Przejdź do zawartości

Roslagsbanan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Roslagsbanan
kolej aglomeracyjna
logo
Ilustracja
Roslagsbanan pod Sztokholmem
Państwo

 Szwecja

Lokalizacja

Sztokholm

Operator

Storstockholms Lokaltrafik

Liczba linii

3

Lata funkcjonowania

od 1885

Dzienna
liczba pasażerów

42 000

Infrastruktura
Długość sieci

65 km[1]

Rozstaw szyn

891 mm

Napięcie zasilania

1500 V DC

Liczba stacji

39

Schemat sieci
Pociąg na moście Stocksund

Roslagsbananwąskotorowa kolej aglomeracyjna w Sztokholmie. Składa się z trzech linii o łącznej długości 65 kilometrów. Jest jedną z pierwszych zelektryfikowanych kolei publicznych w Europie. Dziennie przewozi ok. 42 tys. pasażerów. Jest częścią dawnej sieci kolei wąskotorowych Stockholm-Roslagens Järnvägar (SRJ) w regionie Roslagen.

Przebieg

[edytuj | edytuj kod]

Początkową stacją jest Sztokholm Wschodni (Stockholms östra station). Linia biegnie na północ i dzieli się na trzy linie, które docierają do Näsbypark, Österskär i Kårsta:

Linia Odcinek Długość Stacje
27 Stockholms östra station – Kårsta 41.5 km 23
28 Stockholms östra station – Österskär 29.5 km 20
29 Stockholms östra station – Näsbypark 11.5 km 12
Razem 65 km 39

Linię obsługuje od roku 2002 przedsiębiorstwo Roslagståg AB. Kolej zatrudnia ok. 280 osób: dyżurnych ruchu, motorniczych i konduktorów. Kolej pokonuje 2,5 mln pociągokilometrów rocznie. Liczba pasażerów wynosi ok. 10 mln rocznie, czyli ok. 42 tys. dziennie[2]. Najbardziej uczęszczaną stacją jest dworzec Sztokholm Wschodni, z którego korzysta ok. 10 000 osób dziennie[3].

Historia

[edytuj | edytuj kod]

Roslagsbanan jest jedną z najstarszych publicznych kolei elektrycznych w Europie. Pierwszy odcinek kolei został oddany do użytku w roku 1876 jako kolej UppsalaLenna (ULJ)[4]. Wybrano dla niej jako tańszy wąski tor o prześwicie 891 mm (trzech stóp szwedzkich)[4]. W 1884 roku przedłużono linię na południe, jako kolej Lenna – Norrtelje (LNJ)[4]. W roku 1885 uruchomiono główną linię ze Sztokholmu do Rimbo (Stockholm-Rimbo Jernväg, SRJ), gdzie łączyła się z koleją LNJ[4]. W 1892 zelektryfikowano odcinek Sztokholm – Djursholm. W latach 1905-1908 kolej SRJ wykupiła pozostałe dwie linie, zmieniając nazwę na Stockholm-Roslagens Järnvägar, przy zachowaniu swojego skrótu[4]. W latach 20. XX wieku kolej pokrywała dużą część regionu geograficznego Roslagen, od którego pochodzi jej nazwa. Sieć liczyła wówczas 326 km linii kolejowych, a także 930 km połączeń autobusowych[4]. Stosowano na niej nowe rozwiązania techniczne, lecz prędkość pociągów z uwagi na specyfikę linii wąskotorowej była niska[4]. W 1951 roku kolej została znacjonalizowana, a w 1959 roku została włączona do szwedzkich kolei państwowych (Statens Järnvägar, SJ)[4].

W latach 60. kolej wąskotorowa zaczęła przynosić straty z uwagi na konkurencję ze strony transportu samochodowego i między innymi, z końcem 1966 roku zlikwidowano połączenie pasażerskie między Rimbo a Uppsalą[4]. W 1969 kolej została przejęta od dotychczasowego przewoźnika Statens Järnvägar przez transport miejski Sztokholmu. Część linii zlikwidowano, część przerobiono na kolej normalnotorową. Środkowy odcinek w rejonie Upssali przekształcono na kolej muzealną Lennakatten[4]. W latach 70. kolej w pobliżu Sztokholmu, która była niedoinwestowana i w złym stanie technicznym, stała się obiektem przetargów i gier politycznych i groziła jej likwidacja[5]. W 1980 odbyło się referendum, w którym dużą przewagę zdobyli zwolennicy utrzymania linii. Kolej następnie zmodernizowano i kupiono nowoczesny tabor. Na dużej części sieci zbudowano drugi tor i podniesiono prędkość pociągów do 120 km/h[4].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Detta är Roslagståg AB. [dostęp 2011-12-07]. (szw.).
  2. Detta är Roslagståg AB. [dostęp 2011-12-07]. (szw.).
  3. Detta är Roslagståg AB. [dostęp 2011-12-07]. (szw.).
  4. a b c d e f g h i j k Historien om Lennakatten [online], Lennakatten [dostęp 2024-05-20] (szw.).
  5. Detta är Roslagståg AB. [dostęp 2011-12-07]. (szw.).