Conversio Bagoariorum et Carantanorum
![](http://178.128.105.246/host-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/Frankish_Empire_481_to_814-pl.svg/400px-Frankish_Empire_481_to_814-pl.svg.png)
Conversio Bagoariorum et Carantanorum („Nawrócenie Bawarów i Karyntyjczyków”)[a] – traktat spisany po łacinie w Salzburgu ok. roku 870, opisuje życie i działalność prawdopodobnego założyciela Salzburga Ruperta (zm. 710), w szczególności jego pracę misyjną w Bawarii. Dokument przedstawia także działalność biskupów i opatów w archidiecezji w Salzburgu. Zawiera też historię Słowian karynckich.
Powstanie i kontekst
[edytuj | edytuj kod]Traktat powstał w drugiej połowie IX wieku, napisany być może przez Adalwina, arcybiskupa Salzburga, w czasie sporów arcybiskupów salzburskich z arcybiskupem morawskim Metodym o prawa misyjne do krajów słowiańskich. Dokument miał dowodzić starych praw archidiecezji salzburskiej do sprawowania zwierzchności kościelnej nad Słowianami karynckimi w czasie gdy bracia Cyryl i Metody głosili religię chrześcijańską wśród Słowian zamieszkujących Wielkie Morawy i Panonię, a także dowodzić praw Ludwika Niemieckiego do sprawowania politycznej kontroli nad tymi pierwszymi.
Treść
[edytuj | edytuj kod]Traktat stanowi cenne źródło wiedzy na temat wczesnośredniowiecznej historii Słowian morawskich i bałkańskich, a także Awarów. Jest także kolejnym źródłem, obok kroniki Fredegara, wspominającym Samona. Samon, o którym pamięć zaginęła wśród Słowian czeskich (nie wspomina o nim Kronika Kosmasa z XII wieku), zachował się w przekazach Chorątan jako książę „chorątański”, któremu przypisuje się wręcz pochodzenie słowiańskie: Temporibus gloriosi regis Francorum Dagoberti Samo nomine quidam Sclavus, manens in Quarantanis fuit dux gentis illius[1].
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Nazwa tego nieistniejącego plemienia występuje w wielu wariantach, polskim Chorątanie (Henryk Łowmiański), ruskim Chorutanie (głównie za latopisami, ale również Kazimierz Wachowski), łacińskim: Carantani/Qarantani, zlatynizowanym południowosłowiańskim: Karantanci i współczesnych polskich odłacińskich: Karantanowie, Karyntyjczycy etc. (Gerard Labuda), polskie tłumaczenie Conversio... weszło do polskiej historiografii jako traktat o „nawróceniu Bawarów i Karyntyjczyków” za Labudą, pomimo iż nazwa „Karyntyjczycy” (od nazwy krainy Karyntii) jest stosunkowo rzadko stosowana, a sam Labuda raczej stosował określenie Słowianie karynccy: Gerard Labuda, Pierwsze państwo słowiańskie. Państwo Samona, Wodzisław Śląski 2009, s. 27 i n.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Kazimierz Wachowski: Słowiańszczyzna zachodnia. Poznań: 2000, s. 40. ISBN 83-7063-271-8.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Gerard Labuda: Słowiańszczyzna pierwotna (wybór tekstów). Warszawa: 1954.