Uca
Uca | |
Leach, 1814 | |
![]() Uca pugnax | |
Systematyka | |
Domena | |
---|---|
Królestwo | |
Typ | |
Podtyp | |
Gromada | |
Rząd | |
Nadrodzina | |
Rodzina | |
Rodzaj |
Uca |
Uca – rodzaj krabów morsko-lądowych obejmujący blisko 100 gatunków (często spotykanych pod nazwą krab skrzypek). Zaliczany do rodziny Ocypodidae, jest najbliżej spokrewniony z krabami z rodzaju Ocypode. Cały rodzaj składa się z krabów o małych rozmiarach – największe mają niewiele ponad 5 cm długości. Kraba skrzypka można znaleźć na morskich plażach, słonawych, błotnistych obszarach pływowych, lagunach i mokradłach.
Tak jak inne kraby, skrzypki zmieniają pancerz w miarę rośnięcia. Jeżeli wcześniej straciły szczypce lub inne odnóża, po linieniu na miejscu brakujących pojawią się nowe. Jeżeli stracą duże szczypce (tylko jedne z pary wyróżniają się wielkością) odzyskają je po linieniu, ale po przeciwnej stronie. Na krótko po linieniu kraby są bardzo wrażliwe, ze względu na nowy, delikatny pancerz. W tym okresie unikają kontaktu i ukrywają się aż do stwardnienia nowego pancerza.
Środowisko
[edytuj | edytuj kod]![](http://178.128.105.246/host-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/08/Uca_perplexa_male_waving.gif/220px-Uca_perplexa_male_waving.gif)
Znajdywany w słonych moczarach, na piaszczystych i błotnistych plażach Afryki Zachodniej, zachodniego Atlantyku, wschodniego Pacyfiku oraz Indo-Pacyfiku, jest łatwo rozpoznawalny dzięki wyraźnie asymetrycznym szczypcom, występującym wyłącznie u samców. Samce chełpią się przerośniętymi szczypcami, które odgrywają ważną rolę w zalotach, a także są istotnymi sygnalizatorami dla przedstawicieli tego samego gatunku. Ruch małych szczypiec do otworu gębowego podczas odżywiania zainspirował nazwę zwyczajową dla krabów z rodzaju Uca – krab skrzypek. Małe szczypce przypominają smyczek, którym krab gra na dużych szczypcach, jak na skrzypcach.
Odżywianie
[edytuj | edytuj kod]![](http://178.128.105.246/host-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/Strandkrabbe-mit-sandkugeln.jpg/220px-Strandkrabbe-mit-sandkugeln.jpg)
![](http://178.128.105.246/host-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6f/Fiddler_crab_burrows.jpg/220px-Fiddler_crab_burrows.jpg)
Małymi szczypcami unosi fragmenty osadów do otworu gębowego, gdzie ich zawartość zostaje przesiana. Kiedy wszystko, co jadalne zostaje oddzielone – mogą to być algi, drobnoustroje, grzyby lub detrytus – pozostały osad zostaje zwrócony w formie małej kulki. Obecność tych osadowych kulek przed wejściem do nory doskonale informuje o jej lokatorze. Niektórzy eksperci uważają, że zwyczaje żywieniowe tych krabów odgrywają kluczową rolę dla przetrwania podmokłych środowisk - przesiewając piasek znacząco napowietrzają podłoże.
Cykl życiowy
[edytuj | edytuj kod]Krab skrzypek żyje raczej krótko, do 2 lat na wolności, i do 3 w niewoli. W okresie godów samce wymachują dużymi szczypcami i stukają nimi o podłoże, aby przyciągnąć samice. Zdarzają się także walki między samcami, mające prawdopodobnie zaimponować samicom. Jeżeli krab skrzypek straci duże szczypce, małe z tej samej pary zaczną rosnąć i wydłużać się. Natomiast kikut po odjętych dużych szczypcach zregeneruje się i powstaną małe szczypce. U niektórych gatunków w tym samym przypadku małe szczypce pozostaną małe, a duże zregenerują się stopniowo podczas kolejnych linień – po pierwszym będą mniej więcej o połowę mniejsze.
Samica kraba skrzypka nosi jaja zgromadzone w spodniej części ciała. Pozostaje w norze przez dwutygodniowy okres, po którym nieśmiało wychodzi, aby uwolnić jaja z odpływem. Larwy prowadzą planktoniczny tryb życia przez ok. dwa tygodnie.
Podrodzaje i gatunki
[edytuj | edytuj kod]- Australuca
- Gelasimus
- Leptuca
- Uca annulipes
- Uca argillicola
- Uca batuenta
- Uca beebei
- Uca bengali
- Uca coloradensis
- Uca crenulata
- Uca cumulanta
- Uca deichamnni
- Uca dorotheae
- Uca festae
- Uca helleri
- Uca inaequalis
- Uca lactea
- Uca latimanus
- Uca leptochela
- Uca leptodactyla
- Uca limicola
- Uca mjoebergi
- Uca musica
- Uca oerstedi
- Uca panamensis
- Uca perplexa
- Uca saltitanta
- Uca speciosa
- Uca spinicarpa
- Uca stenodactylus
- Uca tallanica
- Uca tenuipedis
- Uca terpsichores
- Uca tomentosa
- Uca triangularis
- Minuca
- Paraleptuca
- Tubuca
- Uca
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Crane, J. 1975.: Fiddler Crabs of the World. Princeton University Press, Princeton, NJ.. [dostęp 2008-11-02]. (ang.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- http://www.fiddlercrab.info/ (ang.)