Ajania
Ajania pacifica | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | |||
Klasa | |||
Nadrząd | |||
Rząd | |||
Rodzina | |||
Rodzaj |
ajania | ||
Nazwa systematyczna | |||
Ajania P. P. Poljakov Bot. Mater. Gerb. Bot. Inst. Komarova Akad. Nauk SSSR 17: 419. 1955[3] | |||
Typ nomenklatoryczny | |||
A. pallasiana (F. E. L. Fischer ex W. G. Besser) P. P. Poljakov[3] | |||
Synonimy | |||
|
![](http://178.128.105.246/host-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/18/Chrysanthemum_rupestre_%28flower%29.jpg/220px-Chrysanthemum_rupestre_%28flower%29.jpg)
Ajania (Ajania) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Asteraceae). Obejmuje ok. 34[5] do 43[4] gatunków występujących w Azji środkowej i wschodniej[6], z centrum zróżnicowania w Chinach, gdzie rośnie 35 gatunków, w tym 23 endemity[5]. Ajania pacyficzna Ajania pacifica jest popularnie uprawianą rośliną ozdobną[7].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]- Pokrój
- Rośliny zielne (byliny), rzadziej niskie półkrzewy[5].
- Liście
- Skrętoległe, pierzasto lub dłoniasto podzielone, piłkowane, rzadko całobrzegie[5].
- Kwiaty
- Zebrane w koszyczki, rzadko pojedyncze, zwykle tworzące złożony kwiatostan w formie baldachogrona z koszyczkami stojącymi w jednej płaszczyźnie. Okrywy koszyczków są dzwonkowate lub walcowate, tworzone przez zielone listki o błoniastych (białych lub brązowych) brzegach zebrane w 4–5 szeregach. Dno koszyczka wypukłe do stożkowatego, bez łuszczynek. Kwiaty brzeżne w koszyczku żeńskie, żółte lub rzadziej fioletowe, z rurkowatą koroną, na szczycie z 2–3 ząbkami. Kwiaty wewnątrz koszyczka obupłciowe, z koroną rurkowatą, na szczycie z 5 ząbkami. Pręciki na szczycie z lancetowatym przydatkiem. Nitka słupka nitkowata, na szczycie ucięta[5].
- Owoce
- Jajowate niełupki z 4–6 żebrami lub paskami[5].
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]- Pozycja systematyczna
Rodzaj z plemienia Anthemideae z podrodziny Asteroideae z rodziny astrowatych (Asteraceae)[2]. W obrębie plemienia zaliczany jest do podplemienia Artemisiinae, a w jego obrębie do tzw. grupy Chrysanthemum[8]. W niektórych ujęciach systematycznych rodzaj włączany jako sekcja do rodzaju złocień Chrysanthemum[9], a w każdym razie jest blisko z nim spokrewniony (oraz z Arctanthemum) i granice między tymi rodzajami są niejasne[8].
- Wykaz gatunków[4]
- Ajania abolinii Kovalevsk.
- Ajania achilleoides Poljakov ex Grubov
- Ajania adenanthum (Diels) Y.Ling & C.Shih
- Ajania alabasica H.C.Fu
- Ajania amphiseriacea (Hand.-Mazz.) C.Shih
- Ajania brachyantha C.Shih
- Ajania breviloba (Franch. ex Hand.-Mazz.) Y.Ling & C.Shih
- Ajania elegantula (W.W.Sm.) C.Shih
- Ajania fastigiata (C.Winkl.) Poljakov
- Ajania fruticulosa (Ledeb.) Poljakov
- Ajania gracilis (Hook.f. & Thomson) Poljakov ex Tzvelev
- Ajania grubovii Muldashev
- Ajania hypoleuca Ling ex C.Shih
- Ajania junnanica Poljakov
- Ajania khartensis (Dunn) C.Shih
- Ajania korovinii Kovalevsk.
- Ajania latifolia C.Shih
- Ajania myriantha (Franch.) Ling ex C.Shih
- Ajania nematoloba (Hand.-Mazz.) Y.Ling & C.Shih
- Ajania nitida C.Shih
- Ajania nubigena (Wall. ex DC.) Muldashev
- Ajania pacifica (Nakai) K.Bremer & Humphries – ajania pacyficzna[10]
- Ajania pallasiana (Fisch. ex Besser) Poljakov
- Ajania parviflora (Grun.) Ling
- Ajania potaninii (Krasch.) Poljakov
- Ajania przewalskii Poljakov
- Ajania purpurea C.Shih
- Ajania quercifolia (W.W.Sm.) Y.Ling & C.Shih
- Ajania ramosa (C.C.Chang) C.Shih
- Ajania remotipinna (Hand.-Mazz.) Y.Ling & C.Shih
- Ajania rupestris (Matsum. & Koidz.) Muldashev
- Ajania salicifolia (Mattf.) Poljakov
- Ajania scharnhorstii (Regel & Schmalh.) Tzvelev
- Ajania semnanensis Sonboli
- Ajania sericea C.Shih
- Ajania shiwogiku (Kitam.) K.Bremer & Humphries
- Ajania tenuifolia (Jacquem. ex Besser) Tzvelev
- Ajania tibetica (Hook.f. & Thomson ex C.B.Clarke) Tzvelev
- Ajania trifida (Turcz.) Muldashev
- Ajania trilobata Poljakov
- Ajania tripinnatisecta Y.Ling & C.Shih
- Ajania truncata (Hand.-Mazz.) Ling ex C.Shih
- Ajania variifolia (C.C.Chang) Tzvelev
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ a b Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2014-02-25] (ang.).
- ↑ a b Ajania. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2014-02-25].
- ↑ a b c Ajania Poljakov. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-02-21].
- ↑ a b c d e f Zhu Shi, Christopher J. Humphries, Michael G. Gilbert: Ajania Poljakov. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2021-02-21].
- ↑ David J. Mabberley: The Plant-book: A Portable Dictionary of the Vascular Plants. Cambridge University Press, 1997, s. 20. ISBN 0-521-41421-0.
- ↑ Maarten J.M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World. Richmond UK, Chicago USA: Kew Publishing, Royal Botanic Gardens, The University of Chicago Press, 2017, s. 613. ISBN 978-1-842466346.
- ↑ a b Hong-Bo Zhao, Fa-Di Chen, Su-Mei Chen, Guo-Sheng Wu & Wei-Ming Guo: Molecular phylogeny of Chrysanthemum, Ajania and its allies (Anthemideae, Asteraceae) as inferred from nuclear ribosomal ITS and chloroplast trnL-F IGS sequences. [w:] Plant Systematics and Evolution volume 284 [on-line]. 2010. s. 153–169. [dostęp 2021-02-21].
- ↑ Ajania. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2014-02-25]. (ang.).
- ↑ Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych łacińsko-polski. Kraków: Officina Botanica, 2008, s. 18. ISBN 978-83-925110-5-2.