Lubuska Brygada WOP
![]() Emblemat brygady | |
Historia | |
Państwo | |
---|---|
Sformowanie |
1958 |
Rozformowanie |
listopad 1989 |
Nazwa wyróżniająca |
Lubuska |
Tradycje | |
Nadanie sztandaru |
1963 |
Rodowód | |
Kontynuacja | |
Dowódcy | |
Pierwszy |
płk Stanisław Czesławski |
Ostatni |
płk Andrzej Żurek |
Organizacja | |
Kryptonim |
Refren[a] |
Dyslokacja | |
Formacja | |
Odznaczenia | |
![]() |
Lubuska Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza (LBWOP) – zlikwidowana brygada Wojsk Ochrony Pogranicza pełniąca służbę na granicy państwowej z Niemiecką Republiką Demokratyczną.
Formowanie i zmiany organizacyjne
[edytuj | edytuj kod]9 Lubuska Brygada WOP została sformowana na podstawie zarządzenia ministra spraw wewnętrznych nr 075/58 z 22 kwietnia 1958, na bazie 9 Brygady WOP[1].
W 1961 dowództwo posiadało kryptonim Refren.
W 1962 wprowadzono nowy plan mobilizacyjny PM–62. Zakładał on na wypadek wojny znaczne rozwiniecie jednostki. Zgodnie z etatem czasu „P”, 1 lipca 1965 Brygada liczyła 2988 żołnierzy, a etat czasu „W” przewidywał 3971 żołnierzy[2]. W ramach zadań mobilizacyjnych jednostka mobilizowała 1 zapasowy batalion WOP[2].
31 maja 1968 przeformowano brygadę z etatu 352/70 na etat 33/11 o stanie osobowym 2823 żołnierzy i 51 pracowników cywilnych[c].
Lubuska Brygada WOP rozformowana została w listopadzie 1989. Lewy odcinek na Nysie Łużyckiej został przekazany Łużyckiej Brygadzie WOP w Lubaniu Śląskim, zaś prawy odcinek na Odrze Pomorskiej Brygadzie WOP w Szczecinie. Na bazie dowództwa Lubuskiej Brygady WOP został utworzony Ośrodek Szkolenia Wojsk Ochrony Pogranicza w Krośnie Odrzańskim.
Zarządzeniem nr 012 Komendanta Głównego Straży Granicznej z 7 maja 1991 w sprawie rozwiązania jednostek WOP oraz utworzenia jednostek organizacyjnych Straży Granicznej Minister Spraw Wewnętrznych polecił z dniem 16 maja 1991 rozwiązać Ośrodek Szkolenia WOP w Krośnie Odrzańskim istniejący według etatu nr 44/0140 o stanie osobowym na okres „W” 844 żołnierzy i 32 pracowników cywilnych oraz na okres „P” 657 żołnierzy i 32 pracowników cywilnych[3]. Na jego bazie powstał Lubuski Oddział Straży Granicznej w Krośnie Odrzańskim[4].
Struktura organizacyjna
[edytuj | edytuj kod]- Dowództwo, sztab i pododdziały dowodzenia – Krosno Odrzańskie[d]
- Batalion WOP Tuplice
- Batalion WOP Gubin
- Batalion WOP Słubice.
W 1976 strażnice i GPK podlegały bezpośrednio pod sztab brygady, a w miejsce dawnych batalionów zorganizowano:
- Ośrodek Szkolenia – Słubice
- Ośrodek Szkolenia – Gubin
- Batalion odwodowy – Tuplice.
Oficerowie brygady
[edytuj | edytuj kod]Dowódcy brygady[5] | |
---|---|
płk Stanisław Czesławski | 1.12.1956–5.02.1963 |
płk Kazimierz Weron | 6.02.1963–17.06.1970 |
płk Walerian Mikołajczak | 18.06.1970–18.06.1982 |
płk Andrzej Żurek | 16.12.1982–1989 |
Kierownicy sekcji KRG[6] | |
kpt. Longin Wasilewicz | |
mjr Rudolf Wołkowski | |
mjr Władysław Kwinta | |
ppłk Tadeusz Styła | |
ppłk Stanisław Kwinta | |
ppłk Waldemar Markun |
Symbole brygady
[edytuj | edytuj kod]Wojewódzki Komitet Obchodów 20-lecia LWP w Zielonej Górze w związku ze zmianą wzoru sztandarów wojskowych wystąpił z inicjatywą ufundowania dla brygady lubuskiej nowego sztandaru[7].
21 lipca 1963 przed gmachem Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Zielonej Górze odbyła się uroczystość wręczenia sztandaru. Sztandar z rąk dowódcy WOP otrzymał dowódca Lubuskiej Brygady WOP ppłk dypl. Kazimierz Weron, a następnie przekazał go dla pocztu sztandarowego[8].
Medale i odznaki honorowe przyznane Lubuskiej Brygadzie WOP
[edytuj | edytuj kod]![](http://178.128.105.246/host-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/14/Bia%C5%82y_sztandar.png/240px-Bia%C5%82y_sztandar.png)
- Złota odznaka honorowa „Za zasługi dla rozwoju województwa zielonogórskiego” − 1965[9]
- Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego − 1966
- „Złoty znak” Związku Ochotniczych Straży Pożarnych − 1969
- Odznaka „Za Zasługi dla ZBoWiD” − 1969
- Krzyż „Za Zasługi dla ZHP” − 1971
- Medal pamiątkowy 25-lecia ORMO − 1971
- Medal „Za zasługi w ochronie granic PRL” − 1973
- Brązowy medal 30-lecia LWP − 1973
- Medal pamiątkowy 200 rocznicy Komisji Edukacji Narodowej − 1974
- Złota Odznaka „Zasłużony Działacz LOK” − 1974
- Zasłużony Honorowy Dawca Krwi PCK − 1975
- Medal „Za zasługi dla LOK” − 1977
- Złota odznaka honorowa „Za zasługi dla województwa gorzowskiego” − 1978
- Medal pamiątkowy z okazji 35 rocznicy LWP − 1978.
Przekształcenia
[edytuj | edytuj kod]2 Oddział Ochrony Pogranicza → 2 Poznański Oddział WOP → 10 Brygada Ochrony Pogranicza → 9 Brygada WOP → 9 Lubuska Brygada WOP → Lubuska Brygada WOP → Ośrodek Szkolenia WOP w Krośnie Odrzańskim → Lubuski Oddział Straży Granicznej → Nadodrzański Oddział Straży Granicznej.
Galeria
[edytuj | edytuj kod]-
Pieczątka Lubuskiej Brygady WOP
-
Dawne koszary WOP w Gubinie
-
Dawny magazyn WOP w Słubicach
-
Pamiątkowy medal GPK Gubin
-
Brosza LBWOP
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Jackiewicz 1998 ↓, s. 52.
- ↑ a b Goryński 2021 ↓, s. 185.
- ↑ Goryński 2012 ↓, s. 197.
- ↑ Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 28 stycznia 2020 w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Straży Granicznej (Dz.U. 2020. poz. 305). dziennikustaw.gov.pl, 2020-02-26. [dostęp 2020-03-22]. (pol.).
- ↑ Błażej 1985 ↓, s. 149.
- ↑ Jarmoliński 2013 ↓, s. 158.
- ↑ Błażej 1985 ↓, s. 99.
- ↑ Błażej 1985 ↓, s. 100.
- ↑ Błażej 1985 ↓, s. 148.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
- Grzegorz Goryński: Trudne początki – nieznane dokumenty dotyczące narodzin Straży Granicznej i ruchu związkowego. W: Biuletyn 1–2/2012. T. Z historii ochrony granic. Koszalin: Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej, 2012, s. 153–204.
- Grzegorz Goryński. Plany mobilizacyjne Wojsk Ochrony Pogranicza okresu zimnej wojny – zadania na rzecz MON. „Biuletyn Historyczny Muzeum Marynarki Wojennej”. 36/2021, 2021. Gdynia: Muzeum Marynarki Wojennej. ISSN 0137-5539.
- Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza (1945-1991). Krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
- Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
- Józef Ostrowski: Lubuska Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza 1945–1989. Ludzie – wydarzenia. Krosno Odrzańskie: Drukarnia Dem-druk w Lubsku, 2005.
- Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Gubińskiej, Gubińskie Towarzystwo Kultury czerwiec 2010 – Kalendarium Gubina 1945–2009 ISBN 978-83-927655-6-1
- Zygmunt Traczyk: Ziemia Gubińska 1939 – 1949…. Gubin: Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Gubińskiej, 2011, s. 101. ISBN 978-83-88059-54-4.
- Andrzej Błażej: Zarys dziejów Lubuskiej Brygady WOP (1945–1985). Krosno Odrzańskie: 1985.
- ASGr.Historia Lubuskiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza. Krosno Odrzańskie 1965
- Tadeusz Jarmoliński: Kontrola ruchu granicznego w Polsce w latach 1945 – 1990. Warszawa–Koszalin: Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej im. Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 92; 75-531 Koszalin, 2013.
- Lubuska Brygada WOP
- Brygady WOP rozmieszczone na granicy polsko-niemieckiej
- Organizacje odznaczone Złotym Znakiem Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej
- Jednostki wojskowe odznaczone Krzyżem Za Zasługi dla ZHP
- Odznaczeni Odznaką „Za Zasługi dla ZBoWiD”
- Odznaczeni Odznaką „Zasłużony Działacz LOK”
- Organizacje odznaczone Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego
- Wojska Ochrony Pogranicza w Krośnie Odrzańskim
- Polskie jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1958
- Polskie jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1989