміку сучасных міжнародных адносін скрозь прызму канфліктаў на цывілізацыйнай аснове. Хантынгтон выказаў меркаванне пра непазбежнасць у недалёкай будучыні супрацьстаяння паміж ісламскім і заходнім светамі, якое будзе нагадваць савецка-амерыканскае супрацьстаянне ў часы Халоднай вайны. Фактычна тая ж канцэпцыя амаль на дваццаць гадоў раней Хантынгтана была акрэслена ў працах беларускага філосафа і культуролага Мікалай Крукоўскі (1923—2013).

Іншая вядомая тэарэтычная распрацоўка Хантынгтана — канцэпцыя «хваляў дэмакратызацыі».

Зноскі

На англійскай мове
  • The Soldier and the State: The Theory and Politics of Civil-Military Relations (1957)
  • The Common Defense: Strategic Programs in National Politics (1961)
  • Political Order in Changing Societies (1968)
  • American Politics: The Promise of Disharmony (1981)
  • The Third Wave: Democratization in the Late Twentieth Century (1991)
  • The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order (1996)
  • Who Are We? The Challenges to America's National Identity (2004)
На рускай мове