Przejdź do zawartości

Tomasz z Pakości

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Tomasz z Pakości – starosta generalny Wielkopolski w latach 14261428, kasztelan poznański w latach 1426-1428, kasztelan bydgoski w 1422 roku, starosta nakielski w latach 14241425[1].

Przed objęciem urzędu kasztelana bydgoskiego nie pełnił żadnej godności. W 1418 r. został odnotowany jako rycerz w dokumencie biskupa włocławskiego Jana Kropidły, a w 1419 r. zasiadał w sądzie królewskim w Inowrocławiu nie pełniąc jeszcze żadnej godności.

Jako kasztelan bydgoski często przebywał w otoczeniu króla Władysława Jagiełły podczas jego północnych wojaży. Monarcha corocznie objeżdżał kraj, na przełomie wiosny i lata bawiąc w Wielkopolsce i na Kujawach. W związku z tym na podstawie jego podpisów złożonych na dokumentach królewskich można odtworzyć w części miejsca w jakich przebywał i wydarzenia w jakich brał udział:

We wszystkich powyższych miejscowościach występował w roli świadka obok znakomitych dygnitarzy: Wojciecha Jastrzębca arcybiskupa gnieźnieńskiego, Andrzeja Łaskarza biskupa poznańskiego, wojewodów: Sędziwoja z Ostrorogapoznańskiego, Macieja z Łabiszynabrzeskiego, Jana z Kościelcainowrocławskiego, Wojciecha z Szkaradowa – kaliskiego, Marcina z Rytwianłęczyckiego, Jana z Koniecpola – sieradzkiego i innych. Tomasz jako kasztelan bydgoski przejawiał z nich największą aktywność w towarzyszeniu u boku monarchy.

Tomasz z Pakości jest wystawcą pełnomocnictwa prawnego w języku polskim, zapisanego w rękopisie nr 2503 Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie[2]. Zabytek ten jest cennym źródłem do poznania historii dialektu wielkopolskiego, zwłaszcza rozwoju samogłosek nosowych[2].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Urzędnicy wielkopolscy XII-XV wieku. Spisy". Oprac. Maria Bielińska, Antoni Gąsiorowski, Jerzy Łojko. 1985, s. 194.
  2. a b Wydra i Rzepka 1984 ↓, s. 182.

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • Wiesław Wydra, Wojciech Ryszard Rzepka: Chrestomatia staropolska. Teksty do roku 1543. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1984. ISBN 83-04-01568-4.
  • Zyglewski Zbigniew. Późnośredniowieczne urzędy i urzędnicy w powiecie bydgoskim. Urzędnicy ziemscy – starostowie, burgrabiowie [w.] Prace Komisji Historii Bydgoskiego Towarzystwa Naukowego. T.16. Bydgoszcz jako ośrodek administracyjny na przestrzeni wieków. Zbiór studiów pod red. Zdzisława Biegańskiego i Włodzimierza Jastrzębskiego. Bydgoszcz 1998.