Edukira joan

Asintomatiko

Wikipedia, Entziklopedia askea

Medikuntzan, afekzio batean asintomatikoa dela esaten da pazienteak gaixotasun edo infekzio bat badu baina sintomarik ez badu. Gaixotasun bat sintomarik gabekoa izan daiteke, normalean sintoma nabarmenik agertzen ez badu. Infekzio asintomatikoei infekzio subklinikoak ere deitzen zaie. Beste afekzio batzuk (gaixotasun mentalak, adibidez) subklinikotzat har daitezke, baldin eta diagnostiko kliniko baterako behar diren sintoma guztiak ez badituzte. Klinikoki isila terminoa ere erabiltzen da.

Gaixotasun bat sintomarik gabekoa dela jakitea garrantzitsua da, zeren eta:

  • Sintomak berandu gara ditzake eta, beraz, itxaronaldi arretatsua edo tratamendu goiztiarra behar izan dezake.
  • Bere kabuz sendatu edo onbera bihur daiteke.
  • Pertsona batek tratamendua jaso behar du, gerora hipertentsioa eta hiperlipidemia bezalako arazo medikoak ez garatzeko[1].
  • Erne egon balizko arazoen aurrean: hipotiroidismo asintomatikoa Wernicke-Korsakoff edo beriberi sindromea duen pertsonarengana itzultzen da zain barneko glukosa jaso ondoren[2].
  • Erasandako pertsona infekziosoa izan daiteke, eta infekzioa oharkabean beste batzuei barreiatu.

Sintomarik gabeko afekzio baten adibide bat zitomegalobirusa (CMV) da, herpesbirus genero bat. "Uste da jaioberri guztien % 1 CMV bidez kutsatzen direla, baina infekzio gehienak sintomarik gabekoak dira". Adibidez, esklerosi anizkoitzean, kasuen %25 inguru sintomarik gabekoak direla kalkulatzen da, eta post mortem edo kointzidentzia bidez soilik detektatzen dira, beste gaixotasun batzuk tratatzen diren bitartean[3]. Poliomielitisak ere asintomatiko kopuru handia du, baina kutsa dezakete gaixotasuna horrela egonda ere[4].

Bestalde, 2019-2020 aldian, koronabirusak eragindako gaixotasunaren pandemian, pertsona asintomatikoek eginkizun garrantzitsua bete zuten gaixotasun hori mundu osora zabaltzeko, kutsatzeko erraztasunaren ondorioz, eta horrek zaildu egin zuen gaixotasun horri eustea; hori dela eta, agintariek urruntze- eta prebentzio-neurriak aplikatu behar izan zituzten, gaixotasun horren hedapena eta, ondorioz, osasun-kolapsoa saihesteko[5].

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. (Ingelesez) Tattersall, Robert. (2001-05-01). «Diseases the doctor (or autoanalyser) says you have got» Clinical Medicine 1 (3): 230–233.  doi:10.7861/clinmedicine.1-3-230. ISSN 1470-2118. PMID 11446622. PMC PMC4951914. (Noiz kontsultatua: 2020-08-25).
  2. (Ingelesez) Watson, A. J. S.; Walker, J. F.; Tomkin, G. H.; Finn, M. M. R.; Keogh, J. A. B.. (1981-12-01). «Acute Wernickes Encephalopathy precipitated by glucose loading» Irish Journal of Medical Science 150 (1): 301.  doi:10.1007/BF02938260. ISSN 1863-4362. (Noiz kontsultatua: 2020-08-25).
  3. (Ingelesez) Engell, T.. (1989). «A clinical patho-anatomical study of clinically silent multiple sclerosis» Acta Neurologica Scandinavica 79 (5): 428–430.  doi:10.1111/j.1600-0404.1989.tb03811.x. ISSN 1600-0404. (Noiz kontsultatua: 2020-08-25).
  4. (Ingelesez) «Pinkbook | Polio | Epidemiology of Vaccine Preventable Diseases | CDC» www.cdc.gov 2019-09-25 (Noiz kontsultatua: 2020-08-25).
  5. (Gaztelaniaz) Redacción. (2020-03-19). «El preocupante papel de los pacientes asintomáticos en la propagación del coronavirus» BBC News Mundo (Noiz kontsultatua: 2020-08-25).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]