Japansýr
Japansýr | ||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Ástand stofns | ||||||||||||||
Vísindaleg flokkun | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
Tvínefni | ||||||||||||||
Taxus cuspidata Siebold & Zucc. | ||||||||||||||
Samheiti | ||||||||||||||
|
Japansýr (fræðiheiti: Taxus cuspidata)[22] er tegund af ættkvíslinni Taxus sem vex í Japan, Kóreu, norðaustur-Kína og suðaustast í Rússlandi.
Þetta er stór sígrænn runni eða tré, að 10–18 m hátt, með stofn að 60 sm í þvermál. Barrið er lensulaga, flatt, 1 til 3 sm langt og 2 til 3 mm breitt, í spíral eða óreglulega út frá sprotunum, en sveigt svo það myndar þröngt v út frá þeim, nema á toppsprotanum þar sem spíralstaðan sést greinilega.
Blómin einkynja og plönturnar eru sérbýlisplöntur. Kvenblómið er eitt íhvolft fræblað, sem verður að rauðu aldini með einu fræi. Fræ egglaga, samþjöppuð, dálítið 3-4 köntuð. Frækápa rauð. Aldinin á Japansý eru oft nokkur saman í hóp, og því fleiri saman en hjá Taxus baccata.[23]
Vitað er að stöku tré frá Sikhote-Alin séu meir en 1000 ára gömul.[24]
Nytjar
[breyta | breyta frumkóða]Hann er víða ræktaður í austur Asíu og austur Norður Ameríku sem skrautrunni.
Ræktun á Íslandi
[breyta | breyta frumkóða]Hérlendis hefur hann verið ræktaður með góðum árangri. [heimild vantar]
-
Nærmynd af barri
-
Börkur
Eitrun
[breyta | breyta frumkóða]Allir hlutar runnans eru nægilega eitraðir til að drepa hest, að frátöldum berkönglinum (en fræið sjálft er mjög eitrað).[25] Fyrir hunda eru 2.4g á kg banvæn . Það er þessvegna mælt með því að halda heimilisdýrum frá plöntunni. Villt dýr eins og elgur og vapitíhjörtur hafa einnig orðið fyrir eitrun af honum.[26][27]
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ Conifer Specialist Group (1998). „Taxus cuspidata“. Rauði listi IUCN yfir tegundir í hættu. 1998. Sótt 5. maí 2006.
- ↑ Pilger, Planzenreich 18 (iv, 5): 112. 1903.
- ↑ Carrière, Conifèrae 733. 1867.
- ↑ Siebold ex Endlicher, Syn. Conif. 239. 1847.
- ↑ Trautv. Mem. Acad. Sci. St. Petersb. Sav. Etrang. (Maximowicz) 9: 259 (Prim. Fl. Amur.). 1859.
- ↑ J. Kor. For. Soc. 158: 40. 1938.
- ↑ Spjut, J. Bot. Res. Inst. Texas 1(1): 268. 2007.
- ↑ J. Arnold. Arbor 1: 191. 1920.
- ↑ Wilson, Conif. Taxads Japan 13. 1916.
- ↑ Makino, Illus. Fl. Nippon. 1925.
- ↑ Q. L.Wang, Clavis Pl. Chinae Bor.-Or., ed. 2: 73. 1995.
- ↑ Rehder ex Bailey, Cult. Evergreens 189. 1923.
- ↑ Kolesnikov, Bull. Far E. Branch Acad. Sci., USSR 13: 43, Fig. 2. 1935.
- ↑ Hort. ex Rehder, Cyclopedia Amer. Hort. (Bailey) 1773. 1902.
- ↑ Makino, Illus. Fl. Nippon, 910. 1931.
- ↑ J. Arn. Arb.: 198 (T. cuspidata hicksii Hort., synon.). 1923.
- ↑ List Pl. Fir Tribe 10: 80. 1851.
- ↑ Spjut ined.
- ↑ J. Bot. Res. Inst. Texas 1(1): 278. 2007.
- ↑ J. Bot. Res. Inst. Texas 1(1): 278. 2007.
- ↑ J. Bot. Res. Inst. Texas 1(1): 281. 2007.
- ↑ USDA, NRCS (n.d.). „Taxus cuspidata“. The PLANTS Database (plants.usda.gov) (enska). Greensboro, North Carolina: National Plant Data Team. Sótt 8. desember 2015.
- ↑ „Lystigarður Akureyrar - Japansýr“. Afrit af upprunalegu geymt þann 4. ágúst 2020. Sótt 14. apríl 2018.
- ↑ https://web.archive.org/web/20070929092614/http://adm.khv.ru/invest2.nsf/pages/ru/rehabcentre.htm
- ↑ Yew
- ↑ Snið:Cite url
- ↑ Snið:Cite url
![](http://178.128.105.246/host-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)
![](http://178.128.105.246/host-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Wikispecies-logo.svg/34px-Wikispecies-logo.svg.png)