منگ خزانہ سمندری سفر
منگ خزانہ اسفار | |||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() | |||||||||||
17 واں صدی دے اوائل وچ لکڑی اُتے کندہ کیئےگئے ژینگ ہی دے کئی جہاز | |||||||||||
روایتی چینی | 鄭和下西洋 | ||||||||||
سادہ چینی | 郑和下西洋 | ||||||||||
لغوی معنی | ژینگ ہی دا مغربی سمندر(بحر ہند) وچ سفر | ||||||||||
|
منگ ٹریژر سفر اوہ ست سمندری سفر سن جنھاں منگ چین دے خزانہ بیڑے نے 1405 تے 1433 دے درمیان شروع کيتا سی۔ یونگلے شہنشاہ نے 1403 وچ خزانے دے بیڑے دی تعمیر شروع کيتی۔ اس عظیم منصوبے دا نتیجہ ایہ ہويا کہ بحیرہ جنوبی چین ، بحر ہند ، تے اس دے آس پاس دے ساحلی علاقےآں تے جزیراں تک ست دور رس سمندری سفر ہوئے۔ ایڈمرل ژینگ ہی نوں مہمات دے لئی خزانے دے بیڑے نوں کمانڈ کرنے دے لئی کمشنر بنایا گیا سی۔ سفر دے چھ سفر یونگلے دور (دور: 1402–24) دے دوران ہوئے جدوں کہ ستويں سفر ژونڈے(دور: 1425–1435) دے دور وچ ہويا (دور:1425–1435)۔ ژونڈے دور حکومت (R. 1425–1435). پہلے تن سفر ہندوستان دے مالابار کوسٹ اُتے کالکٹ تک پہنچے ، جدوں کہ چوتھا سفر خلیج فارس وچ ہرمز تک گیا۔ اس دے بعد ، بیڑے نے جزیرہ نما عرب تے مشرقی افریقہ دا سفر کيتا۔
چینی مہم دے بیڑے اُتے بھاری بھرکم فوجی دستہ لگایا گیا سی تے اس اُتے وڈے پیمانے اُتے خزانے لادے گئےتھے ، جو چینی دنیا دی دولت تے دولت نوں معروف دنیا وچ پیش کرنے وچ معاون سن ۔ اوہ بہت سارے غیرملکی سفیر واپس لیائے جنہاں دے بادشاہ تے حکمران اپنے آپ نوں چین دی معاونت دا اعلان کرنے اُتے راضی سن ۔ سفر دے دوران ، انہاں نے پامبنگ وچ چن زئی کا قزاقاں دے بیڑے نوں تباہ کردتا ، شاہ ایلیکشورا دی سنہالی کوٹٹی بادشاہی اُتے قبضہ کرلیا ، تے شمالی سوماترا وچ سمودرا دے سکندر دی فوجاں نوں شکست دتی۔ چینی سمندری استحصال نے بہت سارے غیر ملکی ملکاں نوں فوجی تے سیاسی بالادستی دے ذریعہ ملکی نظامی نظام تے اثر و رسوخ دے دائرہ کار وچ لیایا ، اس طرح ریاستاں نوں منگ سزیرانٹی دے تحت چین دے عالمی عالمی نظم وچ شامل کيتا گیا۔ ہور ایہ کہ چینیاں نے اک بہت وڈے سمندری نیٹ ورک اُتے تنظیم نو تے کنٹرول قائم کيتا جس وچ ایہ خطہ مربوط ہوگیا تے اس دے ملکاں معاشی تے سیاسی سطح اُتے باہم مربوط ہوگئے۔
منگ ٹریژر سفر دا حکم خواجہ سرا اسٹیبلشمنٹ نے دتا سی تے جس دی سیاسی اثر و رسوخ دا زیادہ تر انحصار شاہی مفاد اُتے سی۔ منگ چین دے شاہی ریاستی نظام دے اندر ، سرکاری عہدیداراں خواجہ سراواں دے بنیادی سیاسی مخالفین تے اس مہم دے خلاف مخالف گروہ سن ۔ سمندری سفر دے اختتام دے آس پاس ، سول حکومت نے ریاستی بیوروکریسی دے اندر اپنا اقتدار حاصل کرلیا ، جدوں کہ یونگ شہنشاہ دی موت دے بعد خواجہ سرا آہستہ آہستہ حق توں دستبردار ہوگئے تے انہاں وڈے پیمانے اُتے کوششاں نوں انجام دینے دا اختیار کھو دتا۔ اس مہم دا خاتمہ ایلیٹ توں چلنے والے معاشی مفادات دے ذریعہ وسطی ریاست دے تجارت اُتے قابو پانے دے لئی لیایا گیا ، کیونجے سمندری انٹرپرائز مقامی طور اُتے نجی نجی تجارت دا مقابلہ کرنے وچ کلیدی حیثیت رکھدی سی ، جس نے اس توں فائدہ اٹھانے والے حکام دی دشمنی پیدا کردتی۔ تجارت.
پندرہويں صدی دے اوائل وچ سمندری سفر دے دوران ، منگ چین اپنی سمندری طاقت نوں ہور جنوب تے مغرب تک پیش کر کے اہم بحری طاقت بن گیا۔ سفر دے اصل مقصد ، جہازاں دا سائز ، بیڑے دی طوالت ، راستے ، روزگار دے لئی سمندری چارٹ ، ملکاں دا دورہ ، تے سامان لے جانے جداں معاملات دے بارے وچ حالے وی بہت ساریاں بحثاں جاری نيں۔ [۱]
پس منظر
[سودھو]بحری طاقت
[سودھو]یونگل شہنشاہ نوں اپنے پیش رو ، ہانگ وو شہنشاہ توں اک طاقتور بحریہ دا ورثہ ملا۔ [۲][۳] انہاں نے وسعت بخش بیرون ملک پالیسی دے اک آلے دے طور اُتے منگ نیوی نوں ہور تقویت بخشی تے ودھایا۔ تائزونگ شیلو وچ جہاز سازی دے شاہی احکامات دے لئی 24 مختصر اندراجات نيں جنہاں وچ 1403 توں 1419 تک گھٹ توں گھٹ 2868 بحری جہاز دی طرف اشارہ کيتا گیا اے۔ [۴] 1403 دے دوران ، فوزیان ، جیانگسی ، جیانگ ، تے ہوگانگ دی صوبائی حکومتاں دے علاوہ نانجنگ ، سوزہو تے ہور شہراں دی فوجی چوکیوں نوں جہازاں دی تعمیر شروع کرنے دا حکم دتا گیا۔ [۵]
بیڑے دی تخلیق
[سودھو]ینگل شہنشاہ دے دور وچ ، منگ چین نے خزانہ سفر جداں منصوبےآں دے نال عسکریت پسندی توسیع پسندی دی ۔ [۶][۷] 1403 وچ ، یونگلے شہنشاہ نے اک امپیریل آرڈر جاری کيتا تاکہ خزانے دے بیڑے دے بے پناہ تعمیراتی منصوبے نوں شروع کيتا جاسکے ۔ [۸] ژینگ ہی بیڑے دی تعمیر شروع کرنے دا حکم دتا گیا سی۔ [۹] خزانے دے بیڑے نوں چینی وسائل وچ اپنے اصلی عہدہ ضیفان گوانجن (下 番 官軍؛ lit. "غیر ملکی مہم جوئی آرماڈا") دے ذریعے جانیا جاندا سی۔ [۱۰] اس وچ بہت سارے تجارتی جہاز ، جنگی جہاز تے امدادی جہاز شامل سن ۔ لانگ جیانگ شپ یارڈ بیڑے دے بوہت سارے بحری جہازاں دے لئی تعمیراتی مقام سی ، [۱۱][۱۲] بشمول خزانے دے تمام جہاز۔ [۱۳] ایہ نانجنگ دے نیڑے دریائے کنہوئی اُتے واقع سی ، جتھے کنہوئی دریائے یانگسی وچ بہندی اے۔ [۱۴] بیڑے دی تعمیر دے لئی ضروری وسائل دی فراہمی دے لئی دریائے من تے یانگسی دے اوپری حصےآں دے نال نال بہت سارے درخت کاٹے گئے سن ۔ [۵] یونگلے شہنشاہ نے ژینگ ہی اُتے بہت اعتماد کيتا تے اسنوں خزانہ دے بیڑے نوں کمانڈ کرنے دے لئی مقرر کيتا۔ [۱۵] ایتھے تک کہ شہنشاہ نے اسنوں سمندر اُتے شاہی احکامات جاری کرنے دے لئی شاہی مہر دے نال خالی اسکرولس وی دے دتے۔
اسفار
[سودھو]پہلا سفر
[سودھو]![](http://178.128.105.246/host-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/28/Admiral_Zhenghe.jpg/220px-Admiral_Zhenghe.jpg)
1405 دے تیسرے قمری مہینے (30 مارچ توں 28 اپریل) وچ ، ایڈمرل ژینگ ہی تے ہور نوں بحیرہ ہند وچ 27،000 فوج بھیجنے دا ابتدائی حکم جاری کيتا گیا سی۔ [۱۶] 11 جولائی 1405 دا اک شاہی فرمان جاری کيتا گیا ، جس وچ اس مہم دے حکم اُتے مشتمل سی۔ [۱۷][۱۸] اس توں جینگ ہی ، وانگ جانگونگ تے ہور نے خطاب کيتا۔ [۱۹]
ینگل شہنشاہ نے بیڑے دے پہلے سفر توں پہلے شام نوں عملے دے لئی ضیافت دا اہتمام کيتا۔ [۲۰] افسران تے عام عملہ نوں اپنے عہدے دے مطابق تحائف پیش کیتے گئے۔ سفر دے دوران اک کامیاب سفر تے محفوظ سفر نوں یقینی بنانے دی امید وچ ، ملاحاں دی سرپرست دیوی ، ٹیانفی نوں قربانی تے دعاواں ادا کيتی گئياں۔ 1405 دے موسم خزاں وچ ، خزانہ دا بیڑا نانجنگ وچ جمع ہوگیا سی تے اوہ شہر توں روانگی دے لئی تیار سی۔ [۲۱] تائزونگ شیلو دے 11 جولائی 1405 وچ بحری بیڑے دی ترسیل دے بارے وچ داخلے دے مطابق ، زینگ تے "دوسرے" بحر ہند دے ملکاں نوں شاہی خطوط لے کے روانہ ہوئے تے اپنے سونے دی بروکیڈ دے بادشاہاں نوں تحائف دے نال ، پہلی بار مہم دے لئی روانہ ہوئے۔ ریشم ، تے رنگین ریشم گوز ، اپنی حیثیت دے مطابق "۔ [۲۲] خزانے دے بیڑے نے لیوجیاگینگ وچ اک رک رکھی ۔ [۲۳][۲۴] اوتھے ، بیڑے نوں اسکواڈرن وچ منظم کيتا گیا سی جدوں کہ بیڑے دے عملے نے ٹیانفائی نوں دعاواں تے قربانیاں توں نوازیا سی۔ اس دے بعد ، بیڑا ساحل توں دریائے من دے منہ دی طرف روانہ ہويا ، جتھے اس نے چانگلے ضلع وچ تائپنگ لنگر خانے وچ شمال مشرق مانسون دا انتظار کيتا۔ مون سون دے انتظار وچ رہندے ہوئے عملے دے ذریعہ تیانفائی دے لئی ہور دعاواں تے قربانیاں دتیاں گئیاں۔ اس دے بعد ، بیڑہ فوزیان وچ ووہومین ("پنج شیراں دی گزرگاہ") دے راستے روانہ ہويا۔ [۲۵][۲۶]
خزانہ بیڑے اُتے سفر چمپا ، [۲۴][۲۵][۲۷] جاوا ، [۲۸] ملادا ، ارو ، سمودرا ، لمبری ، سیلون ، کوئلن ، تے کالی کٹ ۔ [۲۹] لامبری توں ، خزانہ دا بیڑا خلیج بنگال دے ساحلی پٹی دے نال نال جانے دے بجائے بحر ہند دے راستے سیلون روانہ ہويا۔ لامبری توں روانگی دے تن دن بعد ، اک جہاز ٹُٹ گیا تے جزیرے انڈمان و نکوبار گیا۔ چھ دن دے بعد ، خزانہ دے بیڑے نے سیلون دے پہاڑاں نوں دیکھیا تے دو دن بعد سیلون دے مغربی ساحل اُتے پہنچیا۔ انہاں دی ملاقات الاگکونارا نال دشمنی توں ہوئی ، لہذا اوہ اوتھے توں چلے گئے۔ [۳۰] ڈریئر (2007) بیان کردا اے کہ ایہ ممکن اے کہ زینگ نے کوئلن وچ بندرگاہ بنا رکھی ہوئے - لیکن اس دی تصدیق کرنے دا کوئی اکاؤنٹ موجود نئيں اے۔ کیوں کہ کوئلن دے بادشاہ نے 1407 وچ بیڑے دے نال چین دا سفر کيتا سی۔ ملز (1970) نے دسیا اے کہ ہوسکدا اے کہ بیڑے نے دسمبر توں اپریل 1407 تک کالیکٹ وچ چار ماہ قیام کيتا ہوئے۔ [۳۱] برصغیر پاک و ہند دے جنوبی سرے اُتے کیپ کومورین دے آس پاس ، خزانے دے بیڑے نے رخ بدلا تے چین توں واپسی دا سفر شروع کيتا۔ [۳۲] واپسی دے دوران ، بحری بیڑا دوبارہ مالاکا اُتے رک گیا۔ [۳۳]
1407 وچ واپسی دے سفر دے دوران ، ژینگ تے اس دے ساتھیاں نے چن زئی تے اس دے قزاقاں دے بیڑے نوں پالمبنگ وچ لڑائی وچ مشغول کيتا۔ [۲۷][۲۴][۳۳] چن زیوئی اک سمندری ڈاکو رہنما سی جس نے پالیمبنگ اُتے قبضہ کر ليا سی تے آبنائے ملاکا دے سمندری راستے اُتے غلبہ حاصل کيتا سی۔ جنگ دا اختتام چن دے قزاقاں دے بیڑے نوں شکست دینے دے نال ہويا۔ [۳۴] اسنوں تے اس دے لیفٹینینٹ نوں 2 اکتوبر 1407 نوں پھانسی دے دتی گئی جدوں بیڑا نانجنگ واپس آیا۔ [۳۵] منگ کورٹ نے شی جنکنگ نوں پلیمبنگ دا بحیثیت سپرنٹنڈنٹ مقرر کيتا ، جس نے پلمبنگ وچ اتحادی قائم کيتا تے اس دی بندرگاہ تک رسائی حاصل کيتی۔ [۳۶]
یہ بیڑا 2 اکتوبر 1407 نوں نانجنگ واپس آیا۔ [۱۷][۳۷][۳۸] واپسی دے سفر دے دوران خزانے دے بیڑے دے نال جانے دے بعد ، غیر ملکی سفیراں نے (کالیکٹ ، کوئلن ، سمودرا ، ارو ، ملاکا ، تے ہور غیر متنازعہ اقوام سے) اپنی مقامی مصنوعات دے نال خراج عقیدت پیش کرنے تے خراج پیش کرنے دے لئی منگ کورٹ دا دورہ کيتا۔ [۱۹][۳۵][۳۹] یونگلے شہنشاہ نے وزارت رائٹس نوں حکم دتا ، جس دے فرائض وچ غیر ملکی سفیراں توں متعلق پروٹوکول وی شامل سی ، تاکہ غیر ملکی بادشاہاں دے لئی تحائف تیار کرن جنہاں نے دربار وچ سفیر بھیجے سن ۔
![](http://178.128.105.246/host-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7f/ZhengHeShips.gif/350px-ZhengHeShips.gif)
دوسرا سفر
[سودھو]![](http://178.128.105.246/host-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fe/Anonymous-Ming_Chengzu.jpg/220px-Anonymous-Ming_Chengzu.jpg)
دوسرا سفر دا شاہی حکم اکتوبر 1407 وچ جاری کيتا گیا سی۔ [۴۰] [۲۴][۴۱] اس حکم نوں زینگ ، وانگ تے ہوئے ژیان (侯 顯) توں خطاب کيتا گیا سی۔ لینگ ینگ دے کیسیسیلیگاؤ (七 修 類 稿) دے ریکارڈ کہ زینگ ، وانگ تے ہوؤ نوں 1407 وچ بھیج دتا گیا سی۔ [۴۲] تائزونگ شیلو نے ریکارڈ کيتا اے کہ زینگ تے دوسرے کلیکٹ ، مالاکا ، سمودرا ، ارو ، جیئائل ، جاوا ، سیام ، چمپا ، کوچین ، ابوبادان ، کوئلن ، لامبری تے گنبالی دے ملکاں دے سفیراں دی حیثیت توں گئے سن ۔ [۴۳]
30 اکتوبر 1407 نوں ، اک عظیم الشان ہدایت کار نوں اسکواڈرن دے نال چمپا روانہ کيتا گیا۔ [۴۴]یہ بیڑا یونگل دور دے پنجويں سال (1407 دے آخر یا ممکنہ طور اُتے 1408 دے اوائل) [۴۵]روانہ ہويا۔ بیڑے نے نانجنگ توں لیوجیگانگ توں چینگل دا سفر کيتا۔[۴۶] اس دے بعد ایہ چمپا گیا۔ سیام؛ جاوا؛ ملاکا؛ سمودرا ، ارو ، تے سمبرا اُتے لمبری؛ جیاائیل ، ابوبادان ، گانبالی ، کوئلن ، کوچین ، تے کالی کٹ۔[۴۷] ڈریئر (2007) بیان کردا اے کہ ایہ ممکن اے کہ ملاکا [۴۸]ماں دوبارہ گروپ بننے توں پہلے صیام تے جاوا دا اہم بیڑہ یا وکھ دستہ اسکواڈرن نے دورہ کيتا ہوئے۔ اس سفر دے دوران ، ژینگ تے اس دا بیڑا سیلون اُتے نئيں اُتریا سی۔[۴۹] اس بیڑے نوں کالی کٹ دے بادشاہ[۵۰][۵۱][۵۲] دی حیثیت توں منیا وکران دی باضابطہ سرمایہ کاری کرنے دا کم سونپیتا گیا سی۔ چین تے ہندوستان دے وچکار تعلقات دی یاد دلانے دے لئی کلیکٹ وچ اک گولی رکھی گئی سی۔[۵۳][۵۴]
اس سفر وچ ، چینیاں نے زبردستی منگ چین تے جاوا دے وچکار دشمنی ختم کردتی۔[۵۵] جاوا وچ 1401 تے 1406 دے درمیان خانہ جنگی وچ ، مغربی جاوا دے بادشاہ نے مشرقی جاوا وچ اپنے حریف دے علاقے وچ ساحل اُتے آئے ہوئے چینی سفارت خانے دے 170 ارکان نوں ہلاک کردتا۔ منگ شیلو وچ 23 اکتوبر 1407 وچ داخل ہونے دی اطلاع وچ کہیا گیا اے کہ جاوا دے مغربی [۵۶][lower-alpha ۱]بادشاہ نے منگ دی عدالت وچ اک مندوب نوں بھجوایا سی کہ اوہ غلطی توں تجارت دے لئی ساحل جانے والے 170 منگ فوجیاں نوں غلطی توں ہلاک کرنے دا جرم قبول کرلے۔[۵۷] اس وچ ہور کہیا گیا اے کہ منگ دربار نے معاوضے تے کفارہ دے لئی 60،000 لیانگ سونا منگدے ہوئے جواب دتا ، اوہ انتباہ کردے نيں کہ اوہ جاویانی حکمران نوں سزا دینے دے لئی فوج بھیجاں گے جے اوہ اس دی تعمیل وچ ناکام رہیا ، تے ایہ کہندے ہوئے کہ انم دی صورتحال (حوالہ دیندے ہوئے) منگ چین دا ویتناں اُتے کامیاب حملہ) اک مثال دے طور اُتے کم کرسکدا اے۔ چینیاں نے ادائیگی تے معافی قبول کيتی ، تے سفارتی تعلقات نوں بحال کيتا۔[۵۸][۵۹]یان کانجیئن دے شوئے ژوزیلو نے نوٹ کيتا کہ بعد وچ شہنشاہ نے 50،000 لیانگ سونا معاف کردتا جو اس وقت تک اس توں واجب الدتا سی جدوں تک کہ مغربی حکمران اپنے جرم اُتے پچھتاوا رہیا۔[۶۰] تان (2005) نے ریمارکس دتے کہ زینگ نے قتل دا معاملہ شہنشاہ کے[۶۱] پاس انتقام دے تحت فوجی حملے کرنے دی بجائے کِسے فیصلے دے لئی شہنشاہ نوں پیش کيتا سی ، کیوں کہ ایہ جان بجھ کر نئيں سن ۔[۶۲] چینی سفر دا استعمال جاوا اُتے نگرانی برقرار رکھنے دے لئی کرن گے۔[۶۳]
اس سفر دے دوران ، جداں کہ فی ژن نے ریکارڈ کيتا ، بیڑے نے یونگلے دور (1409) دے ستويں سال وچ آبنائے ملادا وچ پلوؤ سمبلان دا دورہ کيتا۔ [۴۲][۴۶] ڈریئر (2007) نے ایہ نتیجہ اخذ کيتا کہ ایہ سفر دوسری بحری سفر دی واپسی دے دوران کيتا گیا سی کیونجے خزانے دے بیڑے نے 1410 دے اوائل تک چین دے ساحل نوں تیسری سفر دے لئی نئيں چھڈیا سی۔ فی ژن نے لکھیا اے کہ "یونگلے دے ستويں سال وچ ، ژینگ ہی تے اس دے ساتھیاں نے بخور کٹنے دے لئی سرکاری فوجاں جزیرے اُتے بھیجاں۔ انھاں نے چھ لاگ حاصل کیتے ، ہر اٹھ یا نو چی [lower-alpha ۲] قطر وچ تے چھ یا ست جانگ [lower-alpha ۲] لمبائی ، جس دی خوشبو خالص تے دور دی گل سی۔ [لکڑی دا] نمونہ سیاہ لکھیا سی۔ جزیرے دے لوکاں نے اکھاں کھولاں تے حیرت توں اپنی زباناں پھنس گئياں ، تے دسیا گیا کہ 'ہم آسمانی عدالت دے سپاہی نيں ، تے ساڈی حیرت انگیز طاقت خداواں دی طرح اے۔ " [۶۴] 1409 دے موسم گرما وچ خزانہ دا بیڑہ نانجنگ واپس آگیا۔ [۲۴]
اس بارے وچ الجھن دا سامنا کرنا پڑدا اے کہ کیہ زینگ نے دوسرا سفر کيتا سی ، ایہ حقیقت اس گل کيتی وجہ توں اے کہ چینی سفیر نوں بیڑے دے مرکزی جسم دے نال روانگی توں پہلے روانہ کيتا گیا سی۔ [۳۵] تیسرے سفر دے لئی شاہی فرمان دوسرے سفر دے دوران جاری کيتا گیا سی جدوں کہ بحر ہند وچ خزانہ دا بیڑا حالے باقی سی ، لہذا جدوں عدالت نے شاہی حکم جاری کيتا تاں زینگ یا تاں غیر حاضر سی یا اوہ دوسرے سفر دے دوران اس بیڑے دے نال نئيں سی۔ [۶۵] 21 جنوری 1409 نوں ، دیوی تیانفائی دے اعزاز وچ اک عظیم الشان تقریب دا انعقاد کيتا گیا ، جتھے انہاں نوں اک نواں خطاب ملا۔ [۶۶] ڈیوینڈک (1938) دا خیال اے کہ زینگ دوسرے سفر اُتے نئيں جاسکدا سی ، کیونجے تقریب دی اہمیت دے لئی ژینگ دی حاضری دی ضرورت سی۔ ملز (1970) ، ڈیوینڈک (1938) دا حوالہ دیندے ہوئے ، ایہ وی دسدے نيں کہ اوہ اس سفر دے لئی بیڑے دے نال نئيں گیا سی۔ [۴۱] اُتے ، ڈریئر (2007) بیان کردا اے کہ ایہ سختی توں تجویز کيتا گیا اے کہ زینگ دوسرے سفر اُتے رہیا ، جداں کہ 1409 دے پلوؤ سیمبلن دے دورے دے بارے وچ فی دا بیان اس دا واضح طور اُتے تذکرہ کردا اے۔ [۶۷]
تیسرا سفر
[سودھو]فورا ہی ، اساں انہاں دے اڈاں تے ٹھکانےآں نوں توڑ ڈالیا ،
تے اس پورے ملک نوں اسیر بنا لیا ،
ساڈے اگست راجگڑھ نوں واپس لیانا ،
انہاں دیاں عورتاں ، بچے ، کنبے تے رہائشی ، انہاں وچوں اک وی نئيں ،
اک ہی جھاڑو وچ انہاں خطرناک کیڑاں نوں صاف کرنا ، جداں گویا اناج توں بھوسی ہوئے جائے …
ایہ نحیف کیڑے ، خوف وچ کانپتے ہوئے دس ہزار بار مرنے دے مستحق نيں …
کيتا ایتھے تک کہ جنت دے مجاز وی نئيں
اس طرح اگست دے شہنشاہ نے انہاں دیاں جاناں نوں بچا لیا ،
تے انہاں نے عاجزی دے نال بولی ، خام آوازاں لگائاں تے
شاہی منگ حکمران دی بابا ورگی خوبی دی تعریف کيتی۔
تیسرے سفر دے لئی شاہی حکم یونگول بادشاہی دے ستويں سال (16 جنوری توں 14 فروری 1409) دے پہلے مہینے وچ جاری کيتا گیا سی۔ [۶۹][۷۰] اسنوں جینگ ، وانگ تے ہوؤ توں خطاب کيتا گیا۔ [۷۱]
زینگ نے 1409 وچ سفر کيتا۔ بیڑے نويں مہینے (9 اکتوبر توں 6 نومبر 1409) وچ لیوجیگانگ توں روانہ ہوئے تے اگلے مہینے (7 نومبر توں 6 دسمبر) چانگلی پہنچے۔ [۶۵][۷۱][۷۲] انہاں نے بارہويں مہینے (5 جنوری توں 3 فروری 1410) وچ ووہمن (فوزیان وچ دریائے من دے داخلی دروازے پر) دے راستے سمندر دے لئی چانگلی نوں روانہ کيتا۔ بیڑے نے چمپا ، جاوا ، مالاکا ، سمودرا ، سیلون ، کوئلن ، کوچین ، تے کالی کٹ وچ رکے۔ [۲۴][۷۳] انہاں نے 10 دن دے اندر چمپا دا سفر کيتا۔ وانگ تے ہوؤ نے صیام ، ملاکا ، سمودرا تے سیلون وچ مختصر رستےآں وچ سفر کيتا۔ خزانے دا بیڑا 1410 وچ سیلون دے گالے وچ اترا۔
1411 وچ گھر دے سفر دے دوران ، خزانے دے بیڑے کا سامنا سائلان دے بادشاہ ایلکشیورا ( الاگکونارا ) توں ہويا۔ [lower-alpha ۳] [۷۳][۷۴] الکیشورا نے پڑوسی ملکاں ، سیلون دے مقامی پانیاں تے جنوبی ہند نوں خطرہ بنایا اے۔ [۷۵] جدوں چینی سائلین پہنچے تاں ، اوہ سنہالیاں نوں دباؤ تے حقیر سمجھدے سن ، جنھاں اوہ بدتمیز ، بے عزتی تے دشمنی سمجھدے سن ۔ [۷۶] انہاں نے ہمسایہ ملکاں اُتے حملہ کرنے تے بحری قزاقی دا ارتکاب کرنے اُتے سنہالیاں توں وی ناراضگی دی جنہاں دے منگ چین دے نال سفارتی تعلقات سن ۔ ژینگ تے 2000 فوجیاں نے کوٹٹے وچ سمندر پار سفر کيتا کیونجے الکیشورا نے انہاں نوں اپنے علاقے وچ راغب کردتا سی۔ بادشاہ نے زینگ تے اس دے لوکاں نوں کولمبو وچ لنگر انداز ہونے والے خزانے دے بیڑے توں وکھ کردتا تے اس بیڑے اُتے حملہ کرنے دا ارادہ کيتا۔ [۲۴] جواب وچ ، ژینگ تے اس دی فوج نے کوٹے اُتے حملہ کردتا تے اس دا راجگڑھ قبضہ کرلیا ۔ سنہالی فوج (جس وچ 50،000 توں زیادہ فوجی موجود سن ) جلدی توں واپس آیا تے راجگڑھ دا گھیراؤ کيتا ، لیکن حملہ آور چینی فوج دے خلاف جنگ وچ بار بار شکست کھا گئی۔ چینیاں نے الکیشورا ، اس دے اہل خانہ تے اس دے اہم عہدیداراں نوں چین دے علاقے نانجنگ لے لیا۔ [۷۱][۷۷]
ژینگ 6 جولائی 1411 نوں نانجنگ واپس آئے۔ [۷۱][۷۸] اس نے سنہالی اسیراں نوں یونگل شہنشاہ دے سامنے پیش کيتا ، جس نے انھاں آزاد کرکے اپنے ملک واپس کرنے دا فیصلہ کيتا۔ [۷۴][۷۵] چینیاں نے الیکیشورا نوں انہاں دے اتحادی پارکرامباہھو چہارم دے حق وچ تاج دار کر دتا کیونجے بادشاہ نے اس دی حمایت کيتی۔ [۷۹][۸۰] تب توں ، خزانہ دے بیڑے نوں سائلین دے بعد آنے والے خزانے دے سفراں دے دوران دشمنی دا سامنا نئيں کرنا پيا۔
چوتھا سفر
[سودھو]![](http://178.128.105.246/host-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c6/Map_of_Ming_Chinese_empire_1415.jpg/220px-Map_of_Ming_Chinese_empire_1415.jpg)
18 دسمبر 1412 نوں ، یونگل شہنشاہ نے چوتھے سفر دا حکم جاری کيتا۔ [۷۳][۸۱][۸۲] ژینگ تے ہور نوں حکم دتا گیا کہ اوہ اس دی قیادت کرن۔
یونگ شہنشاہ نے 1413 (5 واں دن ، 5 واں مہینے ، 11 واں سال) دے میڈسمر فیسٹول دے لئی اک تیر اندازی مقابلہ وچ شرکت کيتی جس وچ تمام چینی عہدیداراں تے غیر ملکی سفیراں نوں مدعو کيتا گیا سی۔ ڈیوینڈک (1939) نے دسیا اے کہ ایہ ایلچی اِنّے بے شمار سن کہ انہاں وچ بوہت سارے لوک شامل سن جنھاں زینگ ص��ف نیڑےی پڑوسیاں دی بجائے چوتھے سفر دے دوران اپنے ملکاں چلا گیا سی۔ [۸۳] اس ماساں خزانےآں دے بیڑے نوں مسلم ملکاں وچ لے جانے دا باعث بنا ، لہذا چینیاں دے لئی قابل اعتبار ترجماناں دی تلاش کرنا ضروری سی۔ مترجم ما ہوآن پہلی بار سفر وچ شامل ہويا۔ سیان دی اک مسلم مسجد وچ 1523 دا اک تحریر درج اے کہ 11 واں سال دے چوتھے مہینے اُتے ، ژینگ معتبر ترجماناں دی تلاش وچ سی تے اس نے حسن نامی اک شخص پایا۔ [۸۴]
زینگ دا بیڑا نانجنگ توں 1413 وچ ، شاید موسم خزاں وچ چلا گیا۔ [۸۲][۸۵][۸۶] اس نے یونگلے دور (23 دسمبر 1413 توں 21 جنوری 1414) وچ 11 واں سال دے 12 واں مہینے وچ فوزیان توں سفر کيتا۔ گذشتہ سفر دے دوران کالی کٹ مغربی ترین منزل سی ، لیکن اس بار ایہ بیڑا اس توں اگے چلا گیا۔ [۸۷] تائزونگ شیلو وچ ملاکا ، جاوا ، چمپا ، سمودرا ، ارو ، کوچین ، کالیکٹ ، لمبری ، پہانگ ، کیلنٹن ، جیئائل ، اورموز ، بل ، مالدیپ ، تے سنلہ دے اس سفر دے راستے بند ہونے کی حیثیت توں ریکارڈ کيتا گیا اے۔ [۷۳]
بیڑے نے چمپا ، [۸۵][۸۸] کیلتان ، پہانگ ، ملاکا ، پیلمبنگ ، [۸۹] جاوا ، لمبری ، لایڈ ، ارو ، سمودرا ، [۸۷] سیلون ، جیئائل (سیلون دے برعکس) ، کوچین؛ تے کالٹک۔ اوہ لیوشان ( مالدیپ تے لاکیڈیو جزیرے ) ، بل ( بٹرا اٹول ) ، سنلہ ( چیتلاٹ اٹول ) ، تے ہرمز گئے۔ [۹۰] جاوا وچ ، بیڑے نے یونگل شہنشاہ دے تحائف تے احسانات پیش کیتے۔ اس دے بدلے وچ ، 29 اپریل 1415 نوں اک جاویانی سفیر چین پہنچیا تے اظہار تشکر کردے ہوئے "مغربی گھوڑےآں" تے مقامی مصنوعات دی شکل وچ خراج پیش کيتا۔
1415 وچ ، بیڑے نے ہرمز توں وطن واپسی دے سفر دے دوران شمالی سماترا وچ اک رک رکھی ، جتھے اس نے سکندر نال جنگ کيتی۔ [۸۸][۹۱] سکندر نے سمودرا پاسائی سلطنت دا تخت زین العابدین توں قبضہ کرلیا سی ، [۸۲] لیکن چینیاں نے بعد والے نوں سمودرا دا بادشاہ تسلیم کيتا سی۔ اگرچہ سکندر اک خودمختار حکمران سی ، لیکن چینیاں دے ذریعہ اس دی پہچان نئيں کيتی گئی سی۔ فی نے سکندر نوں اک جھوٹھے بادشاہ دے طور اُتے بیان کيتا اے جس نے سمودرا دے تخت نوں پرت لیا ، چوری دی ، تے اس اُتے قبضہ کرلیا ، ما اسنوں کِسے ایداں دے شخص دے طور اُتے پیش کردا اے جس نے حکمران دا تختہ الٹنے دی کوشش کيتی سی ، جداں کہ منگ شیلو ریکارڈ کردا اے کہ سکندر سابق بادشاہ دا چھوٹا بھائی سی تے اس نے حکمران دے قتل دی سازش دی سی۔ [۹۲] زینگ نوں حکم دتا گیا سی کہ غاصب دے خلاف تعزیتی حملہ کرن تے زین العابدین نوں بحیثیت حق بادشاہ بحال کرن۔ جوابی کارروائی وچ ، سکندر نے اپنی افواج نوں منگ افواج اُتے حملہ کرنے دی راہنمائی دی تے اوہ شکست کھا گیا۔ مبینہ طور اُتے اس نے "دسیاں ہزار" فوجیاں توں حملہ کيتا۔ منگ فورسز نے سکندر دی افواج دا لمبری پہنچایا جتھے انہاں نے سکندر ، اس دی اہلیہ تے اس دے بچے نوں پھڑ لیا۔ بعد وچ شاہ زین العابدین نے اظہار تشکر کے لئے خراج تحسین پیش کيتا۔ اس تنازعہ نے مقامی سیاسی اتھارٹی نوں تحفظ فراہم کردے ہوئے غیر ملدیاں ریاستاں تے سمندری راستے اُتے چینی طاقت دی تصدیق کردتی۔ سکندر نوں ینگل شہنشاہ دے سامنے محل دے گیٹ اُتے پیش کيتا گیا تے بعد وچ اسنوں پھانسی دے دتی گئی۔ ایہ پتا نئيں چل سکيتا کہ ایہ پھانسی کدوں ہوئی ، لیکن ما بیان کردا اے کہ بیڑے دے واپس آنے دے بعد راجگڑھ وچ سکندر نوں سرعام پھانسی دتی گئی۔ [۹۳]
12 اگست 1415 نوں ، زینگ دا بیڑا اس سفر توں نانجنگ واپس گیا۔ [۷۳][۸۲][۹۳] یونگلی شہنشاہ اپنی دوسری منگول مہم دے لئی 16 مارچ 1413 توں غیر حاضر سی تے جدوں ایہ بیڑا آیا تاں واپس نئيں آیا سی۔ [۸۵] بیڑے دی واپسی دے بعد ، 18 ملکاں دے خراج تحسین پیش کرنے والے سفیراں نوں منگ کورٹ وچ بھیج دتا گیا سی۔ [۸۸]
پنجواں سفر
[سودھو]14 نومبر 1416 نوں ، یونگل شہنشاہ نانجنگ واپس گیا۔ [۹۴] 19 نومبر نوں ، اک عظیم الشان تقریب دا انعقاد کيتا گیا جتھے یونگل شہنشاہ نے شہزادےآں ، سرکاری عہدیداراں ، فوجی افسراں تے 18 ملکاں دے سفیراں نوں تحائف دتے۔ 19 دسمبر نوں ، اٹھارہ [۹۵] سفیراں نوں منگ کورٹ وچ استقبال کيتا گیا۔ 28 دسمبر نوں ، انہاں نے انہاں دی روانگی دا اعلان کرنے منگ کورٹ دا دورہ کيتا تے انہاں دے جانے توں پہلے ہی انہاں نوں لباس پہنائے گئے سن ۔ اس دن ، یونگل شہنشاہ نے پنجويں سفر دا حکم دتا ، [۸۵][۹۶][۹۷] جس دا مقصد 18 سفیراں نوں واپس کرنا تے اپنے بادشاہاں نوں انعام دینا سی۔
ژینگ تے ہور نوں سفیراں نوں وطن واپس بھیجنے دے احکامات موصول ہوئے۔ [۹۴] انہاں نے متعدد بادشاہاں دے لئی شاہی خطوط تے تحائف اٹھائے سن ۔ کوچین دے بادشاہ نے خصوصی علاج کيتا کیونجے اس نے 1411 توں خراج بھیجیا سی تے بعد وچ سفیراں نوں وی بھیجیا کہ اوہ سرمایہ کاری دے پیٹنٹ تے اک مہر دی درخواست کرے۔ یونگلے شہنشاہ نے اسنوں دونے درخواستاں منظور کيتیاں ، انہاں نوں اک لمبا نوشتہ (مبینہ طور اُتے خود شہنشاہ نے خود تشکیل دتا) عطا کيتا ، تے کوچین دی اک پہاڑی نوں "اسٹیٹ پروٹیکٹنگ ماؤنٹین" دا خطاب دتا۔
زینگ نے 1417 دے موسم خزاں وچ چینی ساحل چھڈیا ہوسکدا اے۔ [۹۶][۹۸] انہاں نے چینی مٹی دے برتن تے ہور سامان دے نال بیڑے دے سامان دی مالیت نوں لوڈ کرنے دے لئی سب توں پہلے کوانزو وچ بندرگاہ بنائی۔ [۹۹] معاصر چینی چینی مٹی دے برتن دی آثار قدیمہ دی کھوج مشرقی افریقی تھاںواں اُتے کھینگ کيتی گئی اے جتھے زینگ دے بیڑے دے ذریعہ تشریف لیائے گئے سن ۔ کوانزو وچ اک منگ گولی 31 مئی 1417 نوں سفر دے لئی خدائی تحفظ دے لئی زینگ جلدی بخور دی یاد مناندی اے۔ [۱۰۰][۱۰۱] بیڑے نے چمپا ، پہانگ ، جاوا ، پلیمبنگ ، مالاکا ، سمودرا پاسائی سلطنت، لامبری ، سیلون ، کوچین ، کالیکٹ ، شیلیانوانی (ممکنہ طور اُتے کیننور ) ، لیوشان (مالدیپ تے لاکادیو جزیرے) ، ہرمز ، لسا ، عدن ، موگادیشو ، براوا ، زوبو ، تے دورہ کيتا ۔ ملنڈی ۔ [۱۰۲] عرب تے مشرقی افریقہ دے لئے، سب توں زیادہ ممکنہ راستہ ہرمز ، لسا ، عدن ، موگادیشو، براوا ، ژوب تے فیر مالندی سی۔ [۱۰۳] تاریخالیمن نے اطلاع دتی اے کہ چینی بحری جہاز جنوری 1419 وچ عدن ساحل اُتے پہنچیا سی تے 19 مارچ توں پہلے رسولی راجگڑھ تعزنئيں چھڈیا سی۔ [۱۰۴]
8 اگست 1419 نوں ، بیڑا چین واپس آیا سی۔ [۹۶][۱۰۰][۱۰۵] یونگل شہنشاہ بیجنگ وچ سی لیکن وزارت رسائ نوں بیڑے دے اہلکاراں نوں مالیاتی انعامات دینے دا حکم دتا۔ [۱۰۶] ہمراہ سفیراں نوں 1419 دے اٹھويں قمری مہینے (21 اگست توں 19 ستمبر) نوں منگ کورٹ وچ استقبال کيتا گیا۔ انہاں دے خراج وچ شیر ، چیندے ، ڈرمیڈری اونٹھ ، شتر مرغ ، زیبرا ، گینڈے ، ہارلی ، زرافہتے ہور غیر ملکی جانور شامل سن ، [۸۸] منگ دربار وچ درباری حیرت زدہ سن ۔
چھٹا سفر
[سودھو]تائزونگ شیلو دی 3 مارچ 1421 وچ داخلے وچ نوٹ کيتا گیا اے کہ سولہ ملکاں (ہرمز تے دوسرے ملکاں) دے مندوبین نوں اپنے ملکاں واپس جانے توں پہلے کاغذ ، سکے دی رقم ، رسمی لباس تے استر دے تحائف دتے گئے سن ۔ [۱۰۶] چھیويں سفر دے شاہی حکم دی تریخ 3 مارچ 1421 ء نوں دتی گئی۔ [۱۰۷][۱۰۸] ژینگ نوں انہاں ملکاں دے حکمراناں دے لئی شاہی خطوط ، ریشم بروکیڈ ، ریشمی فلاس ، سلک گوز تے ہور تحائف دے نال روانہ کيتا گیا سی۔
گونگ ژین دے ژیانگ فنگو ژ نے 10 نومبر 1421 نوں اک سامراجی حکم نامہ دتا جس وچ زینگ ہی ، کانگ ہی (孔 和) ، ژو بوہويا (朱 卜 花) ، تے تانگ گوان باؤ (唐 觀 保) دی ہدایت دے مطابق ہانگ باؤ تے ہور افراد نوں انہاں دی ملک روانہ کرنے دے انتظامات کرنے دا انتظام کيتا گیا اے۔ غیر ملکی سفیراں نوں گھر لے جانا۔ [۱۰۸][۱۰۹] خزانہ دے بیڑے دے ذریعہ 16 مختلف ریاستاں دے سفیراں نوں اپنے آبائی علاقےآں وچ لے جایا گیا۔ [۱۱۰] امکان اے کہ پہلی چند منزلاں وچ ملاکا تے تن سوماتران ریاستاں لامبری ، ارو تے سمودرا سن۔ بیڑے نوں سمودرا پاسائی سلطنتکے متعدد علیحدہ اسکواڈرن وچ تقسیم کيتا گیا سی۔ [۱۰۷][۱۱۱] تمام اسکواڈرن سائلین دے لئی روانہ ہوئے ، اس دے بعد اوہ جنوبی ہندوستان وچ جیئائل ، کوچین ، گانبیلی یا کالیکٹ دے لئی وکھ ہوگئے ۔ اس اسکواڈرن نے اوتھے توں اپنی اپنی منزل مقبوضہ لیوشان (مالدیپ تے لکادیپ جزیرے) ، خلیج فارس دے ہرمز ، تن عربی ریاستاں جوفار ، لسا تے عدن ، تے افریقی ریاستاں موغادیشو تے براوا وچ سفر کيتا۔ خواجہ سراؤ (شاید چاؤ مان ) اک علیحدہ اسکواڈرن دی مدد توں عدن گیا۔ ما نے عدن دے دورے دے سلسلے وچ چاؤ مان تے لی زنگ دا تذکرہ کيتا۔ [۱۱۲] انہاں سکواڈرن وی سے لسا تے جوفار دورہ کيتا اے ہوئے سکدا اے . منگشی کے مطابق ، زینگ نے 1421 وچ بطور ایلچی گنبالی [lower-alpha ۴] ذاتی طور اُتے دورہ کيتا۔ سوماترا دے مغرب وچ بارہ دورے کرنے والے ملکاں وچوں ، صرف اک ہی ایسی خبر سی جس دا خود زینگ نے دورہ کيتا سی۔ اگرچہ کوئلن دا دورہ نئيں کيتا گیا سی ، لیکن موگادیشو دے لئی اسکواڈرن ممکنہ طور اُتے نیوی گیشن پوائنٹ دے طور اُتے کوئلن دے نیڑے وکھ ہوگیا جدوں کہ اہم بیڑا کالی کٹ تک جاری رہیا۔ [۱۱۳] اک بہت وڈا اسکواڈرن کاکلیٹ توں ہرمز تک اگے ودھیا ، جو شاید لکادیپکے راستے سفر کيتا ہوئے گا۔
واپسی اُتے ، کئی اسکواڈرن کالیکٹ وچ دوبارہ منظم ہوگئے تے تمام اسکواڈرن سیمودیرا وچ ہور منظم ہوگئے۔ [۱۱۳] واپسی دے سفر دے دوران سیام دا دورہ کيتا گیا سی۔ [۱۱۰] ایہ بیڑا 3 ستمبر 1422 نوں واپس آیا۔ [۱۰۸][۱۱۴] اوہ اپنے نال صیام ، سمودرا ، عدن تے ہور ملکاں دے سفیر لے کے آئے ، جنہاں نوں مقامی مصنوعات وچ خراج پیش کيتا گیا۔ غیر ملکی سفیراں نے ، جو بیڑے دے نال چین دا سفر کيتا ، 1423 وچ بیجنگ دے شاہی دربار تک پہنچنے توں پہلے ، سمندر دے کنارے یا گرینڈ کینال دے راستے روانہ ہوگئے۔ [۱۱۵]
نانجنگ گیریژن
[سودھو]![](http://178.128.105.246/host-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/Nanking_Erlach.jpg/220px-Nanking_Erlach.jpg)
14 مئی 1421 نوں ، یونگل شہنشاہ نے سفراں نوں عارضی طور اُتے معطل کرنے دا حکم دتا۔ [lower-alpha ۵] [۱۱۶] خزانے دے بیڑے دے سفر دی قیمت اُتے ، شاہی توجہ تے فنڈ تیسری ، چوتھی تے پنجويں منگول مہماں دی طرف موڑ دتا گیا۔ [۱۱۷] 1422 تے 1431 دے درمیان ، خزانہ دا بیڑا نانجنگ وچ شہر دی چودی ميں خدمات انجام دینے دے لئی رہیا۔ [۱۱۸]
1424 وچ ، ژینگ اک سفارتی مشن اُتے پیلمبنگ روانہ ہويا۔ [۱۱۹] [۱۲۰][۱۲۱] دراں اثنا ، ژو گوزی نے 12 اگست 1424 نوں یونگل شہنشاہ دی وفات دے بعد 7 ستمبر 1424 نوں ہانگسی بادشاہ دی حیثیت توں تخت وراثت وچ حاصل کيتا۔ [۱۲۲][۱۲۳] ژینگ اپنی وفات دے بعد پلیمبنگ توں واپس آیا سی۔ [۱۲۴][۱۲۵]
ہانگسی دے شہنشاہ نے خزانہ سفر دی حمایت نئيں کيتی۔ [۱۰۶][۱۲۶] تے 7 ستمبر 1424 نوں اس نے ہور افراد نوں ختم کردتا۔ [۱۲۷][۱۲۸] اس نے خزانہ دے بیڑے نوں نانجنگ کيتی چوکی دے اک حصے دے طور اُتے رکھیا۔ [۱۲۹] بیڑے نے اپنا اصلی عہدہ ضیفان گوانجنہاں نوں وی برقرار رکھیا۔ 24 فروری 1425 نوں ، اس نے ژینگ نوں نانجنگ دا محافظ مقرر کيتا تے اسنوں شہر دے دفاع دے لئی خزانے دے بیڑے اُتے اپنی کمان جاری رکھنے دا حکم دتا۔ [۱۳۰]
25 مارچ 1428 نوں ، زنڈے شہنشاہ نے ژینگ تے ہور نوں نانجنگ وچ عظیم باؤن مندر دی تعمیر نو تے مرمت دی نگرانی کرنے دا حکم دتا۔ [۱۳۱] ایہ مندر 1431 وچ مکمل ہويا سی ، [۱۳۲] تے ایہ قیاس کيتا جارہیا اے کہ اس دی تعمیر دے لئی فنڈز خزانے دے سفر توں ہٹائے گئے سن ۔ [۱۳۳]
ساتواں سفر
[سودھو]![](http://178.128.105.246/host-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Zheng-He-7th-expedition-map.svg/220px-Zheng-He-7th-expedition-map.svg.png)
گونگ نے ریکارڈ کيتا اے کہ مغربی بحر دے ملکاں نوں سرکاری کاروبار توں متعلق زینگ ، وانگ ، لی زنگ ، ژو لیانگ ، یانگ جین ، ہانگ باؤ ، تے ہور دی ترسیل دے لئی ضروری دفعات دے انتظام دے لئی 25 مئی 1430 نوں اک شاہی حکم جاری کيتا گیا سی۔ .[۱۰۹] اس توں یانگ کنگ (楊慶) ، لوو چی (羅 智) ، تانگ گانبو (唐 觀 保) ، تے یوآن چینگ (袁 誠) خطاب کيتا گیا۔ 29 جون 1430 نوں ، زونڈے شہنشاہ نے زینگ تے ہور لوکاں نوں ستويں سفر دے لئی اپنے احکامات جاری کیتے۔ [۱۰۷][۱۱۵][۱۳۴] ژوانزونگ شیلو کی اطلاع اے کہ زینگ ، وانگ ، تے ہور نوں دور دی بیرونی ملکاں وچ بھیجیا گیا سی تاکہ اوہ انہاں دی عزت و وقار وچ آجان۔ شہنشاہ نے یونگلے دے دور وچ فروغ پائے جانے والے وچکار تعلقات نوں نويں سرے توں بحال کرنے دی خواہش کيتی۔ [۱۳۵] ستويں سفر دے لئی روانہ ہونے توں پہلے ، ژینگ تے اس دے ساتھیاں دے پاس لیوجیاگینگ تے چینگل دے لکھے ہوئے نقشے سن ۔ [۱۳۶]
زیا ژیانگ اس سفر دے لئی تاریخاں تے سفر دے بارے وچ معلومات فراہم کردی اے ۔[lower-alpha ۶] بیڑا 19 جنوری 1431 نوں نانجنگ وچ لانگوان (مطلب: "ڈریگن بے") توں روانہ ہويا۔ [۱۳۷][۱۳۸] 23 جنوری نوں ، بیڑا یانگسی دے جزیرے زشان اُتے رکا ، جتھے عملہ جانوراں دا شکار کردا سی۔ 2 فروری نوں ، بیڑے اگلے دن (3 فروری) نوں لیوجیاگانگ پہنچنے توں پہلے ، فوزی گزرگاہ (موجودہ بائموشا چینل) دے ذریعے دریائے یانگسی دے بندر گاہ اُتے روانہ ہوئے۔ 14 مارچ نوں ، لیوجیگینگ نوشتہ اوتھے کھڑا کيتا گیا سی۔ [۱۳۹] 8 اپریل نوں ، بیڑا پہنچ گیا تے 8 اپریل توں وسط دسمبر تک چانگلے وچ رہیا۔ زینڈے بادشاہی دے چھیويں سال دے 11 واں مہینے دی تریخ وچ دتی گئی چانگلی لکڑی ، انہاں دے قیام دے اختتام دے دوران بنائی گئی سی۔ 16 دسمبر 1431 نوں ، انہاں نے فو ٹو شان دا سفر کيتا ، ممکنہ طور اُتے فوزو دے نیڑے۔ خزانہ دے بیڑے نے 12 جنوری 1432 نوں ووہمناں دے ذریعے سفر کيتا۔ 27 جنوری نوں ، بیڑا 12 فروری نوں روانگی توں پہلے راجگڑھ شہر چمپہ دے شہر وجیا (قریب نیڑے کوئ کوئون ) دے نیڑے روکیا گیا۔ [۱۴۰] 7 مارچ نوں ، ایہ بیڑا جاوا دے شہر سورابایا پہنچیا۔ [۱۴۱] 13 جولائی نوں روانگی توں پہلے ایہ بیڑا خطے وچ رہیا۔ ایہ بیڑا 24 – 27 جولائی توں پالیمبنگ وچ رہیا۔ [۱۴۲] پلیمبنگ توں ، ایہ بیڑا بانہاں دا آبنائے دے راستے ، دریائے موسی دے تھلے روانہ ہويا ، تے لنگگا تے رائو جزیرہ نما گزرے۔ [۱۴۳] جزیرے اُتے قزاقاں دے پاس بحری جہازاں نوں گزرنے دا خطرہ سی ، لیکن انھاں نے خزانے دے بیڑے نوں کوئی خطرہ نئيں بنایا۔ 3 اگست نوں ، خزانہ دا بیڑا مالاکا پہنچیا تے 2 ستمبر نوں روانہ ہويا۔ اس بیڑے دی اگلی منزل سمودرا سی ، جتھے ایہ 12 ستمبر توں 2 نومبر تک رہیا۔ 28 نومبر نوں ، بیڑا سیلون اُتے بیرووالا پہنچیا تے 2 دسمبر نوں روانہ ہويا۔ [۱۴۴] ایہ کالیکٹ 10 اُتے روکیا - 14 ��سمبر 1432 ، بیوری 17 جنوری 1433 نوں ہرمز پہنچ گیا۔ [۱۴۵] 9 مارچ 1433 نوں گھر دا سفر کرنے توں پہلے خزانے دا بیڑا تقریبا دو ماہ ہرمز وچ رہیا۔
اساں پانی دے بے تحاشا تھاںواں دے اک لکھ توں زیادہ لی نوں عبور کيتا اے ، تے سمندر وچ آسمان دی اُچی چوٹیاں دی طرح وڈی وڈی لہراں نوں دیکھیا اے۔ اساں روشنی دے بخارات دی نیلی شفافیت وچ بہت دور پوشیدہ وحشی خطےآں اُتے نگاہ پائی اے ، جدوں کہ ساڈے بادل بادلاں دی مانند بلند و بالا ہُندے رہندے نيں ، دن رات تارکی رفتار دے نال اپنا راستہ جاری رکھدے نيں ، وحشی لہراں دا چھاتی چھاندے نيں جداں اسيں کِسے عوامی وسائل نوں تراش رہے نيں۔
زیا ژیانگ وچ ستويں سفر دے لئی درج اٹھ منزلاں وچوں ، ہرمز مغرب دی دوری پر سی۔ [۱۴۵] منگشی تے دوسرے ذرائع نے مجموعی طور اُتے ستاراں ملکاں (جس وچ پہلے ہی ژیا ژیانگ وچ مذکور ذکر کيتا گیا اے ) دا دورہ کیہ ہویا سفر بیان کيتا اے۔ [۱۴۶] منگشی وچ جنہاں اضافی تھاںواں دی اطلاع ملی انہاں وچ کوئمبیٹر ( گانبالی ) ، بنگال ، لاکادیو تے مالدیپ جزیرے دی زنجیراں ، جوفر ، لسا ، عدن ، مکہ ، موگادیشو تے براوا نيں۔ [۱۴۷] گونگ نے مجموعی طور اُتے 20 ملاقاندی ملکاں نوں ریکارڈ کيتا۔ سفر دے دوران ، جداں کہ فیئ نے ذکر کيتا ، بحری بیڑے انڈمن تے نِکوبار جزیرے دی زنجیراں اُتے رک گیا۔ [۱۴۸] انہاں نے لکھیا اے کہ ، 14 نومبر 1432 نوں ، ایہ بیڑا کوئلنکسو (غالبا عظیم نیکوبار جزیرے ) پہنچیا جتھے ناموافق ہواواں تے لہراں دی وجہ توں اس نے تن دن لنگر انداز کيتا۔ [۱۴۴] اوہ ہور لکھدے نيں کہ مقامی مرد تے خواتین ناریل دی تجارت دے لئی لاگ کشتیاں وچ آئے سن ۔ ڈریئیر (2007) دے مطابق ، شمالی سماترا وچ سمودرا پاسائی سلطنتجانے والے بیڑے دے راستے اُتے ہمسایہ ارو ، ناگور ، لائڈ تے لامبری کچھ جہازاں دے ذریعہ گئے سن ۔
زینگ دا ذکر گنگالی (ممکنہ طور اُتے کوئمٹور) ، [۱۴۵][۱۴۹] لسا ، جورفر ، موغادیشو ، تے براوا دے دوراں دے سلسلے وچ منگشی وچ کیہ گیا اے۔ ڈریئر (2007) بیان کردا اے کہ اکاؤنٹ اس بارے وچ واضح نئيں اے کہ آیا اوہ ذاتی طور اُتے انہاں تھاںواں اُتے گیا سی ، لیکن منگشی وچ ایہ لفظاں اس گل کيتی نشاندہی کرسکدے نيں کہ اس نے انہاں ملکاں دے بادشاہاں نوں شاہی ہدایات دا اعلان کيتا۔ ڈریئیر نے ایہ وی قیاس کيتا کہ شاید ایہ واقعہ نہ ہُندا ، کیوں کہ بحری بیڑے نے صرف کالیکٹ (4 دن بیرونی تے 9 دن گھر جانے والے) اُتے ہی مختصر اسٹاپس لگائے سن ، جو اس وقت تک گنبالی تک سمندر پار جانے دے لئی اِنّا وقت فراہم نئيں کردے تھے ، جدوں تک کہ اس جگہ دا حوالہ نہ دتا جاندا۔ کوئیماتور لیکن کدرے تے جنوبی ہندوستان وچ ۔ [۱۵۰] ممکنہ حد تک سفر زینگ دے علاوہ کِسے تے نے کيتا ہوئے۔ لسانا دی منگشی دی رپورٹ وچ دسیا گیا اے کہ لسا ، عدن ، تے براوا دے سفیراں نے زینگ دے نال چین دا سفر کيتا ،[۱۴۷] اس دا مطلب ایہ اے کہ بحری جہاز بحری جہاز دے نال بحری جہاز دے نال بحری جہاز دے نال بحری جہاز دے نال مل گئے۔ ڈریئر (2007) دا خیال اے کہ علیحدہ اسکواڈرن شاید پہلے ہی اپنے گھریلو سفر دے لئی کالیکٹ وچ جمع ہوئے سن ، کیونجے مرکزی بیڑا زیادہ دن اوتھے نئيں ٹھہردا سی۔ [۱۵۱]
ہانگ نے اسکواڈرن نوں کمانڈ کيتا کہ ما بنگال دے سفر دے لئی حاضر سی۔ [۱۴۷][۱۵۲] معلوم نئيں جدوں انہاں نے بنگال دے خزانے دے بیڑے توں بالکل علیحدہ کيتا۔ [۱۵۳] اوہ سمودرا توں براہ راست بنگال دے لئی روانہ ہوئے۔ [۱۵۴] بنگال وچ ، انہاں نے چٹاگانگ ، سونارپنڈ ، تے آخر وچ راجگڑھ گور دا سفر کيتا۔ [۱۵۵] اس دے بعد ، اوہ سِدھے بنگال توں کالی کٹ گئے۔ زینگ دا بیڑہ جدوں ہانگز دا اسکواڈرن کالیکٹ پہنچیا اس وقت تک ہالکز دے لئی کلیکٹ توں روانہ ہويا سی۔ ہانگ نے دیکھیا کہ مقامی بحری جہاز مکہ دے لئی تیار ہورہے نيں تے اس نے ست چینی باشندے بھیجے بحری جہاز [۱۵۶] دے نال مکہ دے لئی روانہ ہوئے۔ [۱۵۷] امکان اے کہ انہاں ست مرداں وچوں اک ما سی۔ [۱۵۸] [۱۵۹][۱۶۰] اک سال دے بعد ، ایہ ست افراد اجناس تے قیمتی سامان لے کے واپس آئے ، جنہاں وچ انہاں نے جراف ، شیر تے شتر مرغ وی شامل سن ۔ ڈریئر (2007) تجویز کردا اے کہ ہوانگ کئی ہور منزلاں ، جداں جوفر ، لسا ، عدن ، موگادیشو تے براوا دے نال وی شریک رہیا ہوسکدا اے۔ [۱۶۱]
ڈریئر (2007) بیان کردا اے کہ ہوسکدا اے کہ مندرجہ ذیل ملکاں وی جہازاں وچوں کچھ دے ذریعہ تشریف لیائے ہون گے جدوں بیڑے انہاں دے کولوں گزرے: سیام۔ شمالی سوماترا دیاں ریاستاں ارو ، ناگور ، لائڈ تے لامبری (جب سمودرا جارہے نيں)۔ تے کوئلن تے کوچین (جب کالیکٹ جاندے ہو) [۱۴۷] ملز (1970) نے ایہ نتیجہ اخذ کيتا کہ زینگ دے ساتھی ، خود زینگ نئيں — نے سیام ، ارو ، ناگور ، لائڈ ، لامبری ، نیکوبار جزیرے، بنگال ، کوئلن ، کوچی ، کوئمبٹور ، مالدیپ جزیرے ، دھفر ، لسا ، عدن ، مکہ ، موغادیشو تے براوا تشریف لیائے سن ۔ [۱۴۸] پیلیوٹ (1933) توں پتہ چلدا اے کہ اسکواڈرن نے ہرمز دے بیڑے توں عدن ، مشرقی افریقی بندرگاہاں تے شاید لاسا جانے دے لئی علیحدہ کيتا۔ [۱۵۹]
ژیا ژیانگ نے ستويں سفر دی واپسی دے راستے دے لئی ، جداں کہ اس دے بعد بیان کيتا گیا ، تاریخاں تے سفر ناواں کو وی فراہم کیہ۔ [lower-alpha ۶] ہرمز دا بیڑا 9 مارچ 1433 نوں روانہ ہويا تے 9 اپریل نوں روانگی توں پہلے 31 مارچ نوں کالیکٹ پہنچیا۔ [۱۵۱] ایہ بیڑا 25 اپریل توں یکم مئی تک سمیڈریا وچ ��ہیا۔ 9 مئی نوں ، بیڑا ملاکا پہنچیا۔ ایہ بیڑا 28 مئی نوں کنلن بحر [lower-alpha ۷] ۔ [lower-alpha ۸] 13 جون نوں ، بیڑا وجیا (موجودہ کیو نون) پہنچیا تے 17 جون نوں روانہ ہويا۔ [۱۶۲] ژا ژیانگ اس مقام اُتے کئی جغرافیائی نظارے [lower-alpha ۹] نوں نوٹ کردا اے جدوں تک کہ 7 جولائی نوں بیڑے تائکانگ وچ داخل نئيں ہوئے۔ ژیا ژیانگ نے نوٹ کيتا اے کہ اس نے تائیوانگ توں راجگڑھ دا سفر ریکارڈ نئيں کيتا۔ 22 جولائی 1433 نوں ، اوہ بیجنگ پہنچے۔ [۱۶۳][۱۶۴] 27 جولائی نوں ، زیونڈ شہنشاہ نے بیڑے دے عملے نوں رسمی لباس تے کاغذی رقم دی۔
ڈریئر (2007) بیان کردا اے کہ اوہ سائلان یا جنوبی ہندوستان اُتے نئيں رکے ، کیونجے اوہ سازگار حالات وچ سفر کر رہے سن تے جنوب مغربی مانسون توں پہلے ہی دوڑ رہے سن ۔ [۱۵۱] ایم اے ریکارڈ کردا اے کہ متعدد علیحدہ بحری جہاز مالادا ميں دوبارہ جمع ہوکے اپنی واپسی جاری رکھنے توں پہلے سازگار ہواواں دا انتظار کرنے دے لئی۔ [۱۵۹]
ژینگ 11 ملکاں دے سفیراں دے نال واپس آیا ، جس وچ مکہ توں اک وی شامل اے۔ [۱۶۵] 14 ستمبر 1433 نوں ، جداں کہ زوانزونگ شیلو وچ درج اے ، مندرجہ ذیل سفیر خراج پیش کرنے دے لئی دربار آئے: سمودرا دے بادشاہ زین العابدین نے اپنے چھوٹے بھائی حلیزی ہان نوں بھیجیا ، کِالی کٹ دے بادشاہ بلیما نے اپنا سفیر جبوامندولیا ، کوچین دا بادشاہ کیلی بھیجیا۔ اس دے سفیر جیبوبیلیما ، سائلین دے شاہ پارکرامباہھو VI نے اپنے سفیر مینینیڈنائی نوں بھیجیا ، جوفر دے بادشاہ علی نے اپنے سفیر حاجی حسین ، شاہ المالکالظاہر یحییٰ بے نوں بھیجیا۔ عدن دے اسماعیل نے اپنا سفیر پوبا بھیجیا ، کوئمبٹور دے شاہ دیواراجا نے اپنا سفیر دوانسلجیان بھیجیا ، ہرمز دے بادشاہ سیف الدین نے غیر ملکی ملازو نوں بھیج دتا ، "اولڈ کیائل " ( جیاائل ) نے اپنے سفیر عبد الرحمن نوں بھیجیا -رحمان ، تے مکہ دے بادشاہ نے ہیڈ مین ( ٹمو ) شکسیان نوں بھیجیا ۔ [۱۶۴]
بعد وچ
[سودھو]انجام نیڑے دی صورتحال
[سودھو]![](http://178.128.105.246/host-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Zhenghemu03.jpg/220px-Zhenghemu03.jpg)
سفر دے دوران ، منگ چین 15 واں صدی دے اوائل وچ اہم بحری طاقت بن گیا سی۔ [۱۶۶] یونگل شہنشاہ نے سفر دے دوران غیر ملکی زمیناں اُتے شاہی کنٹرول ودھایا سی۔ [۱۶۷] اُتے ، 1433 وچ ، سفر ختم ہوگیا تے منگ چین سمندراں توں دور ہوگیا۔ [۱۶۸]
سفر ختم ہونے دے کافی عرصے بعد ایہ تجارت فروغ پزیر ہوئی۔ [۱۶۹] چینی بحری جہاز مشرقی ایشین سمندری تجارت تے ہندوستان تے مشرقی افریقہ دے نال تجارت نوں کنٹرول کردا رہیا۔ [۱۶۵][۱۷۰][۱۷۱] اُتے ، غیر ملکی علاقےآں اُتے شاہی تعیونی نظام تے غیر ملکی تجارت اُتے ریاستی اجارہ داری آہستہ آہستہ ٹُٹ گئی جدوں وقت بڑھدا گیا جدوں نجی تجارت نے وسطی تجارت نوں وسعت دی۔ [۱۷۲] غیر ملکی تجارت مقامی حکام دے دائرہ کار وچ منتقل ہوگئی ، جس نے مرکزی حکومت دے اختیار نوں ہور مجروح کيتا۔ منگ ٹریژر سفر ، منگ کورٹ تے غیر ملکی خراج پیش کرنے والی ریاستاں دے وچکار براہ راست روابط قائم کرنے دا اک ذریعہ سی ، جس نے تجارت دے دونے نجی چینلز تے مقامی سول عہدیداراں دی مؤثر طریقے توں منصوبہ بندی کيتی سی جو بیرون ملک تبادلے دے خلاف ممنوعات نوں سبوتاژ کررہے سن ۔ [۱۶۷]
اشرافیہ تے فوجی ہانگ وو تے یونگل دے دور حکومت دے دوران حکمران طبقے دا اک اہم حصہ سن ۔ وقت گزرنے دے نال ، سیاسی طاقت آہستہ آہستہ سرکاری عہدیداراں دے پاس ہوگئی۔ [۱۷۳] نتیجہ دے طور اُتے ، خواجہ سرا دھڑا سول حکومت دے مخالف منصوبےآں نوں شروع کرنے دے لئی کافی مدد جمع کرنے وچ ناکام رہیا۔ سرکاری اہلکار خواجہ سراواں دی طرف توں خزانے دے سفر نوں دوبارہ شروع کرنے دی مستقبل دی کوششاں توں محتاط رہے۔ ہور ایہ کہ بعد وچ کوئی وی شہنشاہ نويں مہماں نوں سنجیدگی توں لینے اُتے غور نئيں کريں گا۔ [۱۷۴] منگ چین دے خزانے دے بیڑے دی واپسی نے بحر ہند اُتے غلبہ حاصل کرنے وچ اک بہت وڈی صفائی چھڈ دی۔ [۱۷۵]
خاتمے دی وجوہات
[سودھو]یہ بالکل معلوم نئيں اے کہ 1433 وچ سفر مکمل طور اُتے کیوں ختم ہويا۔ [۱۷۶] ڈیوینڈک (1939) توں پتہ چلدا اے کہ اس مہم دا خاتمہ جزوی طور اُتے کافی اخراجات دی وجہ توں ہويا سی ، [۱۷۷] لیکن رے (1987) ، فنلے (1992) ، تے ڈریئر (2007) نوٹ کرن کہ سفر دے لئی آنے والے اخراجات دا منگ خزانہ اُتے زیادہ دباؤ نئيں سی ۔ [۱۷۸][۱۷۹] رے (1987) نے ہور کہیا کہ منگ ٹریژر سفر اک منافع بخش کاروباری ادارہ سی تے اس خیال نوں مسترد کردا اے کہ ایہ سفر بیکار ، مہنگا یا غیر معاشی ہونے دی وجہ توں ختم ہويا سی۔ [۱۸۰]
اگرچہ سرکاری اہلکاراں نوں اپنی دبنگ نوعیت تے ریاستی امور وچ مداخلت اُتے خواجہ سراواں دے بارے وچ شدید احساست سن ، لیکن عہدے داراں تے خواجہ سراواں دے وچکار تعلقات نوں نمایاں کرنے والی بہت ساریاں دشمنی سفر دے خاتمے دے بعد ہی ظاہر ہوئی ، جدوں خواجہ سراواں نے اپنے اقتدار نوں مضبوط بنانے دے ل to اپنے آپ نوں طاقتور بنادتا۔ بھتہ خوری تے انہاں دے ناقدین نوں ستانے۔ [۱۸۱][۱۸۲] لو (1958) تے رے (1987) دے مطابق ، انہاں دھڑاں دے وچکار دشمنی سفر دے خاتمے دی وضاحت نئيں کرسکدی اے۔ لو (1958) نے ایہ وی نوٹ کيتا اے کہ ژینگ بہت سارے اعلیٰ عہدیداراں دے نال دوستانہ شرائط اُتے سی تے انہاں دی طرف توں انہاں دا احترام کيتا جاندا سی ، جدوں کہ رے (1987) نے ذکر کيتا اے کہ زینگ تے ہاؤ جداں خواجہ سراواں نوں عدالت نے اعلیٰ عزت توں رکھیا سی۔ سفر نوں معاصر ریکارڈاں وچ وی مناسب انداز وچ دکھایا گیا سی۔
رے (1987) بیان کردا اے کہ منگ ٹریژر سفر دا خاتمہ بنیادی طور اُتے تاجراں تے بیوروکریٹس دی حیثیت توں ہويا ، معاشی مفاد دی وجوہات دی بنا اُتے تے بیجنگ وچ انہاں دے رابطےآں دے ذریعہ ، آہستہ آہستہ ریاست دے زیر انتظام سمندری کاروبار تے سخت ضابطے دی حمایت کرنے والا فریم ورک گر گیا۔ نجی کامرس دی جو ممنوعہ پالیسیاں دا نشانہ بنایا گیا سی۔ [۱۸۳] ايسے طرح ، لو (1958) وچ کہیا گیا اے کہ امیر چین تے بااثر افراد نے سرکاری چینلز اُتے تجارت دی بحالی تے ممکنہ طور اُتے سفر نوں بحال کرنے دی کوششاں نوں کمزور کرنے دے لئی بیجنگ وچ اپنے رابطےآں دا استعمال کيتا ، کیونجے انہاں نے اپنے مفادات دے تحفظ دی کوشش کيتی تے حکومت کیتی بیرونی تجارت اُتے اجارہ داری دے مخالف سن ۔ [۱۷۱]
اثرات
[سودھو]اہداف تے نتائج
[سودھو]سفر سفارتی ، عسکری تے تجارتی نوعیت دے سن ۔ [۱۸][۱۸۴] انہاں نوں سمندری تجارت اُتے سامراجی کنٹرول قائم کرنے ، [۶][۱۶۶] سمندری تجارت نوں امدادی نظام وچ لیانے دے لئی، [۶][۱۸۵] تے بیرونی ملکاں نوں وی نظامی نظام دی تعمیل کرنے اُتے مجبور کرنے دے لئی انجام دتا گیا سی۔ [۱۸۶] سفارتی پہلو وچ یونگل شہنشاہ دے تخت توں الحاق دا اعلان ، بیرونی ملکاں اُتے تسلط قائم کرنا تے خراج پیش کرنے والے غیر ملکی سفیراں نوں محفوظ راستہ فراہم کرنا شامل اے۔ [۱۸۷]
چینیاں نے علاقائی کنٹرول حاصل نئيں کيتا ، کیونجے اوہ بنیادی طور اُتے خلا تے سیاسی بندرگاہاں تے جہاز رانی والے رستےآں اُتے مشتمل اک وسیع نیٹ ورک اُتے تسلط جمانے دے لئی معاشی کنٹرول دے ذریعہ محرک سن ۔ [۱۸۸] فنلے (2008) سمندری تجارت اُتے قابو پانے دے ہدف دی نشاندہی کردا اے جس وچ منگ ٹریژر سفر نوں چین دی سمندری تجارت دی طرف توں حکومت دے نجی پہلوآں دے نال دباؤ ڈالنے دی کوشش دے طور اُتے سمجھیا جاندا اے ، جس دی نمائندگی کردے نيں کہ "ریاست وچ اقتدار دی تعیناتی نوں لائن وچ لیانے دے ل to چینی تسلط دے اک بہت وڈے تصور دے نال سمندری تجارت دی حقیقت۔ " [۱۶۷] سمندری رستےآں دے نال تجارتی مراکز نوں بین الاقوامی تجارت نوں ہور فروغ دینے دی مشترکہ کوشش وچ دوسرے غیر ملکی لوکاں دے لئی کھلا رکھیا گیا سی۔ [۱۸۹] نہ تاں خصوصی رسائی دے حصول تے نہ ہی غیر ملکی ملکاں دے دولت دا زبردستی انضمام (قدرتی یا انسانی وسائل دے خاتمے دے ذریعہ خصوصی استحصال دے ذریعے) اس مہم دی خصوصیت سی۔ [۱۹۰]
سفر نے اک سمندری نیٹ ورک دی تنظیم نوں تبدیل کردتا ، اس دے نتیجے وچ نوڈس تے راہداریاں دا استعمال تے تخلیق کيتا ، تے بین الاقوامی تے بین الثقافتی تعلقات تے تبادلے دی تنظیم نو کيتی۔ [۱۹۱] ایہ خاص طور اُتے مؤثر سی کیوں کہ انہاں سفراں توں پہلے بحر ہند دے تمام شعبےآں اُتے کِسے وی دوسرے جمہوریہ نے بحری غلبہ حاصل نئيں کيتا سی۔ [۱۹۲] منگ نے نیٹ ورک اُتے کنٹرول قائم کرنے دی حکمت عملی دے طور اُتے متبادل نوڈس نوں فروغ دتا۔ [۱۹۳] مثال دے طور اُتے ، چینی دی اہم شمولیت دی وجہ توں ، بندرگاہاں جداں ملادا (جنوب مشرقی ایشیاء وچ ) ، کوچین (مالابار ساحل پر) ، تے ملنڈی (سواحلی سواحل پر) دوسری اہم تے قائم شدہ بندرگاہاں دے کلیدی دعویدار دی حیثیت توں ودھ گئياں۔ [۱۹۴] [۱۹۵] سفر دے ذریعے ، منگ چین نے غیر ملدیاں ریاستاں دے مقامی معاملات وچ مداخلت دی تے غیر ملکی سرزمین وچ خود اُتے زور دتا۔ چینیاں نے دوستانہ مقامی حکومتاں لگائاں یا انہاں دی تائید کيتی سی ، مقامی حکام دے حریفاں نوں گرفتار یا پھانسی دتی سی ، تے مخالف مقامی حکمراناں نوں اس دی تعمیل کرنے دی دھمکی دتی سی۔ منگ دے خزانے دے بیڑے دی ظاہری شکل توں مقابلہ سیاست تے حریفاں وچ مقابلہ پیدا ہُندا اے تے ہر اک منگ دے نال اتحاد دا خواہاں اے۔ [۱۹۶]
سفر نے بحر ہند دا علاقائی انضمام تے لوکاں ، نظریات تے سامان دے بین الاقوامی گردش وچ اضافہ کيتا۔ اس نے کائناتی جماعتی گفتگو دا اک پلیٹ فارم مہیا کيتا ، جو منگ دے خزانے دے بیڑے دے جہاز ، نانجنگ دے منگ دارالحکومتاں دے نال نال بیجنگ تے غیر ملکی نمائندےآں دے لئی منگ کورٹ دے زیر اہتمام ضیافت دے استقبالیہ جداں تھاںواں اُتے ہويا۔ [۱۹۱] منگ چین دے خزانے دے بیڑے توں منگ چین جانے تے جانے دے لئی سمندری ملکاں دے لوکاں دے مختلف گروہ جمع ، گل گل تے اک نال سفر کردے سن ۔ اس دی تریخ وچ پہلی بار ، جداں کہ سین (2016) نے زور دتا اے ، چین توں افریقہ تک سمندری خطہ اک ہی سامراجی طاقت دے زیر تسلط سی تے اس نے اک کسمپولیٹن خلا دی تخلیق کيتی اجازت دتی سی۔ [۱۹۷]
چینی مہماں دا اک ہور مقصد پورے خطے وچ سیاسی نظریاتی کنٹرول نوں برقرار رکھنا سی۔ [۱۹۰] اس سلسلے وچ ، غیر ملکیوں نوں ایہ تسلیم کرنے دی ضرورت سی کہ چین خطے وچ بالادستی طاقت اے ، پڑوسی علاقےآں دی طرف رکاوٹ پیدا کرنے دا سبب نئيں سی ، تے اپنے مفادات توں خراستگی نظام نوں قبول کردا اے۔ غیر ملکی حکمران چین دی موروثی اخلاقی تے ثقافتی برتری نوں تسلیم کرنے اُتے مجبور سن ، اس ذمہ داری دا اظہار انہاں نے منگ عدالت دے روبرو خراج عقیدت پیش کرکے تے خراج تحسین پیش کيتا۔ چینیاں دا ارادہ سی کہ منگ چین دے عظیم تر عالمی نظام دے تحت متعدد غیرملکیوں نوں باضابطہ تحویل وچ لیا کے اوہ متمدن ہون۔ [۱۹۸] سفر دے دوران ، یونگل شہنشاہ نے منگ چین دی سیاسی تے ثقافتی تسلط نوں دوسرے تمام لوکاں اُتے زور دتا۔ [۶] سیاحت دا ثقافتی پہلو لیوجیگینگ شلالیہ وچ ظاہر ہُندا اے ، جس وچ کہیا گیا اے کہ "غیر ملکیوں وچوں جو چینی سبھیاچار دے بدلنے والے اثر و رسوخ (جھنگہ) دی مزاحمت کر رہے سن تے بے عزت سن ، اساں زندہ گرفتاری حاصل کرلئی ، تے بریگیڈ جو تشدد تے پرت مار وچ ملوث سن ، اسيں ex-terminated [اینج ایہ لکھیا گیا اے] . اس دے نتیجے وچ سمندری راستہ پاک تے tranquillised [اینج ایہ لکھیا گیا اے] ہوگیا سی تے مقامی باشندے خاموشی توں انہاں دی منتقلی دے لئی اہل ہوگئے۔ " [۱۹۹]
ملز (1970) دی خصوصیت دے مطابق ، خزانہ دا بیڑا "جارحیت تے سیاسی غلبہ دا اک ذریعہ سی۔" [۶] اس نے چینی تسلط دے تحت غیر ملکی زمیناں نوں خوف زدہ کرنے دے لئی چین دی طاقت تے دولت دا ظہور کيتا۔ [۲۰۰][۲۰۱] اس دا احساس منگ پرچم دکھا کر تے سمندری تجارتی رستےآں اُتے فوجی موجودگی دے ذریعہ کيتا گیا۔ [۲۰۲] سفارتی تعلقات باہمی فائدہ مند سمندری تجارت تے غیر ملکی پانیاں وچ اک چینی عسکری بحری فوج دی واضح موجودگی اُتے مبنی سن ۔ [۲۰۳] اس گل گل وچ منگ چینی بحری برتری اک اہم عنصر سی ، یعنی چینی بیڑے توں تعزیری کارروائی دا خطرہ لینا ناگزیر سی۔ [۱۸۸] اس دے علاوہ ، بیرونی ملکاں دے لئی منگ ٹریژر سفر دی قابل قدر تے منافع بخش نوعیت دی تعمیل دے لئی قائل کرنے والا عنصر سی۔
اک ایسا نظریہ اے ، جسنوں بہت ہی غیرممکن سمجھیا جاندا اے ، اس توں ایہ تجویز کيتا جاندا اے کہ بحری جہاز جین وین شہنشاہ دی تلاش دے لئی سفر شروع کيتا گیا سی۔ [۹][۱۸][۲۰۴] اس تلاش نوں بعد دے منگشی وچ سفر دی اک وجہ دے طور اُتے ذکر کيتا گیا اے۔ [۲۰۵] چونکہ ینگل شہنشاہ نے تخت اُتے قبضہ کيتا ، ہوسکدا اے کہ اس نے حقیقت وچ غیر ملکی ملکاں نوں منگ چین دے عظیم تر عالمی نظام وچ انہاں دے آبائی حیثیت نوں تسلیم کرنے اُتے مجبور کرکے اپنے دور حکومت نوں قانونی حیثیت دینے دی کوشش کيتی ہوئے۔ [۲۰۳][۲۰۶][۲۰۷] اس مقصد دے لئی ، وانگ (1998) دے مطابق ، یونگل شہنشاہ نے معزول جیان وین شہنشاہ نوں ہانگ وو دور حکومت توں بیرون ملک فوجی کارروائیاں دے لئی ممنوعہ پالیسیاں دے سامنے سفر کرنے دے لئی کِسے عوامی جواز دے سوا کِسے تے دا استعمال نئيں کيتا۔ اک ہور نظریہ ، جسنوں بہت ہی غیرممکن سمجھیا جاندا اے ، نے وضاحت کيتی اے کہ ایہ سفر پورے ایشیاء وچ اک ہور طاقت دا ردعمل سی: تیموری ریاست ، تیمر لین ، جو منگ چین دی دشمن اے۔ اُتے ، منگ چین نوں تیموریڈ نے 1405 وچ امیر تیمور دی ہلاکت دے بعد کوئی پِچھا نئيں چھڈ دتا سی ، کیونجے تیموری سلطنت دے نويں حکمران شاہ رخ (دور:1405–1447) نے چین دے نال سفارتی تعلقات معمول اُتے لیائے سن تے اپنی ریاست نوں اک نال رکھنے وچ مبتلا سی۔ عصری تاریخی ماخذ وچ دونے نظریات دا کوئی ثبوت نئيں اے ، لہذا انہاں دے پاس قبولیت دی حمایت تے تشکیل دی کمی اے۔
پالیسی تے انتظامیہ
[سودھو]![](http://178.128.105.246/host-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Xuanzong_of_Ming.jpg/220px-Xuanzong_of_Ming.jpg)
زینگ ہی نے اس مہم دا حکم دینے دے لئی اپنی تقرری توں پہلے ، خواجہ سراواں دے زیر اقتدار محکمہ محل سرونٹس وچ گرینڈ ڈائریکٹر دی حیثیت توں خدمات انجام دتیاں۔ [۲۰۸] تعمیراتی منصوبے عام طور اُتے خواجہ سراواں دا ڈومین ہُندے سن ، جنہاں نوں اکثر انہاں دی نگرانی دے لئی مقرر کيتا جاندا سی۔ خزانے دے بیڑے دی تعمیر وچ اس توں مختلف نئيں سی کہ خواجہ سراواں نوں اس دی نگرانی دے لئی تفویض کيتا گیا سی ، جدوں کہ فوج نوں اس دی انجام دہی دے لئی تفویض کيتا گیا سی۔ [۵] سول عہدیداراں نے بیڑے دی تعمیر دے ذریعہ لیائے گئے سرکاری اخراجات اُتے تنقید دی ، لیکن شہنشاہ اپنے عظیم منصوبےآں نوں جاری رکھنے دے لئی تیار سی۔
منگ کورٹ وچ ، سول عہدیدار دھڑا دھڑ سن جو سفراں دی مخالفت کردے سن ۔ [۱۷۸] اس دے برعکس ، خواجہ سرا اسٹیبلشمنٹ بیڑے تے مہمات دے سر اُتے کھڑی اے۔ [۱۶۸][۱۷۶][۲۰۶] سرکاری عہدیداراں نے اس مسانوں اسراف تے فضول خرد قرار دیندے ہوئے انہاں دی مذمت کيتی ، لیکن یونگ شہنشاہ سفر دے اخراجات توں قطع نظر بے خبر سی تے انھاں مکمل کرنے دے لئی پرعزم سی۔ [۲۰۹] روايتی طور اُتے ، سول اہلکار نہ صرف خواجہ سرا دھڑے دے سیاسی مخالف سن ، بلکہ اس بیڑے نوں بنانے والے فوج دے بھی۔ ریاستی نظام دے اندر اس سیاسی تے ادارہ جاندی تکلیف نے سفر دے خلاف سرکاری اہلکاراں دی موروثی مخالفت وچ مدد دی۔ [۲۱۰][۲۱۱] ثقافتی بنیاداں اُتے ، سرکاری عہدے داراں دے نال سرکاری عہدے دار دشمنی رکھدے سن ، کیونجے عجیب و غریب غیر ملکی سامان دی تجارت تے انہاں دے حصول نوں انہاں دے کنفیوش نظریات سے متصادم کرنا پڑدا اے۔ [۲۱۲][۲۱۳][۲۱۴] جدوں تک خواجہ سراواں نے شاہی احسان برقرار رکھیا انہاں مہماں دا آغاز صرف ايسے وقت ممکن رہیا۔ [۲۱۵]
ہانگ وو شہنشاہ سیاسی تے سماجی نتائج توں محتاط سی جو سمندری تجارت لاسکدی اے ، [۲۱۶][۲۱۷] لہذا اس نے نجی سمندری تجارت نوں کالعدم قرار دے کے اسنوں روکنے دی کوشش کيتی۔ [۲۱۸] ایہ پالیسی یونگ شہنشاہ دے دور تک اچھی طرح جاری رہی۔ [۲۱۹] اس دے علاوہ ، یونگل شہنشاہ دا مقصد سمندری تجارت اُتے سامراجی کنٹرول نوں مستحکم کرنا ، ساحلی جرائم تے عدم استحکام نوں روکنا ، سمندریاں تے کاروباری افراد دے لئی روزگار دی فراہمی ، چینی مصنوعات نوں غیر ملکی منڈیاں وچ برآمد کرنا ، چینی صارفین دے لئی مطلوبہ سامان درآمد کرنا ، امدادی نظام وچ توسیع ، تے نمائش کرنا سی۔ سامراجی عظمت [۲۲۰] اس سفر اُتے سامراجی اجارہ داری قائم کرکے تے اسنوں نظامی نظام وچ شامل کرکے حکومت سمندری تجارت نوں باقاعدہ بنانے دی حکومت کیتی کوششاں وچ تجارتی کمیشناں دے طور اُتے کم کردی سی۔ [۱۶۷] اک خارجہ پالیسی دے بارے وچ قیاس کيتا گیا سی جس وچ اک بھاری فوجی بحری موجودگی تے مقامی اتحادیاں دے نال مشترکہ مفادات دی کھیتی دی مدد توں اک توسیع شدہ غیر ملکی تجارت شامل اے۔ [۲۰۰]
ابتدائی تن سفراں دے دوران ، اس سفر وچ شہنشاہ دی دلچسپی سب توں زیادہ سی ، لیکن اوہ بیجنگ وچ راجگڑھ قائم کرنے دے بعد منگولاں دے خلاف اپنی جارحانہ فوجی مہماں وچ زیادہ قابض ہوگیا۔ [۲۲۱] چوتھے سفر تک ، شہنشاہ نے مغربی ایشیاء وچ تجارت تے سفارتی سرگرمیاں وچ توسیع وچ دلچسپی ظاہر کيتی۔ [۲۲۲] لہذا ، چینیاں نے بحری بیڑے دے نال فارسی تے عربی مترجم ، جداں ما ہوان تے گو چوونگلی نوں تلاش کيتا تے اس دی ملازمت کيتی۔ راجگڑھ نانجنگ توں بیجنگ منتقل ہونے دے بعد ، جنوب تے سمندراں نوں شہنشاہاں تے عہدیداراں دی طرف یکساں طور اُتے کم توجہ دتی گئی۔ [۸۵] ہانگسی دے شہنشاہ نے اپنے پیشرو دی راجگڑھ نوں تبدیل کرنا چاہیا ، لیکن 29 مئی 1425 نوں ایسا کرنے توں پہلے ہی اس دی موت ہوگئی؛ [۱۳۰][۲۲۳] اس دے بعد زواندے دے شہنشاہ نے اسنوں بیجنگ وچ ہی رکھیا۔ [۲۲۴] ہانگسی شہنشاہ دے برعکس جو اپنے دور حکومت وچ سول عہدیداراں اُتے بھروسہ کردا سی ، زونڈے شہنشاہ خواجہ سراواں اُتے بھروسہ کردا سی۔ [۲۲۵] ڈریئر (2007) بیان کردا اے کہ جے سفر نوں راجگڑھ نانجنگ منتقل کيتا جاندا تاں سفر دے امکانات بہتر ہُندے ، کیونجے عدالت لانگجیانگ شپ یارڈ دے نیڑے ہُندی جتھے زیادہ تر جہاز تعمیر ہُندے سن تے جتھے سفر شروع ہُندا سی۔ [۱۷۳]
وزیر خزانہ ژیا یوانجی (夏 原 吉) خزانے دے سفر دا اک مخالف حریف سن ۔ [۲۲۶][۲۲۷] ہانگسی شہنشاہ وی اپنے پورے عہد وچ خزانے دے سفراں دے خلاف شدید احتجاج کردا سی۔ [۱۰۶] زیا دے مشورے دے بعد ، بادشاہ نے 7 ستمبر 1424 نوں ، تخت نشینی دے دن ، خزانہ دے سفر نوں بند کرنے دا حکم دتا۔ [۱۲۳] جدوں زونڈے شہنشاہ نے ستويں سفر دا حکم دتا تاں ، اوہ عام دربار دی رائے دے خلاف ہوگیا۔ [۱۳۵]
1433 دے بعد ، سول عہدیدار بعد وچ سمندری سفر روکنے وچ کامیاب ہوگئے۔ [۲۱۱] جہازاں نوں سڑنے دے لئی چھڈ دتا گیا سی تے انہاں دی لکڑی نانجنگ وچ ایندھن دے لئی فروخت کيتی گئی سی۔ سمندریاں نوں گرینڈ کینال دے کنارےآں اُتے اناج لوڈ کرنے تے شہنشاہ دا مقبرہ تعمیر کرنے دے لئی دوبارہ تفویض کيتا گیا۔ سفر دے بعد ، اس دے نتیجے وچ منگ شہنشاہ ینگل شہنشاہ دی سمندری تجارت نوں امدادی نظام دے ڈھانچے وچ لیانے دی پالیسی نوں مسترد کردین گے۔ [۱۶۸]
عملہ تے تنظیم
[سودھو]![](http://178.128.105.246/host-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ce/Zheng_He%27s_Treasure_Ship_1.jpg/220px-Zheng_He%27s_Treasure_Ship_1.jpg)
چینی بیڑے وچ جہازاں دی اک صف شامل سی ، جنہاں وچوں ہر اک نے خصوصی کم انجام دتے سن ۔ [۲۲۸][۲۲۹] ہر خزانے والے جہاز نوں ملز (1970) [۲۳۰] یا فائنلے (1992) دے مطابق گھٹ توں گھٹ 600 مرد تیار کردے سن ۔ [۲۳۱] اعلیٰ عہدے دار - ایڈمرل ژینگ ہی تے اس دے ساتھی ، خواجہ سرا دھڑے نال تعلق رکھدے سن ۔ [۲۳۲] عملہ بنیادی طور اُتے منگ فوجی سی تے بنیادی طور اُتے اسنوں فوزیان توں بھرتی کيتا گیا سی۔ [۲۰۴][۲۳۳]
ست گرانڈ ڈائریکٹرز ( تائجیان ) سن جنہاں نے بیڑے دے سفیر تے کمانڈر دی حیثیت توں خدمات انجام دتیاں ، تے انہاں دے بعد 10 جونیئر ڈائریکٹرز ( شاوجیان ) سن : اوہ سب خواجہ سرا سن ۔ ژینگ گرینڈ ڈائریکٹرز وچوں اک سی۔ مجموعی طور اُتے ، خزانہ دے بیڑے دے کمانڈ وچ 70 خواجہ سرا سن ۔ انہاں 2 بریگیڈئرز دی نگرانی (ڈو ژینہوشی)، 93 کپتاناں (ژینہوشی)، 104 ساتھی (چیانہو) تے 103 ذیلی ساتھی (بوہو )۔[۲۳۴] [۲۳۵][۲۳۶] 180 طبی اہلکار وی موجود سن ، وزارت خزانہ دے بیورو دے ڈائرکٹر ، [۲۳۷] دو سکریٹری ، دو کورٹ آف اسٹیٹ سارمونیل پروٹوکول افسران ، [۲۳۸] اک ستوتیش افسر ، تے چار نجومی۔ [۲۳۹] اہلکاراں دے پاس محافظ جج ( وی ژینفو ) تے بٹالین جج ( سوو زینفو ) وی سن ۔ باقی اہلکاراں وچ پیٹی آفیسرز ( کیسیسو یا کوانکسیو ) ، بہادر کارپس ( یونگشی ) ، پتے کور ( لشی ) ، [۲۴۰] فوجی سپاہی (جسنوں گوانجوان ، "سرکاری فوجی" ، یا کیجان ، "پرچم فوجی" کہیا جاندا اے ) شامل نيں۔ ، سوپرنیومیریریز ( یودنگ ) ، کشتیاں ( منشاؤ ) ، خریدار ( مائبن ) ، تے کلرک ( شوشو )۔ [۲۴۱]
ژو یوننگ دی زیا ژیانگ وچ درج ذیل اہلکار درج نيں: آفیسرز تے پیٹی آفیسرز (گانکسیاو) ، سپاہی (کیوزن) ، کھانا متعلق رہنما (ہووزہانگ) ، ہیلسمن (ٹیوگونگ) ، اینکرومین (بینڈنگشو) ، ترجمان (زبان بندی) ، بزنس مینیجر (بنشی) ، اکاؤنٹنٹ (سوسنشی) ، ڈاکٹر (یشی) ، اینکر میکینکس (ٹائی مائو) ، پھلیاں (مونیئن) ، سیلیکرز (ڈاکائی) ، ملاح (شوشو) ، تے کشتی مین (منشورین)۔[۲۴۲][۲۴۳]
لیوجیگینگ نوشتہ وچ ژینگ ہی (鄭 和) تے وانگ جانگونگ (王景弘) دے بطور پرنسپل ایلچی ریکارڈ نيں۔ [۲۴۴] اس وچ ژو لیانگ (朱良) ، چاؤ مان (周 滿) ، ہانگ باؤ (洪 保) ، یانگ ژین (楊 真) ، تے ژانگ ڈا (張 達) نوں نائب قاصد دے طور اُتے وی ریکارڈ کيتا گیا اے۔ چینگل شلالیھ نے اسنوں دہرای�� ، لیکن لی زنگ (李興) تے وو ژونگ (吳忠) نوں نائب قاصد دے طور اُتے شامل کيتا۔ تمام سفیراں دے پاس لکھیا گیا اے کہ اوہ دونے نوشتاں وچ گرینڈ ڈائریکٹر دے عہدے اُتے فائز نيں ، سوائے جانگ دا دے ، جو لیوجیگانگ نوشتہ وچ سینئر اسسٹنٹ ڈائریکٹر دے عہدے تے چینگل شلالیھ وچ گرینڈ ڈائریکٹر دے عہدے دے نال رپورٹ ہوئے نيں۔ ہور برآں ، چینگل نوشتہ وچ بریگیڈیئر دے طور اُتے ژو ژن (朱 真) تے وانگ ہینگ (王 衡) دا تذکرہ کيتا گیا اے۔ [۲۳۳] انہاں افراد تے نامعلوم "دوسرےآں" دا تذکرہ متعلقہ نوشتاں اُتے انہاں لوکاں دے طور اُتے کيتا گیا اے جنھاں نے اسنوں مرتب کيتا اے۔ چینگل دے نوشتہ وچ ایہ وی دسیا گیا اے کہ داؤسٹ دے پجاری یانگ یوچو (楊 一 初) نے متعلقہ نوشتہ تختی کھڑا کرنے دی درخواست کيتی۔
پہلے سفر دے لئی ، اس بیڑے وچ عملہ 27،800 [۲۲] یا 27،870 مرد [۱۹][۲۴] تے 317 جہاز سن ۔ [۱۵] منگشی نے دسیا اے کہ اوتھے عملہ 27،800 سی تے ایہ کہ 62 جہاز بحری جہاز سن ، اگرچہ ڈریئر (2007) اضافی خزانہ جہاز دے امکان نوں ظاہر کردا اے۔ ٹین کیان (談 遷) گوک (國 確) نے پہلے سفر دے لئی 63 خزانہ جہاز تے اک عملہ 27،870 ریکارڈ کيتا۔ زیوئیلو وچ ، 37،000 اہلکار درج نيں ، لیکن ایہ شاید اک غلطی اے۔ [۳۱] یان کانجیان (嚴 從簡) شوئی ژوزیلو نے بحر ہند دے سفر دے لئی خاص طور اُتے 250 بحری جہازاں دی تعمیر دا اک شاہی آرڈر درج کيتا اے: ایہ دراصل دو وکھ وکھ شاہی احکامات نيں — جداں کہ تائزونگ شیلو وچ لکھیا گیا اے جس وچ 200 (海運船ہائیونچوآن ؛ "آوا جائی دے بحری جہاز ") 4 ستمبر 1403 تے 50 بحری جہازاں دے لئی (海船ہائیچوآن؛ مطلب" بحری جہاز") 1 مارچ 1404 نوں نانجنگ دے راجگڑھ محافظاں نوں جاری کيتا گیا سی۔ [۲۴۵] اُتے ، تائزونگ شیلو نے انہاں 250 جہازاں دا مقصد ریکارڈ نئيں کيتا۔ [۲۴۶] اس وچ 2 مارچ 1404 نوں فوزیان نوں پنج بحری جہاز ( ہائچوان ) تعمیر کرنے دا اک شاہی حکم وی لکھیا گیا اے جو بحر ہند دے سفر وچ استعمال ہوئے گا۔ ایہ 255 بحری جہاز دے علاوہ 62 خزانہ دے جہازاں دے نال 317 جہاز شامل نيں۔ [lower-alpha ۱۰]
دوسرے سفر دے لئی ، ایہ خیال کيتا جاندا اے کہ خزانے دے بیڑے وچ 249 جہاز شامل سن ۔ [۴۱][۲۱۸] 5 اکتوبر 1407 نوں ، تائزونگ شیلو کے ریکارڈ دے مطابق ، وانگ ہاؤ نوں 249 بحری جہازاں دے تبادلاں دی نگرانی بحر ہند دے ملکاں وچ سفارتاں دی تیاری دے لئی کرنے دا حکم دتا گیا سی۔ [۲۴۷] ایہ اس تریخ دے نیڑے سی جدوں دوسرا سفر دا حکم دتا گیا سی ، لہذا اس بحری بیڑے وچ ایہ ممکنہ طور اُتے دوسرے سفر دے لئی ایہ 249 جہاز شامل سن ۔ [۲۴۶] خزانے دے جہاز یا اہلکار [۴۳] معلوم نئيں نيں۔
تیسرے سفر دے لئی ، فِی زِن دے زنگچہ شینگن نے ریکارڈ کيتا اے کہ اس بیڑے وچ 48 ہیبو ( 舶؛ مطلب: "سمندری تاجر") سن تے اس دا عملہ 27،000 توں زیادہ سی۔ [۲۴۸] ڈریئر (2007) بیان کردا اے کہ فی شاید خزانے دے جہازاں دا حوالہ ہائبو کے طور اُتے کررہیا تھا ۔ [۲۴۹] یان دے شوئی ژوزیولو تے لو رونگ دے شویوان زاجی جدوں اس سفر دے لئی 48 جہازاں دا تذکرہ کردے نيں تاں "خزانہ جہاز" دی اصطلاح استعمال کردے نيں۔ اتفاقی طور اُتے ، تائیوانگ شیلو نے 14 فروری 1408 نوں نانجنگ وچ وزارت برائے تعمیراتی کم دے 48 خزانہ جہازاں دی تعمیر دے لئی جاری کردہ شاہی حکم نوں ریکارڈ کيتا۔ ایہ تیسری سفر دے لئی ممکنہ طور اُتے 48 خزانہ جہاز سن ۔ ڈریئر (2007) بیان کردا اے کہ خزانے دے بیڑے وچ ممکنہ طور اُتے 48 خزانہ جہازاں دے علاوہ امدادی جہازاں دی وی اک نامعلوم تعداد موجود اے۔
ما دے ینگیا شینگلان وچ چوتھے سفر دے لئی 63 خزانہ جہاز ، [۲۵۰] کیتے گئے نيں جنہاں وچ شاید امدادی جہاز وی سن ۔ بیڑے وچ 28،560 [۸۲][۸۵] یا 27،670 افراد شامل سن ۔ [۸۸] فی نے اس سفر دے لئی 27،670 افراد اُتے مشتمل اہلکار دا ریکارڈ رکھیا اے ، لیکن اک ہور ذرائع نے 28،560 ریکارڈ کيتا اے۔
پنجويں سفر دے لئی جہازاں یا اہلکاراں دی تعداد دا کوئی ریکارڈ نئيں اے۔ [۹۶][۲۵۰]
2 اکتوبر 1419 نوں ، نامعلوم شپ بلڈر توں 41 خزانہ جہازاں دی تعمیر دا حکم جاری کيتا گیا۔ [۲۵۱] ایہ ممکن اے کہ ژینگ ہی نے انہاں جہازاں نوں چھیويں سفر دے لئی استعمال کيتا سی۔ [۱۱۰] زیادہ تر اسکالراں نے ایہ نتیجہ اخذ کيتا اے کہ ایہ ممکنہ طور اُتے چھیويں سفر دے لئی استعمال ہوئے سن ، [۲۵۰] لیکن دوسرے بوہت سارے خزانہ جہاز پہلے ہی تعمیر ہوچکے سن یا اس وقت تک زیر تعمیر سن ۔ [۲۵۲] چھیويں سفر دے جہازاں یا اہلکاراں دے لئی کوئی خاص شخصیت موجود نئيں اے۔ ممکنہ طور اُتے خزانے دے بیڑے وچ کئی درجن خزانہ جہازاں دے نال نصف درجن امدادی جہاز شامل سن ۔
ستويں سفر دے لئی ، لیوجیاگینگ تے چینگل نوشتہ وچ سو توں زیادہ وڈے جہازاں دی گل کيتی گئی اے (巨舶 جوبو ؛ مطلب: "دیوہیکل جہاز")۔ [۲۵۰] ڈریئر (2007) تجویز کردا اے کہ اس وچ شاید بقیہ خزانے دے باقی جہاز شامل سن ، جنہاں دے نال امدادی جہاز وی موجود سن ۔ ژیا ژیانگ وچ ، ژو یونمنگ نے کئی جہاز — چینگھے (清和؛ "خالص ہم آہنگی") ، ہویکانگ (惠康؛ "مہربان آرام") ، چانگنگ (長寧؛ "دیرپا سکون") ، انججی (安 濟؛ "پُرامن عبور") ، تے کینگیان (清遠؛ "خالص فاصلہ") - تے نوٹ کردے نيں کہ ایتھے وی جہاز موجود سن جو اک سیریز نمبر دے ذریعہ متعین کيتا گیا سی۔ [۱۴۶] اس بحری بیڑے وچ سفر دے لئی عملے دے طور اُتے 27،550 افراد سن ۔ [۱۳۸]
فوجی امور
[سودھو]بحری سفر توں پہلے ، چینی ساحل تے دور جنوب مشرقی ایشین سمندری علاقےآں دے نیڑے سمندراں دے گرد ہنگامہ برپا سی ، جس دی خصوصیات سمندری قزاقی ، ڈاکہ زنی ، غلام تجارت یا ہور ناجائز سرگرمیاں سن۔ [۲۵۳] اپنے قیمتی سامان دی حفاظت تے سمندری رستےآں نوں محفوظ بنانے دے لئی خزانے دے بیڑے وچ وڈی تعداد وچ جنگی جہاز سن ۔ انہاں نے بحیرہ جنوبی چین تے جنوبی ہندوستان وچ تجارتی شہراں دے آس پاس چینی فوج دی کافی حد تک موجودگی قائم کيتی۔ [۴۶] سفر دے ابتدائی مرحلے خاص طور اُتے انتہائی عسکری مقاصد دی خصوصیات سن ، کیونجے چینیاں نے دشمناں توں ہونے والے سمندری رستےآں نوں مستحکم کرنے دے نال نال اپنی حیثیت نوں مستحکم کيتا تے خطے وچ اپنی حیثیت برقرار رکھی۔ [۲۵۴] اگرچہ ژینگ ہی نے کِسے مقامی طاقت توں کدرے زیادہ وڈی تے مضبوط فوجی طاقت دے نال سمندراں دے ذریعے سفر کيتا ، لیکن تاریخی ذرائع وچ اس گل دا کوئی تحریری ثبوت موجود نئيں اے کہ کوئی کوشش کيتی گئی کہ انہاں نے بحیرہ جنوبی چین دے علاقےآں وچ سمندری تجارت نوں زبردستی کنٹرول کرنے دی کوشش کيتی تے بحر ہند.[۶۹] ڈریئر (2007) نے ہور کہیا کہ غیر ملکی اقوام نوں یقینا اک '' خوفناک تعبیر '' دیکھیا ہوئے گا جدوں چین دے وڈے بیڑے نوں اپنی ساحلی پٹیاں توں پہلے ہی قابل رسائی مقام پہنچیا تے کِسے وی ریاست نوں صرف تے صرف اس دی نگاہ توں پیش کيتا۔ [۲۵۵] چوتھے سفر دے بعد ، خزانہ دے بیڑے نے انہاں دی معمول دے آخری منزل مقلد کالیٹک توں اگے ودھ کے ایسی جگہاں دی طرف سفر کيتا جتھے توں براہ راست دشمنی کم ہوئے گی۔ [۲۵۶]
بحری بیڑے نے چن زئی کے قزاقاں دے بیڑے نوں پالمبنگ ، سیلون وچ الکیشورا دی فوجاں ، تے سمودرا پاسائی سلطنتماں سکندر دی افواج نال جنگ کيتی تے شکست دتی جس توں چینی کنٹرول دے ذریعے سمندری رستےآں دی سلامتی تے استحکام پیدا ہويا۔ [۲۵۷] انہاں کرداراں نوں انہاں دے علاقےآں وچ معاندانہ خطرات دے طور اُتے دیکھیا جاندا سی تے لڑائیاں سمندری رستےآں دے نال نال ملکاں نوں منگ چین دی زبردست طاقت دی یاد دلانے دا کم کردی نيں۔ [۲۰۲]
ملابار دے ساحل اُتے ، کالی کٹ تے کوچین شدید دشمنی وچ سن ، چنانچہ منگ نے کوچین تے اس دے حکمران کیلی (可 亦 里) نوں خصوصی درجہ دے کے مداخلت دا فیصلہ کيتا۔ [۲۵۸] پنجويں سفر دے لئی ، زینگ نوں ہدایت دتی گئی کہ اوہ کوئچین دی کیلی اُتے مہر داں تے اپنی بادشاہی وچ پہاڑ نوں زینگو چی شان ((國 之 山 ، پہاڑ جو ملک دی حفاظت کردا اے ) دے ناں توں نافذ کرن ۔ اس نے اک پتھر دی تختی تیار کيتی ، جس اُتے یونگ شہنشاہ دے تحریر دے نال لکھیا ہويا لکھیا ہويا نشان کوچن نوں پہنچیا۔ جدوں تک کوچین منگ چین دی حفاظت وچ رہے ، کالیکٹ دے زمورین کوچین اُتے حملہ نئيں کرسکے تے اک فوجی تنازعہ ٹل گیا۔ جدوں منگ دے خزانے دے سفر ختم ہوگئے تاں کوچین اُتے بالآخر کالیکٹ نے حملہ کردتا۔
ملادا ميں ، چینیاں نے بحر ہند وچ سفر دے لئی اک تجارتی مرکز تے آپریشن دا اک اڈہ فعال طور اُتے تیار کرنے دی کوشش کيتی۔ ملاکا اک نسبتا اہم خطہ سی ، ایتھے تک کہ اوہ ما تے فی دونے دے مطابق سفر توں پہلے اک پولس دی حیثیت توں وی اہل نئيں سی ، تے ایہ سیام دا اک لازمی خطہ سی۔ [۱۹۳] 1405 وچ ، منگ دی عدالت نے زینگ ہی نوں اک پتھر دی گولی دے نال روانہ کيتا جو ملاکا دے مغربی پہاڑ دی عفریت دے نال نال اک شاہی حکم سی جس نے بندرگاہ دا درجہ کِسے ملک نوں پہنچایا سی۔ چینیاں نے اک فوجی ڈپو (官.) وی اپنے فوجیاں دے لئی مضبوط چھاؤنی دے طور اُتے قائم کيتا۔ اس نے ذخیرہ کرنے دی سہولت دے طور اُتے کم کيتا کیونجے بحری بیڑے بحری خطے وچ ہور تھاںواں توں سفر کردے تے جمع ہُندے نيں۔ [۱۸۹] ما ہوان نے اطلاع دتی اے کہ اس دے بعد سیام نے مالاکا اُتے حملہ کرنے دی ہمت نئيں کيتی۔ مالاکا دے حکمران ، جداں بادشاہ پیرامیسوارا ، 1411 وچ ، چینی شہنشاہ نوں ذاتی طور اُتے خراج تحسین پیش کردے۔ 1431 وچ ، جدوں مالاکن دے نمائندے نے شکایت کیتی کہ سیام منگ عدالت وچ خراج تحسین پیش کرنے وچ رکاوٹاں ڈال رہیا اے ، تاں زیونڈ شہنشاہ نے صیغی بادشاہ دے لئی دھمکی آمیز پیغام لے کے کہیا کہ "آپ ، بادشاہ میرے احکامات دا احترام کرن ، اپنے پڑوسیاں دے نال اچھے تعلقات استوار کرن ، اپنے ماتحت افراد دی جانچ پڑتال کرن تے انہاں نوں ہدایت داں تے لاپرواہی یا جارحانہ سلوک نہ کرن۔ "
سفارت کاری تے تجارت
[سودھو]خزانے دے جہازاں وچ اک بہت وڈا سامان سی جس وچ مختلف مصنوعات شامل سن۔ [۲۵۹] بیڑے دے جہازاں نے جو سامان لے رکھیا سی اس وچ تن اہم قسماں شامل نيں: حکمراناں نوں پیش کیتے جانے والے تحائف ، سامان دے تبادلے دے لئی رقم یا کم قیمتاں اُتے مقررہ قیمتاں دے نال سامان دی ادائیگی (جداں سونا ، چاندی ، تانبے دے سکے ، تے کاغذی رقم) تے عیش و آرام ایسی اشیاء جنہاں نوں چین نے اجارہ دار بنادتا (جداں کستوری ، سیرامکس تے ریشم)۔ [۲۶۰] کہیا جاندا سی کہ کدی کدی ہندوستانی بندرگاہ وچ اِنّے سارے چینی سامان اُتریا جاندا سی کہ ہر چیز دی قیمت لگانے وچ مہینےآں لگ سکدے نيں۔ [۱۳] اس دے نتیجے وچ ، ژینگ ہی کئی طرح دے خراج دے سامان ، مثلا چاندی ، مصالحہ جات ، صندل دی لکڑی ، قیمتی پتھر ، ہاتھی دانت ، آبنوس ، کافور ، ٹن ، ہرن چھپائے ، مرجان ، کنگ فشر دے پراں ، کچھی دے گولاں ، مسوڑاں تے رال ، گینڈے دے سنگ دے نال چین واپس آیا۔ ، سپن ووڈ تے زعفران (رنگاں تے دوائیاں دے لئی) ، ہندوستانی روئی دا کپڑا ، تے امبرگریس (خوشبو دے لئی)۔ ایتھے تک کہ جہاز غیر ملکی جانوراں ، جداں شوترمرگ ، ہاتھیاں تے جراف نوں وی واپس لیایا۔ سفر توں آنے والی درآمدات نے وڈی مقدار وچ اقتصادی سامان مہیا کيتا جس توں چین دی اپنی صنعتاں نوں ہويا ملدی اے۔ [۲۶۱] مثال دے طور اُتے ، فارس دی طرف توں اِنّا کوبالٹ آکسائڈ سی کہ جینگڈیزن وچ چینی مٹی دے برتناں دی صنعت نوں سفر دے بعد کئی دہائیاں تک بہت زیادہ فراہمی حاصل سی۔ ایہ بیڑا وی کالی مرچ دی اک وڈی مقدار دے نال واپس آیا کہ چینی معاشرے وچ اک بار مہنگا تعیش اک عام سامان بن گیا۔ [۲۶۲]
خزانے دے سفر دے نتیجے وچ منگ معیشت پھل پھُل چکی اے تے منافع بخش سمندری تجارت وچ نمایاں اضافہ ہويا اے۔ [۲۶۳][۲۶۴][۲۶۵] ایہ مہم اک سمندری تجارتی انٹرپرائز دے طور اُتے تیار ہوئی جتھے چینیاں نے غیر چینی چیزاں دی تجارت تے فراہمی شروع کيتی۔ [۲۶۰] اس توں سفراں دے تجارتی کردار نوں اجاگر کيتا گیا جس وچ چینیاں نے اپنی تجارت توں پہلے ہی وڈے منافع وچ توسیع کيتی۔ تجارت اُتے مہمات دا اثر متعدد سطح اُتے پيا: اس نے مقامی نجی تجارتی نیٹ ورکس اُتے شاہی کنٹرول قائم کيتا ، امدادی تعلقات نوں وسعت دتی تے اس طرح تجارت نوں سرکاری نگرانی وچ لیایا ، غیر ملکی بندرگاہاں اُتے عدالت دے زیر نگرانی لین دین قائم کيتا تے اس طرح دونے فریقاں دے لئی خاطر خواہ آمدنی پیدا ہوئی۔ تے پورے خطے وچ اجناس دی پیداوار تے گردش وچ اضافہ ہويا۔ [۲۶۶] سفر نے یوریشین مارکیٹ وچ اچانک رسد دا جھٹکا پیدا کيتا ، جتھے ایشیاء وچ چینی سمندری استحصال نے 15 واں صدی دے اوائل وچ اچانک قیمتاں وچ اضافے دے نال یورپی درآمدات وچ خلل پیدا کيتا۔ [۲۶۷]
غیر ملکی بادشاہاں نوں امپیریل اعلانات جاری کیتے گئے سن ، اس دا مطلب ایہ اے کہ اوہ یا تاں انعامات دے سکدے نيں تے انکار کر سکدے نيں یا انکار کر سکدے نيں تے بھاری بھرکم فوجی طاقت دے خطرہ دے تحت انھاں پرسکون کيتا جاسکدا اے۔ [۱۶۰][۲۶۸] غیر ملکی بادشاہاں نوں خراج پیش کرکے چینی شہنشاہ دے اعلیٰ مقام دے اعتراف اُتے اک بار فیر اس دی تصدیق کرنی پئی۔ [۲۶۹] جنہاں حکمراناں نے عرض کيتا انہاں نوں سیاسی تحفظ تے مادی انعامات ملے۔ [۲۳۰][۲۷۰] بوہت سارے ملکاں معاونین دے طور اُتے اندراج ہوئے۔ [۱۷۶] خزانہ دے بیڑے وچ متعدد غیر ملکی سفیراں دی چین تے واپس آمدرفت ہوئی ، لیکن کچھ ایلچی آزادانہ طور اُتے سفر کردے رہے۔ [۲۷۱]
جغرافیہ تے معاشرہ
[سودھو]ان دے سفر دے آغاز دے دوران ، خزانہ دا بیڑا نانجنگ دے شمال مغرب وچ لانگ جیانگ شپ یارڈ توں داخل ہُندا سی۔ [۲۷۲] اس دے بعد اوہ دریائے یانگسی دے راستے لیوجیاگینگ دا سفر کرن گے۔ اک بار اوتھے پہنچنے اُتے ، ژینگ اپنا بیڑا منظم کردے تے دیوی ٹیانفائی دے لئی قربانیاں دیندے ۔ اگلے چار توں اٹھ ہفتےآں دے دوران ، بیڑے آہستہ آہستہ چانگلی ، فوزیان ، وچ تائپنگ لنگر خانے دی طرف روانہ ہوجان گے تے فوزیان دے ساحل توں نکلنے توں پہلے شمال مشرق وچ موسم سرما دے موزاں [۲۷۳] انتظار کرن گے۔ [۲۶][۲۷۴] اوہ ووہومین دے راستے سمندر وچ پہنچ جاندے تے زیادہ تر دوسرے خطےآں تک تجارتی رستےآں دے ذریعے سفر کردے سن ۔ [۱۶۹] چمپا وچ کیو نون بندرگاہ ہمیشہ پہلی بیرونی منزل ہُندی سی جس دا بیڑہ جاندا سی۔ [۲۵]
1405 توں 1411 تک دے پہلے تن سفر دے دوران ، بیڑے نے ايسے بنیادی سمندری راستے اُتے عمل کيتا: فوزیان توں چمپا وچ پہلی کال ، بحیرہ جنوبی چین دے پار جاوا تے سماترا تک ، آبنائے ملادا توں شمالی سماترا تک اسمبلی دے لئے بحر ہند دے پار سیلون تک بیڑا ، فیر مالابار کوسٹ دے نال کالیکٹ ۔ [۲۷۵] اس وقت ، بیڑے نے کالی کٹ دے سوا کوئی تے سفر نئيں کيتا۔ [۲۵۶][۲۲۸] چوتھے سفر دے دوران ، راستہ نوں ہرمز تک ودھیا دتا گیا۔ [۲۷۶] پنجويں ، چھیويں تے ستويں سفر دے دوران ، بیڑے نے جزیرہ نما عرب تے مشرقی افریقہ وچ ہور تھاںواں دا سفر کيتا۔ چھیويں سفر دے لئی ، خزانہ دے بیڑے کیلکٹ تک روانہ ہوئے ، جتھے متعدد علیحدہ اسکواڈرن جزیرہ نما عرب تے مشرقی افریقہ وچ ہور تھاںواں دی طرف روانہ ہوئے۔ ستويں سفر دے لئی ، خزانہ دے بیڑے نے ہرمز تک جانے والے راستے دا تعاقب کيتا ، جدوں کہ اسکوائرڈ دستے نے جزیرہ نما عرب تے مشرقی افریقہ دے دوسرے دور دراز تھاںواں دا سفر کيتا۔
خزانے دے بیڑے نے بحیرہ جنوبی بحر تے بحر ہند دے استوائی تے آب و تاب دے پانیاں دا سفر کيتا ، جتھے اوہ مون سون ہواواں دے سالانہ چکر کے حالات اُتے منحصر سن ۔ [۲۷۷] لہذا ، بیڑے دے بحری جہازاں نے اشنکٹبندیی تے سب ٹراپیکل مون سون دے وقتا فوقتا محتاط غور و فکر کے تحت بحری سفر دا اہتمام کيتا۔ [۲۷۸] چین دے چانگلے توں جاوا وچ سورابایا جانے دے لئی جنوب دی سمت دے لئی ، بیڑے نے شمال مشرقی ہويا دی پیروی دی ، استوائی (جتھے شمال مشرقی ہويا کورئولیس فورس دی وجہ توں شمال دی ہويا وچ بدلدی اے ) نوں عبور دی ، تے فیر شمال مغربی ہويا دے پِچھے چل دی۔ [۲۷۹] جاوا وچ ، بیڑے نے جنوبی نصف کرہ وچ اشنکٹبندیی جنوب مشرقی ہويا دی آمد دا انتظار کيتا تے اسنوں سماترا دی طرف سفر کرنے دے لئی استعمال کيتا۔ سماترا وچ ، بحری خط دے نیڑے نیڑے اک شمالی عرض البلد اُتے جنوب مشرقی ہويا نوں اک مضبوط جنوب مغربی ہويا وچ تبدیل کرنے دی وجہ توں ایہ بیڑا رک گیا سی تے اگلی موسم سرما تک شمال مشرقی ہويا دا انتظار کردا سی۔ شمال مغربی راستے دے لئی کالیکٹ تے ہرمز دی طرف ، چینیاں نے شمال مشرقی ہويا توں فائدہ اٹھایا۔ واپسی دا سفر موسم گرما دے آخر تے موسم خزاں دے شروع دے وقت طے کيتا گیا سی کیونجے اس وقت مون سون دے موافق ہوائاں چل رہیاں سن۔ [۲۸۰] بحر ہند دے جنوب مغربی مانسون دے پہنچنے توں پہلے ایہ بیڑا ہرمز توں باہر چلا گیا۔ انہاں نے ہرمز توں کالیکٹ تک جنوب دی سمت سفر دے لئی شمالی ہويا دا استعمال کيتا۔ سماترا توں مشرق دی طرف جانے والے سفر دے لئی ، بیڑے نے بحر ہند دے مشرقی علاقےآں وچ نويں آنے والے جنوب مغربی مانسون دا استعمال کيتا۔ بحری بیڑے بحر مالاکا توں گذرنے دے بعد ، ایہ بحری بیڑا بحیرہ چین دے جنوب وچ مغرب توں چلنے دے لئی چین دی طرف روانہ ہويا۔ چونکہ مون سون دی ہواواں دے ذریعہ سمندری حالات محدود سن لہذا اسکواڈرن نوں خاص بیڑے توں مخصوص تھاںواں دی طرف موڑنے دے لئی وکھ کردتا گیا سی۔ انحراف دا پہلا نکتہ سوماترا سی جتھے توں اسکواڈرن بنگال دا سفر کردا سی۔ انحراف دا دوسرا نقطہ کالیکٹ سی ، جتھے توں بحری جہاز جزیرہ نما عرب تے مشرقی افریقہ وچ ہرمز دے نال نال ہور تھاںواں اُتے وی روانہ ہوئے۔ ملاکا اک نواں مقام سی جتھے اسکواڈرن واپسی سفر دے آخری مرحلے دے لئی دوبارہ جمع ہوئے جاندے سن ۔
تمام سفر دے دوران ، ایہ بحری بیڑا سماترا توں بحر ہند دے پار مغرب دی طرف روانہ ہويا۔ [۲۸۱] بحر ہند دے راستے سائلین تے جنوبی ہندوستان جانے توں پہلے شمالی سماترا بحری بیڑے دے لنگر خانے تے اسمبلی دے لئی اک اہم خطہ سی۔ [۸۷] اس دا مقام بیڑے دے لئی اس دی دولت یا مصنوعات توں زیادہ اہم سی۔ [۱۴۳] ما نے لکھیا اے کہ سمودرا مغربی بحر ہند دا بنیادی راستہ سی تے اس نے اسنوں بحر ہند دے لئی اسمبلی دی سب توں اہم بندرگاہ قرار دتا سی۔ [۲۸۲] سماترا توں سیلون تک دا سفر زمین نوں دیکھے بغیر تقریبا دو چار ہفتےآں دا سی۔ [۲۷۴] سیلون دا پہلا حصہ جو سماترا توں رخصت ہونے دے بعد ظاہر ہويا سی اوہ سی نمناکولی (یا طوطی دی چونچ پہاڑ) ، مشرقی پہاڑ (6680) بلندی وچ فٹ تے ساحل توں 45 میل دور)۔ اس دے دیکھنے دے دو یا تن دن بعد ، خزانہ دے بیڑے نے سائلین وچ ڈونڈریا ہیڈ دے جنوب وچ سفر کرنے دے لئی اپنا راستہ ایڈجسٹ کيتا۔ سماٹرا چھڈنے دے بعد سمندر وچ اک کافی طویل وقت دے بعد، بیڑے عام طور پر، سیلون وچ اک بندرگاہ بیرووالا تے کدی کدی گالے اُتے پہنچدے۔ [۲۸۳] اگرچہ ایہ دونے تھاںواں اُتے رک گیا ، اس نے گالے دے مقابلے وچ بیرو والا نوں ترجیح دتی۔ [۶۶] ما نے بیرو والا نوں "سیلون دے ملک دا گھاٹ" قرار دتا۔
منگ چین دے کالیکٹ دے نال خوشگوار تعلقات سن ، جو اس وقت قیمتی سن کیونجے انھاں نے بحر ہند دے آس پاس دیاں ریاستاں تک امدادی نظام نوں ودھانے دی کوشش کيتی سی۔ [۲۰۰] ایم اے نے کالیکٹ نوں "بحر ہند دا عظیم ملک" قرار دتا سی تے اس نے کالیکٹ دے حکام دے تجارت دے قواعد و ضوابط تے وزن تے پیمائش اُتے توجہ دینے دے بارے وچ مثبت جواب دتا سی۔ [۳۲][۸۷] فی نے کالی کٹ نوں بحر ہند دے ملکاں دی "عظیم بندرگاہ" قرار دتا۔ [۱۴۵]
سمت شناسی
[سودھو]![](http://178.128.105.246/host-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6b/Wu_bei_zhi_LOC_2004633695-1.jpg/220px-Wu_bei_zhi_LOC_2004633695-1.jpg)
سفر دے دوران ، بیڑے نے بہت وڈی مقدار وچ نیویگیشنل ڈیٹا حاصل کيتا تے جمع کيتا: ایہ خاص طور اُتے علم فلکیات دے افسر تے اس دے چار ماہر فلکیات نے ریکارڈ کیتے سن ۔ [۲۸۴] نیویگیشنل اعداد و شمار اُتے اک کارٹوگرافک آفس دے ذریعہ مختلف قسماں دے چارٹس وچ کارروائی کيتی گئی ، جس وچ اک ماہر فلکیات افسر ، چار ماہر فلکیات، تے انہاں دے کلرک شامل سن ۔ [۲۸۵] اس نے مہم جو کمانڈراں نوں انہاں دے سفر دے لئی ضروری بحری چارٹ فراہم کیتے۔ اس مہم دے چارٹاں دی بہت ساری کاپیاں وزارت جنگ وچ رکھی گئياں۔ اضافی نیوی گیشنل ڈیٹا شاید مقامی سمندری پائلٹاں ، عرب ریکارڈاں ، ہندوستانی ریکارڈاں تے اس توں پہلے چینی ریکارڈاں دے ذریعہ وی فراہم کیہ گیا سی۔
ماؤ کون دا نقشہ سفر دے رستےآں توں وابستہ اے۔ [۲۸۶] نقشہ ووبیئی ژی نے جمع کيتا گیا اے ، ماو یوانی نے مرتب کيتا۔ اس وچ نانجنگ توں ہرمز دے نال نال مشرقی افریقی ساحل دے مختلف جغرافیائی تھاںواں دی تصویر کشی کيتی گئی اے ، جنہاں دے رستےآں نوں نقاط والی لکیراں توں دکھایا گیا اے۔ سمت دا اظہار کمپاس پوائنٹس تے فاصلےآں دے ذریعے کيتا گیا اے ، جس وچ نیویگیشنل تکنیک (جداں اتلی پانیاں توں بچنے دے لئی گہرائی دی آواز ) تے فلکیات (خاص طور اُتے افریقہ دے شمال تے جنوب راستے دے نال) جتھے طول بلد دا تعلق برج برج دی بلندی توں طے کيتا جاندا اے دے حوالے توں کيتا جاندا اے۔ افق) فاصلےآں دا اظہار وقت دے وقت واچ سسٹم (دو گھینٹے دی مدت) دے مطابق کيتا جاندا اے۔ [۲۸۷] ماؤ کون دا نقشہ چار تارکیی خاکےآں دے ذریعہ جوڑا گیا اے جو بحری راستے دے مخصوص حصےآں اُتے ستارےآں تے برجاں دے سلسلے وچ جہاز دی حیثیت دا تعین کرنے دے لئی استعمال ہُندا اے۔
عقیدہ تے تقریب
[سودھو]دیوی دی طاقت ، جو واقعی پچھلے زمانے وچ ظاہر ہوچکيتی سی ، موجودہ نسل وچ وڈے پیمانے اُتے انکشاف ہوئی اے۔ بہندے ہوئے پانیاں دے بیچ ایہ ہويا کہ جدوں سمندری طوفان آیا تاں اچانک اک آسمانی لالٹین ماسٹ ہیڈ اُتے چمکتے ہوئے دیکھیا گیا ، تے جداں ہی ایہ معجزاتی روشنی دکھادی دتی تاں خطرہ نوں سکون مل گیا ، تا کہ اس کیپسیزنگ دے خطرے وچ وی اک شخص نوں تسلی محسوس ہوئی تے خوف دی کوئی وجہ ننيں۔
![](http://178.128.105.246/host-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/50/Tribute_Giraffe_with_Attendant.jpg/220px-Tribute_Giraffe_with_Attendant.jpg)
خزانےآں دے بیڑے دے عملے دا عقیدہ ٹیانفی دے آس پاس سی ، "آسمانی شہزادی" جو ملاحاں تے سمندری مسافراں دی دیوی سی۔ [۲۸۹] لیوجیاگینگ تے چینگل شلالیھ دسدے نيں کہ زینگ دی زندگی زیادہ تر خزانے دے سفر دے ذریعہ بیان کيتی گئی سی تے اس دی تیانفائی دے نال انہاں دی عقیدت ہی غالب یقین سی جس اُتے انہاں دا پابند سی۔ [۲۹۰] دونے نوشتے نے دیوی تیانفیئی دی تعظیم تے یاد دلیایا۔ [۲۹۱] ژینگ تے اس دے ساتھیاں نے ایہ اشاعتاں 14 مارچ 1431 نوں لیوجیگانگ وچ ٹیانفی دے مندراں تے 5 دسمبر 1431 تے 3 جنوری 1432 دے درمیان چانگلے وچ قائم کيتیاں۔ [۲۹۲] ایہ تحریراں جہاز دے عملے دے حوالے توں نيں جو خطرناک طوفاناں دے دوران سینٹ ایلمو دی اگ دا مشاہدہ کر رہے نيں تے اس دی ترجمانی تیانفی دے ذریعہ خدائی تحفظ دی علامت اے۔ [۲۹۳] لیوجیاگینگ تے چینگل نوشتہ نوں منگ خزانہ سفر دا خلاصہ سمجھیا جاندا اے۔ [۱۳۶]
گالے ، سیلون وچ ، ژینگ ہی نے تن زباناں وچ اک نوشتہ مورخہ 15 فروری 1409 نوں نصب کيتا۔ [۲۹۴] [۶۵][۲۹۵] اس تن زباناں وچ نوشتہ دے چینی سیکشن وچ بدھا دی تعریف کيتی جاندی اے، تامل سیکشن مقامی دیوتا تنویرائے نانار ( وشنو دا اک اوتار) دی تعریف اے ، تے فارسی حصے وچ اللہ دی حمد دی اے۔ ہر حصے وچ پیش کش دی ايسے طرح دی لسٹ اے ، جداں سونے دے 1000 ٹکڑے ، چاندی دے 5000 ٹکڑے ، سلک دے 100 رول ، خوشبو والا تیل دی 2500 کٹی تے متعدد کانسی دے زیور۔ [۶۶][۲۹۶] جداں کہ اس نوشتہ دے ذریعہ دکھایا گیا اے ، چینیاں نے سیلون وچ انہاں تن غالب مذاہب نوں اپنا احترام ادا کيتا۔ [۲۸۹]
20 ستمبر 1414 نوں بنگالی ایلچیاں نے بنگال دے بادشاہ سیف الدین حمزہ شاہ ( دور: 1410–1412)کے ناں توں اک زراف پیش کيتا منگ چین دے شہنشاہ یونگلو نوں خراج پیش کيتا۔ [۲۹۷] زراف نوں بطور قیلین پیش کيتا گیا سی ، لیکن یونگلو شہنشاہ نے اس ایسوسی ایشن نوں مسترد کردتا سی تے اوہ نئيں چاہندا سی کہ اس دے عہدے دار اس دے عہد مبارک دے موقع اُتے اس دے عہدیداراں دی طرف توں انہاں دے عہدیداران نوں یادگار یادگاراں بھیجاں۔ [۲۹۸]
ریکارڈ تے ادب
[سودھو]معاصر بہت سارے اکاؤنٹس موجود نيں ، جنہاں وچ ما ہوان دے ینگیا شینگلان [瀛 涯 勝 覽] ، [lower-alpha ۱۱] فی ژن دی زنگچا شینگلان [星槎 勝 覽] ، تے گونگ ژین دی ژیانگ فنگو چی [西洋. 國 志]۔ [۲۹۹][۳۰۰] ما نے چوتھے ، چھیويں ، تے ستويں سفر اُتے مترجم دی حیثیت توں خدمات انجام دتیاں۔ [۱۵۵][۳۰۱] گیو چونگلی ینگیا شینگلان وچ ما دے ساتھی تھے تے انہاں نے تن مہماں وچ حصہ لیا۔ [۳۰۲] فی نے تیسری ، پنجويں تے ستويں مہم وچ بطور سپاہی خدمات انجام دتیاں۔ [۳۰۳] تے گونگ نے ستويں سفر اُتے ژینگ دے نجی سکریٹری دی حیثیت توں خدمات انجام دتیاں۔ [۳۰۴] ایہ تِناں ذرائع سفر ، دوراں وچ آنے والے زمیناں دے سیاسی ، معاشی ، معاشرتی ، ثقافتی ، تے مذہبی حالات اُتے مشاہدے فراہم کردے نيں۔ [۳۰۵] اس دے علاوہ ، لیوجیگینگ تے چینگل شلالیھ نوں ژینگ تے اس دے ساتھیاں نے وی قیمتی ریکارڈ سمجھیا اے۔ [۳۰۶]
![](http://178.128.105.246/host-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6c/YingYaiShengLan.jpg/220px-YingYaiShengLan.jpg)
منگ شیلو خزانے دے سفر توں متعلق بہت ساریاں معلومات فراہم کردی اے ، [۳۰۵] خاص طور اُتے سفیراں دے تبادلے تاں۔ اس کم نوں منگ شہنشاہاں دے دور حکومت دے بارے وچ انفرادی حصےآں وچ تقسیم کيتا گیا اے۔ ژینگ پنج منگ شہنشاہاں دے دور وچ رہیا ، لیکن اس نے براہ راست تن شہنشاہاں دی خدمت کيتی۔ [۳۰۷] انہاں دا ذکر یونگلے دور دے تائزونگ شیلو ، ہانگسی دور حکومت دے رینزونگ شیلو ، تے زواندی دور دے زوانزونگ شیلو وچ اے۔ [۳۰۸] تائزونگ شیلو نے دوسرے تے تیسرے سفر نوں اک مہم وچ شامل کيتا ،[۳۰۹][۳۱۰]جس نے زینگ دے پالمبنگ دے سفر نوں اپنے ستويں دے بجائے چھیويں سفر دے طور اُتے 1424 توں 1425[lower-alpha ۱۲] تک غلط سمجھیا۔[۱۲۵] اُتے ، لیوجیاگینگ تے چینگل نوشتہ دوسرے تے تیسرے سفر دے درمیان واضح فرق رکھدے نيں کیونجے اوہ دوسرا سفر 1407 توں لے کے 1409 تک تے تیسرا سفر 1409 توں 1411 تک برقرار رکھدے نيں۔ [۳۱۱][۳۱۲][۳۱۳] تائزونگ شیلو کے بعد ہسٹری آف منگ آیا ۔ [۳۱۴]
بعد وچ متعدد کماں نوں محفوظ کيتا گیا اے۔ ہسٹری آف منگ (1739) تے ہوانگ زنگ زینگ دے ژیانگ چاغونگ ڈیانلو [西洋 朝貢 典 錄] (1520) دے بیانات ینگیا شینگلان اُتے انحصار کردے نيں۔ [۳۱۵] ژینگ ژاؤ دی ووزیوبیئن [吾 學 編] (سن 1522) ینگیا شینگلان دے زینگ شینگ دے رائفیکیٹینو اُتے انحصار کردی اے ۔ [lower-alpha ۱۳] ژو یونمنگ دے کیانوین جی ("اک بار سننے والی چیزاں دا اک ریکارڈ") (سنہ 1526) وچ انہاں دی ژیا ژیانگ (下 西洋؛ مطلب "اوقیانوس دے تھلے") اے، جو ستويں سفر دا اک مفصل سفر نامہ فراہم کردا اے۔ [۲۹۰][۳۱۶] لو روونگ دے شویوان زاجی (菽 園 雜記؛ مطلب: "بین گارڈن متفرقہ") وی نيں( 1475 ،) ، یان گونگجیان دے شوئے زوزیلو (殊域 周 咨 錄؛ "مختلف ملکاں توں متعلق بھیجنے دا ریکارڈ") (1520) ، تے گو کیوئان دا کیزو ژویو (客座 贅 語؛ "میرے مہماناں دے لئی بورنگ گلاں") (ص 16 162828)۔ [۳۱۷] ماؤ یوانی دا ووبی ژی ( 備 志) (1628) ماؤ کن نقشہ [茅 坤 圖] نوں محفوظ رکھدا اے ، جو زیادہ تر خزانے دے سفر توں متعلق مواد اُتے مبنی اے۔
لو ماوڈینگ دا سانباؤ تائجیان ژا ژیانگ جی ٹونگسو یانی (三寶 太監 下 西洋 記 通俗 通俗 演義) (1597) ایڈمرل ژینگ ہی تے اس دے بیڑے دے کارنامےآں دے بارے وچ اک ناول اے۔ [۳۰۱][۳۱۸] اس پیش کش وچ ، لیو نے کہیا اے کہ عالمی نظم و نسق نوں برقرار رکھنے دے لئی چینی سمندری طاقت ضروری سی۔ [۳۱۹] لوؤ دے کم وچ ، ژینگ نے اک مقدس امپیریل مہر تلاش کرنے دے لئی سمندراں دا سفر کيتا جس توں مشرق مملکت وچ ہم آہنگی بحال ہوئے گی۔ اسنوں کہانی وچ ایہ مہر کدی نئيں ملدی اے ، ایہ تجویز کردے نيں کہ فائنلے (1992) دے مطابق فوجی طاقت دے علاوہ کِسے تے ذریعہ توں عالمی نظام نوں بحال نئيں کيتا جاسکدا اے۔ [۳۲۰] لوو دے ناول وچ بحری جہازاں دی مختلف کلاساں دے بارے وچ تفصیل اے جس وچ انہاں دے سائز نيں: 36 نو مسترد شدہ خزانہ جہاز (باچوآن) 44.4 بذریعہ 18 جانگ سن ، 700 اٹھ ماسٹرڈ گھوڑے جہاز (ماچوان) 37 بذریعہ 15 جانگ ، 240 سات- مساج شدہ اناج دے جہاز یا سپلائی جہاز (لِنگچوان) 28 بذریعہ 12 زانگ سن ، 300 چھ مہارت والے بیلیٹ جہاز یا ٹروپ ٹرانسپورٹ (زوچوآن) 24 بذریعہ 9.4 ژانگ سن ، تے 180 پنج ماسٹرڈ جنگی جہاز یا جنگی جہاز مناسب (ژانچوان) 18 سن 6.8 ژانگ دے ذریعہ [۳۲۱] ڈریئر (2007) دا مؤقف اے کہ اس کم نوں کِسے تاریخی ماخذ دی حیثیت توں کوئی قابل قدر قدر نئيں اے ، بلکہ ایہ وی نوٹ کيتا گیا اے کہ ڈویوانڈک دا خیال اے کہ ایہ کِسے حقیقت اُتے مبنی ہوسکدا اے۔ [۳۲۲]
کیزو ژوئو تے شوئی ژوزو مہمات دے بارے وچ سرکاری دستاویزات دے نال کیہ ہویا دے مندرجہ ذیل حالات بیان کردے نيں۔ [۳۲۳] چنگوہا شہنشاہ نے وزارت جنگ آرکائیوز توں مغربی بحر وچ ہونے والی مہماں توں متعلق دستاویزات بازیافت کرنے دا حکم جاری کيتا سی ، لیکن سرکاری لیو ڈیکسیا (劉 大 夏) نے دستاویزات نوں چھپا کر جلا دتا سی۔ [۳۲۴] لیو نے انہاں اکاؤنٹاں نوں "لوکاں دے کاناں تے اکھاں دی گواہی توں دور کرنے والی عجیب و غریب چیزاں دی دھوکہ دہی توں متعلق مبالغہ آرائیاں" نوں مسترد کردتا۔ [۳۰۵]
شوئی ژوزو نے اس کہانی وچ مندرجہ ذیل چیزاں شامل کاں : [۳۲۳] وزیر جنگ جیانگ ژونگ (忠؛ دفتر وچ 1474–1477) نے اک کلرک نوں دستاویزات دی بازیافت دے لئی بھیجیا ، لیکن کلرک کئی دن دی تلاش دے بعد وی انھاں نئيں مل سکيتا۔ [۳۲۴] لیو نے آخر کار ایہ بیان کردے ہوئے ژیانگ دے نال اپنے اقدامات دا اعتراف کيتا تے ایہ ثابت کيتا کہ "بحر ہند وچ سانباؤ دی ماساں دسیاں ہزاراں پیسےآں تے اناج نوں ضائع کيتا ، تے اس دے علاوہ جو لوک [ان مہمات پر] اپنی اموات توں مل چکے سن اوہ ہزارہیا افراد وچ شامل ہوسکدے نيں۔ اگرچہ اوہ حیرت انگیز چیزاں دے نال پرت آیا ، ریاست نوں اس دا کیہ فائدہ؟ ایہ محض خراب حکومت دا اک عمل سی جس وچوں وزراء نوں سختی توں مسترد کرنا چاہیدا۔ ایتھے تک کہ جے پرانے آرکائیوز نوں حالے تک محفوظ رکھیا گیا سی تاں اوہ جڑاں وچ [ان چیزاں دی تکرار] نوں دبانے دے لئی انہاں نوں تباہ کردتا جانا چاہیدا۔ " جیانگ ژونگ نوں اس وضاحت توں بہت متاثر کيتا گیا اے۔
منگشی ، ژوانزونگ شیلو تے منگشی جیشی بینمو (明 史 紀事 本末) نے محفوظ شدہ دستاویزات نوں دبانے تے تباہ کرنے دی وجوہ نوں خواجہ سرا وانگ چی (汪直) نوں ویتناں اُتے حملے دے لئی مشاورت توں روکنے دے لئی منسوب کيتا۔ [۳۲۵] ڈریئر (2007) نوٹ کردا اے کہ لیو نوں ریکارڈ تک رسائی حاصل نئيں ہوسکدی سی تے اس دی مبینہ مداخلت اُتے شبہ اے۔ [۳۲۴] ڈیوینڈک (1939) بیان کردا اے کہ وزارت جنگ دے اہلکار دستاویزات دی بازیافت نوں روکنے دے لئی اِنّے اثرورسوخ نئيں سن تے قیاس آرائیاں کردے نيں کہ وزیر جنگ کيتی منظوری توں لیو نے انھاں تباہ کردتا اے۔ [۳۲۶]
جنوب مشرقی ایشیاء دے ذرائع منگ خزانہ سفر دے بارے وچ وی اشارے فراہم کردے نيں ، لیکن سوریادیناٹا (2005) نے کہیا اے کہ انہاں دی وشوسنییندا دی جانچ پڑتال دی جانی چاہیدا کیونجے ایہ مقامی تاریخی داستاناں دے نال گھل مل سکدی اے لیکن فیر وی اس توں متعلقہ لوکاں دی اجتماعی یاداں وچ مطابقت رکھدی اے۔ [۳۲۷] مثال دے طور اُتے ، انہاں نے جاوا تے ملاکا دی اسلامائزیشن وچ چینی سفری کردار دے بارے وچ تحقیق کرنے دیاں مشکلاں اُتے روشنی پائی ، کیونجے انہاں تاریخاں دا ذکر چینی تریخ وچ نئيں کيتا گیا اے تے مقامی بیانات تریخ توں زیادہ افسانوی تریخ اُتے مشتمل نيں۔ [۳۲۸]
میراث
[سودھو]اس شہر نوں کالیکٹ سفید فام عیسائیاں دے کچھ جہاز پہنچنے نوں ہن تقریبا 80 سال ہوچکے نيں ، جو اپنے بالاں نوں جرمناں دی طرح لمبے لمبے رکھیا کردے سن ، تے انہاں دے منہ دے آس پاس داڑھی نئيں سی ، جداں پہنا ہويا سی آس پاساں تے درباریاں دے ذریعہ قسطنطنیہ۔ اوہ اُدھر اُترے ، جس وچ کائیرس ، ہیلمٹ تے ویزر پہنے ہوئے سن ، تے نیزے وچ لگی اک خاص ہتھیار [تلوار] لے کے آئے سن ۔ انہاں دے جہاز توپاں توں لیس نيں جو ساڈے نال استعمال ہونے والےآں توں کم نيں۔ ہر دو سال وچ اک بار اوہ 20 یا 25 جہازاں دے نال لوٹتے نيں۔ اوہ ایہ دسنے توں قاصر نيں کہ اوہ کیہڑا لوک نيں ، تے نہ ہی اوہ اس شہر وچ کون سا سامان لاندے نيں ، سوائے اس وچ کہ کِنے اچھے کپڑے تے پیتل دا سامان وی شامل اے۔ اوہ مصالحے لوڈ کردے نيں۔ انہاں دے جہازاں وچ اسپین دی طرح چار نقاب نيں۔ جے اوہ جرمن سن تاں مینوں ایسا لگدا اے کہ سانوں انہاں دے بارے وچ کچھ اطلاع دینی چاہیدا سی۔ ممکن اے کہ اوہ روسی ہاں جے انہاں دے پاس کوئی بندرگاہ ہوئے۔ کپتان دی آمد اُتے اسيں جان سکدے نيں کہ ایہ لوک کون نيں ، اطالوی بولنے والے پائلٹ دے لئی ، جسنوں مووریش بادشاہ نے اسنوں دتا سی ، تے جسنوں لے لیا سی۔ دور اس دے مائلات دے برعکس ، اس دے نال اے ، تے شاید بتا سکے۔
1499 وچ ، واسکو ڈے گاما دے ہندوستان توں پرتگال واپسی توں کچھ دیر پہلے ، گیرالمو سیرنگی نے دا گاما دی اس مہم توں پرتگالی کھاتاں دے بارے وچ اطلاع دتی سی کہ "سفید مسیحی دے کچھ مخصوص جہاز" انہاں دی آمد توں پہلے ہی میلبار ساحل دی نسلاں دے کیلکٹ وچ بندرگاہ بنا چکے سن ۔ [۳۲۹] انہاں نے قیاس کيتا کہ ایہ نامعلوم سمندری جرمن یا روسی ہوسکدے نيں ، لیکن انہاں نے ایہ نتیجہ اخذ کيتا کہ دا گاما پہنچنے اُتے اوہ جان سکدے نيں کہ ایہ لوک کون نيں۔ [۳۳۰] کالیکٹ پہنچنے دے بعد ، ڈا گاما نے پیلی داڑھی والے مرداں دی کہانیاں سننا شروع کيتیاں جو اس توں پہلے کالی کٹ نسل دے مقامی ساحلی پانیاں دے نال اپنے وڈے جہازاں دے نال سفر کردے سن : [۳۳۱] پرتگالیاں نے مالابار دی روایات دا سامنا کرنا پيا سی جس توں زینگ دے سفر دی یاد نوں محفوظ رکھیا گیا سی ، [۳۳۲] لیکن انہاں نوں معلوم نئيں سی کہ ایہ کہانیاں اس دے بیڑے دے بارے وچ نيں۔ اوہ آخر کار دریافت کرن گے کہ ایہ نامعلوم بحری جہاز ، در حقیقت ، چینی باشندے سن ۔ مشرقی افریقی ساحل اُتے پہنچدے ہی ڈا گاما دے مرداں نے چینیاں دے لئی بظاہر ایتھے تک غلطی کيتی سی ، کیوں کہ مشرقی افریقی عوام دی یاداں وچ لکڑی دے وڈے جہازاں وچ پہنچے چینی آخری پیلی رنگت والے اجنبی سن ۔
سولہويں صدی دے آخر وچ ، جوآن گونزلیز ڈی مینڈوزا نے لکھیا اے کہ "یہ واضح طور اُتے دیکھیا گیا اے ، کہ [چینیاں] نے انڈیز توں جہاز لے کے آیا سی ، جس نے چین نال تعلق رکھنے والے سب توں دور تک فتح حاصل کيتی سی۔ . . . تاکہ اس دن انہاں دی وڈی یاد آئے۔ . . کالیکٹ دی بادشاہی وچ ، جتھے بوہت سارے درخت تے پھل ہون گے۔ . . چیناں دے ذریعہ اوتھے اس وقت لیایا گیا جدوں اوہ اس ملک دے مالک تے گورنر سن ۔ " [۳۳۳]
نومبر 1997 وچ ہارورڈ یونیورسٹی دی تقریر دے دوران ، صدر جیانگ زیمین نے بیرون ملک چینی سبھیاچار نوں پھیلانے اُتے زینگ دی تعریف کيتی۔ اج کل دے بہت سارے چینی باشندے سمجھدے نيں کہ ایہ مہمات کنفیوشین نظریات دے مطابق انجام دتیاں گئیاں۔ [۳۳۴] 2005 دے بعد توں ، منگ خزانے دے سفر دی یاد وچ چین نے سالانہ 11 جولائی نوں اپنا قومی سمندری دن منایا اے۔ [۳۳۵] اس سال زینگ دے پہلے سفر دی 600 واں سالگرہ وی منائی گئی۔ [۳۳۶]
اگرچہ موجودہ دور دی مشہور داستان سفر دے پرامن نوعیت اُتے زور دے سکدی اے ، خاص طور اُتے علاقائی فتح تے نوآبادیاتی محکومیت دی عدم موجودگی دے معاملے وچ ، ایہ طاقت دی پیش کش نوں استعمال کرنے دے لئی منگ خزانے دے بیڑے دی بھاری فوجی کاری نوں نظر انداز کردی اے تے اس طرح اس دے مفادات نوں فروغ دیندی اے۔ [۳۳۷] موجودہ دور وچ چینی سیاسی گفتگو وچ ، چین دی سمندری صلاحیتاں تے عزائم وچ ودھدی ہوئی پیشرفت دے نال ، منگ خزانے دے سفر نوں جدید چین دے پرامن طور اُتے ابھرنے دی طرف اشارہ کيتا گیا اے۔ [۳۳۸] تجویز کيتا گیا اے کہ ، چین نے معاصر معاصر بیانیے تے تاریخی بیانیے دے وچکار ہم آہنگی دے ذریعہ جو ایہ سفر پیش کيتا اے ، ایہ سیاسی عمل چین دے لئی بہت سارے کم انجام دیندا اے: ایہ قومی فخر نوں فروغ دیندا اے ، قومی شناخت نوں تشکیل دیندا اے ، اک سمندری شناخت دی تصدیق کردا اے ، سمندری طاقت دی ترقی نوں قانونی حیثیت دیندا اے ، اک ہم آہنگی تے پرامن ترقی دی شبیہہ فراہم کردی اے ، وسیع تر دنیا دے نال باہم جڑے ہوئے پن نوں اجاگر کردی اے ، تے مغربی استعمار دی متشدد نوعیت دے برعکس فراہم کردی اے۔ [۳۳۹] ايسے طرح ، منگ ٹریژر سفر چین دی اس اسٹریٹجک نمونہ نوں سمندری طاقت دی حیثیت توں تبدیل کرنے دی خواہش وچ اک اہم بیانیہ ادا کردا اے۔
ہور ویکھو
[سودھو]نوٹ
[سودھو]- ↑ Chan (1998, 271–272) اک مختلف اکاؤنٹ دیندے ہوئے ، ایہ بیان کردے ہوئے کہ ، 1408 تے 1409 دے درمیان دوسرے سفر دے دوران ، مغربی جاوا دے بادشاہ نے زینگ ہی دے اہلکاراں دے 170 ارکان نوں ہلاک کيتا ، جو مشرقی جاوا وچ اپنے حریف دی سرزمین اُتے ساحل اُتے آئے سن ، لہذا ژینگ نوں اس فوجی صلاحیت وچ مداخلت کرنے اُتے مجبور کيتا گیا
- ↑ ۲.۰ ۲.۱ A zhang was ten chi and a chi was 10.5–12 inches (Dreyer 2007, 65).
- ↑ Dreyer (2007, 66 & 72–73) سوچکيا اے کہ ایہ 1410 وچ ظاہری سفر دے دوران ہويا اے ، لیکن نوٹ کردا اے کہ زیادہ تر حکام دے خیال وچ ایہ 1411 وچ گھریلو سفر دے دوران ہويا سی۔ Dreyer (2007, 72–73) ایہ وی نوٹ کيتا گیا اے کہ جدوں تیسرے سفر دے دوران تصادم بالکل واقع ہويا سی تاں چینی ذرائع دا کوئی ذکر نئيں اے۔
- ↑ منگشی بیان کردی اے کہ گنبالی بحر ہند دا اک چھوٹا ملک سی۔ روايتی طور اُتے اس دی شناخت کوئمبٹور دے ناں توں ہوئی اے ، لیکن گجرات وچ کیمپے یا کیپ کومورین وی ممکن ہوسکدے نيں۔ (Dreyer 2007, 46 & 93–94)
- ↑ 9 مئی 1421 نوں ، بجلی نے بادشاہ دے نويں محل نوں بیجنگ وچ ماریا ، جس دے نتیجے وچ فینگٹیئن ، ہوگئی تے جنسن ہال اگ وچ ہلاک ہوگئے۔ (Ray 1987b, 161–162). بحر ہند دی مہمات بند کرنے دے اپنے فیصلے دے لئی ، یونگل شہنشاہ دے خیالات توں متاثر ہويا کہ ایہ تباہی اک خراب شگون اے تے سفر دے خلاف علامت اے (Sen 2016, 612).
- ↑ ۶.۰ ۶.۱ See Dreyer (2007, 150–163) and Mills (1970, 14–18).
- ↑ This is the waters around Poulo Condore and the Con Son Islands (Dreyer 2007, 160; Mills 1970, 17).
- ↑ زیا زیاانگ ریکارڈ: "پنجواں مہینہ ، دسويں دن [28 مئی 1433]: واپس ، [بیڑا] کنلن بحر وچ پہنچیا۔" ڈریئر (2007) نے اس دا زیادہ امکان سمجھیا کہ 28 مئی دی تریخ توں ملاکا توں رخصت ہونے دا اشارہ اے۔ اوہ اس امکان نوں دسدے نيں کہ کنلن بحر وچ آمد دی تریخ نوں متن وچ چھڈ دتا جاسکدا سی ، کیونجے لفظ "واپسی" ممکنہ طور اُتے کِسے مقام توں رخصت ہونے دا اشارہ کردا سی (ہرمز دے اکاؤنٹ دی طرح)۔ انہاں نے ہور کہیا کہ ، جے متن نوں ايسے طرح قبول کيتا جاندا تاں ، بیڑا کچھ ہی دن وچ ملاکا توں روانہ ہوجاندا تے چمپا ساحل دے نال 16 دن دی انتہائی سست رفتار توں سفر کردا۔ (Dreyer 2007, 160–161)
- ↑ اس نے 19 جون نوں کلاؤ ری دے پہاڑاں ، 25 جون نوں ناناؤ جزیرے دے پہاڑاں ، ڈونگڈنگ آئلینڈ دے 26 جون دی شام نوں (چپل آئلینڈ) پہاڑاں ، 30 جون نوں کِٹو یانگ (فوڈو چینل) ن��ں ریکارڈ کيتا اے۔ وان ٹھیہ '[ممکنہ طور اُتے دماؤ جزیرے دے پہاڑاں] یکم جولائی نوں ، تے 6 جولائی نوں داجی جزیرے (گوٹ لف جزیرے) تے ژاؤجی آئی لینڈ (ہین تے چھوز) دے پہاڑ (Mills 1970, 17–18).
- ↑ ڈریئر کا (2007, 123) ایہ خیال اے کہ اس بیڑے وچ مجموعی طور اُتے 255 بحری جہاز سن ، جنہاں وچ خزانے دے جہاز وی شامل نيں ، لیکن اس نے ایہ وی ذکر کيتا اے کہ 317 بحری جہازاں دی تعداد قابل اعتبار اے تے بیشتر علماء دا عمومی اتفاق رائے اے۔
- ↑ The original work has been lost. Later copies of Ma's work have been preserved, but it contains differences due to later editors. These include the Jilu Huibian [紀錄彙編] version (1617), the Guochao Diangu [國朝典故] version (between 1451 and 1644), the Shengchao Yishi [勝朝遺事] version (1824), and Zhang Sheng's so-called "rifacimento" (1522). (Mills 1970, 37–40)
- ↑ Duyvendak (1939, 387) and Mills (1970, 8–9) made the conclusion that the recorded Palembang journey never happened. However, Dreyer (2007, 96) states that it cannot be proven whether it did or did not happen.
- ↑ Zhang Sheng completely rewrote the Yingya Shenglan into a literary style of composition, while Ma Huan had originally written it in a colloquial style (Mills 1970, 38).
حوالے
[سودھو]- ↑ Finlay (2008), 330.
- ↑ Ray (1987a), 65–66.
- ↑ Lo (1958), 149–150.
- ↑ Dreyer (2007), 116–117.
- ↑ ۵.۰ ۵.۱ ۵.۲ Dreyer (2007), 49–50.
- ↑ ۶.۰ ۶.۱ ۶.۲ ۶.۳ ۶.۴ Mills (1970). سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "mil70-1" defined multiple times with different content - ↑ Chan (1998).
- ↑ Levathes (1996).
- ↑ ۹.۰ ۹.۱ Dreyer (2007).
- ↑ Dreyer (2007).
- ↑ Dreyer (2007).
- ↑ Mills (1970).
- ↑ ۱۳.۰ ۱۳.۱ Brook (1998). سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "br98-616" defined multiple times with different content - ↑ Levathes (1996).
- ↑ ۱۵.۰ ۱۵.۱ Levathes (1996).
- ↑ Duyvendak (1939), 356–358.
- ↑ ۱۷.۰ ۱۷.۱ Duyvendak (1939), 356.
- ↑ ۱۸.۰ ۱۸.۱ ۱۸.۲ Church (2008), 2354.
- ↑ ۱۹.۰ ۱۹.۱ ۱۹.۲ Mills (1970), 10. سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "mi70-10" defined multiple times with different content - ↑ Levathes (1996), 89.
- ↑ Levathes (1996), 87–88.
- ↑ ۲۲.۰ ۲۲.۱ Dreyer (2007), 51. سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "drey07-51" defined multiple times with different content - ↑ Dreyer (2007), 51–52.
- ↑ ۲۴.۰ ۲۴.۱ ۲۴.۲ ۲۴.۳ ۲۴.۴ ۲۴.۵ ۲۴.۶ ۲۴.۷ Chan (1998), 233. سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "ch98-233" defined multiple times with different content - ↑ ۲۵.۰ ۲۵.۱ ۲۵.۲ Dreyer (2007), 52.
- ↑ ۲۶.۰ ۲۶.۱ Duyvendak (1939), 358.
- ↑ ۲۷.۰ ۲۷.۱ Duyvendak (1939), 358–360.
- ↑ Dreyer (2007), 53.
- ↑ Levathes (1996), 88.
- ↑ Dreyer (2007), 53–54 & 67.
- ↑ ۳۱.۰ ۳۱.۱ Dreyer (2007), 123. سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "d7-123" defined multiple times with different content - ↑ ۳۲.۰ ۳۲.۱ Dreyer (2007), 54.
- ↑ ۳۳.۰ ۳۳.۱ Dreyer (2007), 55.
- ↑ Ray (1987a), 69 & 74–75.
- ↑ ۳۵.۰ ۳۵.۱ ۳۵.۲ Dreyer (2007), 59.
- ↑ Sen (2016), 613.
- ↑ Dreyer (2007), 55–56.
- ↑ Mills (1970), 10–11.
- ↑ Duyvendak (1939), 360
- ↑ In the Taizong Shilu, the imperial order is dated to 17 October 1408 (Dreyer 2007, 62; Duyvendak 1939, 361). In the Mingshi, this date is 7 October 1408 (Duyvendak 1939, 361). However, the imperial order is dated to 1407 in Zheng He's inscriptions and Ma Huan's book (Dreyer 2007, 62). After correction of the year in the former two works, the order date would be 23 October 1407 derived from the Taizong Shilu (Dreyer 2007, 62; Duyvendak 1939, 364) or 13 October 1407 derived from the Mingshi (Duyvendak 1939, 364).
- ↑ ۴۱.۰ ۴۱.۱ ۴۱.۲ Mills (1970), 11.
- ↑ ۴۲.۰ ۴۲.۱ Duyvendak (1939), 362. سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "duy38-362" defined multiple times with different content - ↑ ۴۳.۰ ۴۳.۱ Dreyer (2007), 63.
- ↑ Dreyer (2007), 59 & 62.
- ↑ Duyvendak (1939), 356.
- ↑ ۴۶.۰ ۴۶.۱ ۴۶.۲ Dreyer (2007), 64. سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "drey7-64" defined multiple times with different content - ↑ Dreyer (2007), 64.
- ↑ Dreyer (2007), 64.
- ↑ Dreyer (2007), 64.
- ↑ Levathes (1996), 88.
- ↑ Mills (1970), 11.
- ↑ Duyvendak (1939), 358–359.
- ↑ Levathes (1996), 88.
- ↑ Mills (1970), 11.
- ↑ Dreyer (2007), 63.
- ↑ Dreyer (2007), 63.
- ↑ Sen (2016), 613–614.
- ↑ Sen (2016), 613–614.
- ↑ Dreyer (2007), 63.
- ↑ Chan (1998), 271–272.
- ↑ Tan (2005), 45.
- ↑ Tan (2005), 45.
- ↑ Chan (1998), 271–272.
- ↑ Dreyer (2007).
- ↑ ۶۵.۰ ۶۵.۱ ۶۵.۲ Dreyer (2007), 66.
- ↑ ۶۶.۰ ۶۶.۱ ۶۶.۲ Dreyer (2007), 71.
- ↑ Dreyer (2007), 64–65 & 72.
- ↑ Yang, Rong (1515). Yang Wenmin Gong Ji [The collected works of Yang Rong]. Jianan, Yang shi chong kan ben. Chapter 1. Translation in Levathes (1996), 115.
- ↑ ۶۹.۰ ۶۹.۱ Dreyer (2007). سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "drey7-65" defined multiple times with different content - ↑ Duyvendak (1939).
- ↑ ۷۱.۰ ۷۱.۱ ۷۱.۲ ۷۱.۳ Mills (1970). سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "mi70-11-2" defined multiple times with different content - ↑ Duyvendak (1939), 361–362.
- ↑ ۷۳.۰ ۷۳.۱ ۷۳.۲ ۷۳.۳ ۷۳.۴ Duyvendak (1939), 373. سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "duv38-373" defined multiple times with different content - ↑ ۷۴.۰ ۷۴.۱ Chan (1998). سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "ch98-233-5" defined multiple times with different content - ↑ ۷۵.۰ ۷۵.۱ Dreyer (2007). سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "d7-70-3" defined multiple times with different content - ↑ Dreyer (2007).
- ↑ Dreyer (2007).
- ↑ Duyvendak (1939), 361 & 373.
- ↑ Ray (1987a), 74–75.
- ↑ Holt (1991), 109–110.
- ↑ Dreyer (2007), 75.
- ↑ ۸۲.۰ ۸۲.۱ ۸۲.۲ ۸۲.۳ ۸۲.۴ Mills (1970), 12–13. سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "mi70-12-3" defined multiple times with different content - ↑ Duyvendak (1939), 375.
- ↑ Duyvendak (1939), 375–376.
- ↑ ۸۵.۰ ۸۵.۱ ۸۵.۲ ۸۵.۳ ۸۵.۴ ۸۵.۵ Dreyer (2007), 76. سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "drey07-76" defined multiple times with different content - ↑ Duyvendak (1939), 374 & 376.
- ↑ ۸۷.۰ ۸۷.۱ ۸۷.۲ ۸۷.۳ Dreyer (2007), 77. سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "dr7-77" defined multiple times with different content - ↑ ۸۸.۰ ۸۸.۱ ۸۸.۲ ۸۸.۳ ۸۸.۴ Chan (1998). سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "ch98-235" defined multiple times with different content - ↑ Dreyer (2007).
- ↑ Dreyer (2007).
- ↑ Dreyer (2007), 79–81.
- ↑ Sen (2016), 614–615.
- ↑ ۹۳.۰ ۹۳.۱ Dreyer (2007), 81. سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "dr7-81" defined multiple times with different content - ↑ ۹۴.۰ ۹۴.۱ Dreyer (2007), 82.
- ↑ مجموعی طور اُتے 19 ملکاں درج سن ، لیکن لامبری دو بار درج سن ، یعنی نانوولی تے نانپولی ۔ (Dreyer 2007, 82–83; Mills 1970, 13). 18 ملکاں وچ چمپا ، پہانگ ، جاوا ، پلیمبنگ ، مالاکا ، سمودرا پاسائی سلطنت، لامبری ، سیلون ، مالدیپ جزیرے ، کوچین ، کالیکٹ ، شالیون (ممکنہ طور اُتے کیننور) ، ہرمز ، لسا ، عدن ، موغادیشو ، براوا ، تے ملنڈی (Mills 1970, 13).
- ↑ ۹۶.۰ ۹۶.۱ ۹۶.۲ ۹۶.۳ Mills (1970), 13.
- ↑ Duyvendak (1939), 378
- ↑ Dreyer (2007), 83.
- ↑ Dreyer (2007), 83–84.
- ↑ ۱۰۰.۰ ۱۰۰.۱ Dreyer (2007), 84.
- ↑ Duyvendak (1939), 381.
- ↑ Dreyer (2007), 82–83 & 87–89.
- ↑ Dreyer (2007), 83 & 87–89.
- ↑ Jost 2019.
- ↑ Duyvendak (1939), 382
- ↑ ۱۰۶.۰ ۱۰۶.۱ ۱۰۶.۲ ۱۰۶.۳ Dreyer (2007), 91. سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "dre7-91" defined multiple times with different content - ↑ ۱۰۷.۰ ۱۰۷.۱ ۱۰۷.۲ Mills (1970), 14. سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "mi70-14" defined multiple times with different content - ↑ ۱۰۸.۰ ۱۰۸.۱ ۱۰۸.۲ Duyvendak (1939), 385 سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "du28-385" defined multiple times with different content - ↑ ۱۰۹.۰ ۱۰۹.۱ Mills (1970). سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "mi70-57" defined multiple times with different content - ↑ ۱۱۰.۰ ۱۱۰.۱ ۱۱۰.۲ Dreyer (2007). سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "dr7-93" defined multiple times with different content - ↑ Church (2004).
- ↑ Dreyer (2007).
- ↑ ۱۱۳.۰ ۱۱۳.۱ Dreyer (2007). سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "dre7-94" defined multiple times with different content - ↑ Dreyer (2007), 92 & 94.
- ↑ ۱۱۵.۰ ۱۱۵.۱ Dreyer (2007), 144.
- ↑ Dreyer (2007).
- ↑ Dreyer (2007).
- ↑ Dreyer (2007).
- ↑ تائزونگ شیلو 27 فروری 1424 وچ اندراج دی اطلاع اے کہ زینگ اسنوں پلیمبنگ بھیجیا گیا سی۔ زوان زونگ شیلو 17 ستمبر 1425 وچ اندراج دی اطلاع اے کہ جانگ فناما نوں پالمبنگ بھیجیا گیا سی۔ بظاہر بعد وچ 'منگشی' مرتب کرنے والےآں نے انہاں دونے اکاؤنٹس نوں اک سفر وچ جوڑ دتا اے۔ (Dreyer 2007, 96)
- ↑ Dreyer (2007), 95 & 136.
- ↑ Ray (1987b), 162.
- ↑ Dreyer (2007), 136–137.
- ↑ ۱۲۳.۰ ۱۲۳.۱ Duyvendak (1939), 388.
- ↑ Dreyer (2007), 95 & 136–137.
- ↑ ۱۲۵.۰ ۱۲۵.۱ Duyvendak (1939), 387.
- ↑ Church (2004).
- ↑ Dreyer (2007).
- ↑ Chan (1998).
- ↑ Dreyer (2007).
- ↑ ۱۳۰.۰ ۱۳۰.۱ Dreyer (2007). سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "dr7-13940" defined multiple times with different content - ↑ Dreyer (2007), 142.
- ↑ Dreyer (2007), 135 & 144.
- ↑ Dreyer (2007), 143.
- ↑ Duyvendak (1939), 390.
- ↑ ۱۳۵.۰ ۱۳۵.۱ Chan (1998), 302.
- ↑ ۱۳۶.۰ ۱۳۶.۱ Dreyer (2007), 135.
- ↑ Dreyer (2007), 151.
- ↑ ۱۳۸.۰ ۱۳۸.۱ Mills (1970), 15.
- ↑ Dreyer (2007), 145 & 151.
- ↑ Dreyer (2007), 151–152.
- ↑ Dreyer (2007), 152.
- ↑ Mills (1970), 17.
- ↑ ۱۴۳.۰ ۱۴۳.۱ Dreyer (2007), 153.
- ↑ ۱۴۴.۰ ۱۴۴.۱ Dreyer (2007), 154. سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "dr7-154" defined multiple times with different content - ↑ ۱۴۵.۰ ۱۴۵.۱ ۱۴۵.۲ ۱۴۵.۳ Dreyer (2007), 155. سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "dr7-155" defined multiple times with different content - ↑ ۱۴۶.۰ ۱۴۶.۱ Mills (1970).
- ↑ ۱۴۷.۰ ۱۴۷.۱ ۱۴۷.۲ ۱۴۷.۳ Dreyer (2007). سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "dr7-156" defined multiple times with different content - ↑ ۱۴۸.۰ ۱۴۸.۱ Mills (1970). سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "mi70-18-9" defined multiple times with different content - ↑ Mills (1970), 19.
- ↑ Dreyer (2007), 155–156.
- ↑ ۱۵۱.۰ ۱۵۱.۱ ۱۵۱.۲ Dreyer (2007), 160. سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "dr7-160" defined multiple times with different content - ↑ Dreyer (2007), 156–158.
- ↑ Pelliot (1933, cited in Mills 1970, 19) argues that they did not travel with the main fleet to Java. Another authority (Cited in Dreyer 2007, 156–157) argues for a detachment after Vijaya. Although, Dreyer (2007, 157) argues that there is no reason to believe a detachment had happened before Semudera.
- ↑ Dreyer (2007), 157.
- ↑ ۱۵۵.۰ ۱۵۵.۱ Mills (1970), 35.
- ↑ ما ہوآن دے اکاؤنٹ وچ ایہ مبہم اے کہ آیا چینی غیر ملکی جہاز اُتے سفر کردے سن یا کِسے غیر ملکی جہاز دے نال اپنے چینی جہاز پر۔ چینیاں نے ممکنہ طور اُتے اپنے جہازاں دے نال سفر کيتا ، کیوں کہ اس دا تعین کتاب کتاب الصلوق وچ المکریزی تے 'عینبہ' ال گومر دے ذریعہ اسقالانی دے نال کيتا گیا اے۔ حقیقت ایہ اے کہ وڈے پیمانے اُتے چینی خزانے دے جہاز (تے ہندوستانی یا عرب بحری جہاز نئيں) بہت طویل عرصے تک وڈے جانوراں دی آوا جائی کرنے وچ کامیاب سن ۔ (Jost 2019, 86–87)
- ↑ Dreyer (2007), 158–159.
- ↑ The following facts attest to this: (1) Ma Huan wrote a very detailed record about Mecca (Dreyer 2007, 158–159; Mills 1970, 36), (2) the imperial clerk Gu Po wrote in the afterword of the Yingya Shenglan that Ma Huan and Guo Chongli had visited Mecca (Mills 1970, 35–36 & 41–42), (3) Ma Huan wrote in his foreword that he spoke of personal observations that were reflected in his book (Mills 1970, 35 & 41), and (4) he desired to go there as he was a Muslim himself (Mills 1970, 36).
- ↑ ۱۵۹.۰ ۱۵۹.۱ ۱۵۹.۲ Mills (1970), 21.
- ↑ ۱۶۰.۰ ۱۶۰.۱ Dreyer (2007), 33.
- ↑ Dreyer (2007), 156 & 159.
- ↑ Dreyer (2007).
- ↑ Mills (1970).
- ↑ ۱۶۴.۰ ۱۶۴.۱ Dreyer (2007). سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "dr7-1623" defined multiple times with different content - ↑ ۱۶۵.۰ ۱۶۵.۱ Mills (1970), 4.
- ↑ ۱۶۶.۰ ۱۶۶.۱ Lee (2010), 95.
- ↑ ۱۶۷.۰ ۱۶۷.۱ ۱۶۷.۲ ۱۶۷.۳ Finlay (2008), 336. سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "fin8-336" defined multiple times with different content - ↑ ۱۶۸.۰ ۱۶۸.۱ ۱۶۸.۲ Finlay (2008), 338.
- ↑ ۱۶۹.۰ ۱۶۹.۱ Fairbank (1942), 141.
- ↑ Lee (2010), 96.
- ↑ ۱۷۱.۰ ۱۷۱.۱ Lo (1958), 156–157. سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "lo-prtr" defined multiple times with different content - ↑ Levathes (1996), 174–175.
- ↑ ۱۷۳.۰ ۱۷۳.۱ Dreyer (2007), 169.
- ↑ Chan (1998), 303.
- ↑ Finlay (1992), 230.
- ↑ ۱۷۶.۰ ۱۷۶.۱ ۱۷۶.۲ Fairbank (1942), 140.
- ↑ Duyvendak (1939). Cited in Fairbank (1942), 140.
- ↑ ۱۷۸.۰ ۱۷۸.۱ Finlay (1992), 229.
- ↑ Dreyer (2007), 122.
- ↑ Ray (1987b), 165–167.
- ↑ Lo (1958), 152–153.
- ↑ Ray (1987b), 165.
- ↑ Ray (1987b).
- ↑ Finlay (2008), 330–331.
- ↑ Fairbank (1942), 143.
- ↑ Dreyer (2007), 176.
- ↑ Brook (1998), 615.
- ↑ ۱۸۸.۰ ۱۸۸.۱ Sen (2016), 631–633.
- ↑ ۱۸۹.۰ ۱۸۹.۱ Tan (2005), 49.
- ↑ ۱۹۰.۰ ۱۹۰.۱ Schottenhammer (2019), 7–10.
- ↑ ۱۹۱.۰ ۱۹۱.۱ Sen (2016), 609–611 & 631–633.
- ↑ Sen (2016), 609.
- ↑ ۱۹۳.۰ ۱۹۳.۱ Sen (2016), 615.
- ↑ Major ports in their respective regions included Palembang on the Malaccan Strait, Calicut on the Malabar coast, and Mombasa on the Swahili Coast (see Sen 2016).
- ↑ Sen (2016), 620–621.
- ↑ Sen (2016), 612–615.
- ↑ Sen (2016), 611.
- ↑ Finlay (1992), 235–236.
- ↑ Ray (1987a), 70.
- ↑ ۲۰۰.۰ ۲۰۰.۱ ۲۰۰.۲ Dreyer (2007), 61. سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "drey07-61" defined multiple times with different content - ↑ Mills (1970), 1 & 3.
- ↑ ۲۰۲.۰ ۲۰۲.۱ Dreyer (2007), 79.
- ↑ ۲۰۳.۰ ۲۰۳.۱ Wang (1998), 320–321.
- ↑ ۲۰۴.۰ ۲۰۴.۱ Chan (1998), 232.
- ↑ Ray (1987a), 68.
- ↑ ۲۰۶.۰ ۲۰۶.۱ Dreyer (2007), 168.
- ↑ Sen (2016), 612.
- ↑ Dreyer (2007), 50.
- ↑ Dreyer (2007), 62 & 122.
- ↑ Duyvendak (1939), 398–399.
- ↑ ۲۱۱.۰ ۲۱۱.۱ Finlay (1992), 231.
- ↑ Church (2004), 34–35.
- ↑ Dreyer (2007), 35 & 168.
- ↑ Finlay (2008), 341.
- ↑ Dreyer (2007), 35.
- ↑ Dreyer (2007).
- ↑ Finlay (2008).
- ↑ ۲۱۸.۰ ۲۱۸.۱ Dreyer (2007).
- ↑ Finlay (2008).
- ↑ Finlay (2008).
- ↑ Dreyer (2007), 49.
- ↑ Ray (1987a), 78–79.
- ↑ Chan (1998), 282–283.
- ↑ Dreyer (2007), 135 & 140–141.
- ↑ Dreyer (2007), 137 & 139.
- ↑ Dreyer (2007), 122 & 137 & 168.
- ↑ Chan (1998), 275.
- ↑ ۲۲۸.۰ ۲۲۸.۱ Church (2008), 2355.
- ↑ Tan (2005), 43.
- ↑ ۲۳۰.۰ ۲۳۰.۱ Mills (1970), 2.
- ↑ Finlay (1992), 227.
- ↑ Dreyer (2007), 102.
- ↑ ۲۳۳.۰ ۲۳۳.۱ Duyvendak (1939), 391.
- ↑ ان فوجی صفاں دے لئی کوئی صحیح ترجمے نئيں نيں۔ اس معاملے وچ ، مضمون دا متن مندرجہ ذیل اے Mills (1970).
- ↑ Dreyer (2007), 127.
- ↑ Mills (1970), 31.
- ↑ He was probably the principal purser for the fleet (Dreyer 2007, 128).
- ↑ They were in charge of the reception of foreign envoys to the Chinese capital (Dreyer 2007, 128).
- ↑ Dreyer (2007), 128.
- ↑ They likely operated heavy (war) equipment (Mills 1970, 32).
- ↑ Mills (1970), 32.
- ↑ Dreyer (2007), 128.
- ↑ Mills (1970), 32.
- ↑ Dreyer (2007), 145–146 & 191–199
- ↑ Dreyer (2007).
- ↑ ۲۴۶.۰ ۲۴۶.۱ Dreyer (2007). سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "d7-124" defined multiple times with different content - ↑ Dreyer (2007), 118 & 124.
- ↑ Dreyer (2007), 125.
- ↑ Dreyer (2007), 67.
- ↑ ۲۵۰.۰ ۲۵۰.۱ ۲۵۰.۲ ۲۵۰.۳ Dreyer (2007), 126.
- ↑ Dreyer (2007), 118 & 126.
- ↑ Dreyer (2007), 93 & 126.
- ↑ Levathes (1996), 88–89.
- ↑ Ray (1987a), 71–72.
- ↑ Dreyer (2007), 29.
- ↑ ۲۵۶.۰ ۲۵۶.۱ Dreyer (2007), 73.
- ↑ Dreyer (2007), 31 & 79.
- ↑ Sen (2016), 616–617.
- ↑ Finlay (2008), 337.
- ↑ ۲۶۰.۰ ۲۶۰.۱ Ray (1987a), 81–85.
- ↑ Ray (1987b), 158.
- ↑ Sen (2016), 623.
- ↑ T'ien (1981). Cited in Finlay (2008), 337.
- ↑ Mills (1970), 3–4.
- ↑ Sen (2016), 621.
- ↑ Sen (2016), 624–626.
- ↑ O'Rourke & Williamson (2009), 661–663.
- ↑ Mills (1970), 1–2.
- ↑ Dreyer (2007), 343.
- ↑ Lo (1958), 151.
- ↑ Church (2004), 8.
- ↑ Mills (1970), 9.
- ↑ Circa January and December (Dreyer 2007, 30; Mills 1970, 9)
- ↑ ۲۷۴.۰ ۲۷۴.۱ Dreyer (2007), 30.
- ↑ Dreyer (2007), 30–31 & 49–50.
- ↑ Dreyer (2007), 30–32.
- ↑ Dreyer (2007), 27.
- ↑ Deng & Li (2011), 207–208.
- ↑ Deng & Li (2011), 212–217.
- ↑ Church (2004), 12.
- ↑ Dreyer (2007), 69.
- ↑ Dreyer (2007), 44.
- ↑ Dreyer (2007), 69–70.
- ↑ Mills (1970), 239–240.
- ↑ Brook (1998), 616–617.
- ↑ Mills (1970), 239.
- ↑ Church (2008), 2355–2356.
- ↑ سائیٹ غلطی:نا منیا جان والا
<ref>
ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتےnee59-558
لئی۔ - ↑ ۲۸۹.۰ ۲۸۹.۱ Dreyer (2007), 148.
- ↑ ۲۹۰.۰ ۲۹۰.۱ Dreyer (2007), 150. سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "dr7-150" defined multiple times with different content - ↑ Dreyer (2007), 51–52 & 148.
- ↑ Duyvendak (1939), 342–343.
- ↑ Dreyer (2007), 148 & 191–199.
- ↑ This date of 15 February 1409 possibly refers to when the trilingual inscription was erected in Galle, indicating that it was put up during the homeward journey of the second voyage (Dreyer 2007, 66). If not, the inscription could have been prepared in China and erected between 1410 when the fleet arrived at Galle to 1411 during the third voyage (Dreyer 2007, 72). Duyvendak (1939, 369) states that the inscription must have been prepared in China on 15 February 1409 and erected during the third expedition (1409–1411), because he thinks that the 15 February 1409 date is connected to the dates for the conference of honors to two deities, Tianfei (天妃) on 21 January 1409 and Nanhaishen (南海神) on 15 February 1409.
- ↑ Needham (1971), 522–533.
- ↑ Needham (1971), 523.
- ↑ Church (2004), 1–4 & 20–21.
- ↑ Church (2004), 21–25.
- ↑ Dreyer (2007).
- ↑ Chan (1998).
- ↑ ۳۰۱.۰ ۳۰۱.۱ Dreyer (2007).
- ↑ Mills (1970).
- ↑ Mills (1970).
- ↑ Mills (1970).
- ↑ ۳۰۵.۰ ۳۰۵.۱ ۳۰۵.۲ Church (2008). سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "chu8-2356" defined multiple times with different content - ↑ Duyvendak (1939).
- ↑ Mills (1970).
- ↑ Dreyer (2007).
- ↑ Mills (1970), 8–9.
- ↑ Dreyer (2007), 95.
- ↑ Mills (1970).
- ↑ Duyvendak (1939).
- ↑ Dreyer (2007)
- ↑ Duyvendak (1939).
- ↑ Mills (1970).
- ↑ Mills (1970).
- ↑ Dreyer (2007).
- ↑ Finlay (1992).
- ↑ Finlay (2008).
- ↑ Finlay (1992).
- ↑ Dreyer (2007).
- ↑ Dreyer (2007).
- ↑ ۳۲۳.۰ ۳۲۳.۱ Duyvendak (1939), 395–396.
- ↑ ۳۲۴.۰ ۳۲۴.۱ ۳۲۴.۲ Dreyer (2007), 173–175. سائیٹ غلطی:Invalid
<ref>
tag; name "dr7-173-5" defined multiple times with different content - ↑ Mingshi (Cited in Duyvendak 1939); Mingshi, Xuanzong Shilu, and Mingshi Jishi Benmo (Cited in Dreyer 2007).
- ↑ Duyvendak (1939).
- ↑ Suryadinata (2005b), 91.
- ↑ Suryadinata (2005a), xv; Suryadinata (2005b), 72–91.
- ↑ Finlay (1992).
- ↑ Finlay (1992).
- ↑ Wills (1998).
- ↑ Finlay (1992).
- ↑ Mendoza, Juan González de (16th century). Translation by Parke, Robert (1588) in Staunton, George T., ed. (1853). The History of the Great and Mighty Kingdom of China and the Situation Thereof. London: Hakluyt Society. pp. 92–95. Cited in Finlay (1992), 225.
- ↑ Lee (2010), 104.
- ↑ Dooley (2012), 54.
- ↑ Dreyer (2007), xii.
- ↑ Wang (2015).
- ↑ Dooley (2012).
- ↑ Nohara (2017).
کتابیات
[سودھو]Page سانچہ:Refbegin/styles.css has no content.
- Brook, Timothy (1998). "Communications and Commerce", The Cambridge History of China, Volume 8: The Ming Dynasty, 1398–1644, Part 2. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-24333-9.
- Chan, Hok-lam (1998). "The Chien-wen, Yung-lo, Hung-hsi, and Hsüan-te reigns, 1399–1435", The Cambridge History of China, Volume 7: The Ming Dynasty, 1368–1644, Part 1. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-24332-2.
- Church, Sally K. (2004). "The Giraffe of Bengal: A Medieval Encounter in Ming China". The Medieval History Journal 7 (1): 1–37. doi: .
- (2008) "Zheng He", Encyclopaedia of the History of Science, Technology, and Medicine in Non‑Western Cultures, 2nd, New York: Springer. ISBN 978-1-4020-4425-0.
- Deng, Hui; Li, Xin (2011). "The Asian Monsoons and Zheng He's Voyages to the Western Ocean". Journal of Navigation 64 (2). doi: .
- Dooley, Howard J. (2012). "The Great Leap Outward: China's Maritime Renaissance". The Journal of East Asian Affairs 26 (1).
- Dreyer, Edward L. (2007). Zheng He: China and the Oceans in the Early Ming Dynasty, 1405–1433. New York: Pearson Longman. ISBN 978-0-321-08443-9.
- Duyvendak, J. J. L. (1939). "The True Dates of the Chinese Maritime Expeditions in the Early Fifteenth Century". T'oung Pao 34 (5): 341–413. doi: .
- Fairbank, John King (1942). "Tributary Trade and China's Relations with the West". The Far Eastern Quarterly 1 (2): 129–149. doi: .
- Finlay, Robert (1992). "Portuguese and Chinese Maritime Imperialism: Camoes's Lusiads and Luo Maodeng's Voyage of the San Bao Eunuch". Comparative Studies in Society and History 34 (2): 225–241. doi: .
- Finlay, Robert (2008). "The Voyages of Zheng He: Ideology, State Power, and Maritime Trade in Ming China". Journal of the Historical Society 8 (3): 327–347. doi: .
- (1991) Buddha in the Crown: Avalokiteśvara in the Buddhist Traditions of Sri Lanka. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-506418-6.
- (2019) "“He Did Not Kiss the Earth Between His Hands”: Arabic Sources on the Arrivals of the Zheng He Fleet in Aden and Mecca (1419–1432)", Early Global Interconnectivity across the Indian Ocean World, Volume I: Commercial Structures and Exchanges. Cham: Palgrave Macmillan. ISBN 978-3-319-97666-2.
- Lee, Jangwon (2010). "China's Looking Seaward: Zheng He's Voyage in the 21st Century". International Area Studies Review 13 (3): 89–110. doi: .
- Levathes, Louise (1996). When China Ruled the Seas: The Treasure Fleet of the Dragon Throne, 1405–1433. New York: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-511207-8.
- Lo, Jung-pang (1958). "The Decline of the Early Ming Navy". Oriens Extremus 5 (2).
- Mills, J. V. G. (1970). Ying-yai Sheng-lan: 'The Overall Survey of the Ocean's Shores' [1433]. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-01032-2.
- Needham, Joseph (1959). Science and Civilisation in China, Volume 3: Mathematics and the Sciences of the Heavens and the Earth. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-05801-5.
- Needham, Joseph (1971). Science and Civilisation in China, Volume 4: Physics and Physical Technology, Part 3: Civil Engineering and Nautics. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-07060-0.
- Nohara, Jun J. (2017). "Sea Power as a Dominant Paradigm: The Rise of China's New Strategic Identity". Journal of Contemporary East Asia Studies 6 (2): 210–232. doi: .
- O'Rourke, Kevin H.; Williamson, Jeffrey G. (2009). "Did Vasco da Gama matter for European markets?". The Economic History Review 62 (3): 655–684. doi: .
- Ray, Haraprasad (1987a). "An Analysis of the Chinese Maritime Voyages into the Indian Ocean during Early Ming Dynasty and their Raison d'Etre". China Report 23 (1). doi: .
- Ray, Haraprasad (1987b). "The Eighth Voyage of the Dragon that Never Was: An Enquiry into the Causes of Cessation of Voyages During Early Ming Dynasty". China Report 23 (2). doi: .
- (2019) "Introduction", Early Global Interconnectivity across the Indian Ocean World, Volume I: Commercial Structures and Exchanges. Cham: Palgrave Macmillan. ISBN 978-3-319-97666-2.
- Sen, Tansen (2016). "The Impact of Zheng He's Expeditions on Indian Ocean Interactions". Bulletin of the School of Oriental and African Studies 79 (3): 609–636. doi: .
- (2005a) "Introduction", Admiral Zheng He & Southeast Asia. Singapore: International Zheng He Society. ISBN 981-230-329-4.
- (2005b) "Zheng He, Semarang and the Islamization of Java: Between History and Legend", Admiral Zheng He & Southeast Asia. Singapore: International Zheng He Society. ISBN 981-230-329-4.
- (2005) "Did Zheng He Set Out To Colonize Southeast Asia?", Admiral Zheng He & Southeast Asia. Singapore: International Zheng He Society. ISBN 981-230-329-4.
- Wang, Gungwu (1998). "Ming Foreign Relations: Southeast Asia", The Cambridge History of China, Volume 8: The Ming Dynasty, 1398–1644, Part 2. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-24333-9.
- (2015) "The Myth of Chinese Exceptionalism: A Historical Perspective on China’s Rise", Responding To China's Rise: US and EU Strategies. Springer. ISBN 978-3-319-10033-3.
- Wills, John E., Jr. (1998). "Relations with Maritime Europeans, 1514–1662", The Cambridge History of China, Volume 8: The Ming Dynasty, 1398–1644, Part 2. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-24333-9.
باہرلے جوڑ
[سودھو] Voyages of Zheng He سفری راہنما منجانب ویکی سفر
Page سانچہ:Refbegin/styles.css has no content.
- Bragg, Melvyn [host]; Mitter, Rana [guest]; Lovell, Julia [guest]; Clunas, Craig [guest]; Morris, Thomas [producer] (2011). "The Ming Voyages". In Our Time. BBC Radio 4.
- Luard, Tim [presenter] (2005). "Swimming Dragons". Masterpiece. BBC World Service.
- Mitter, Rana [presenter]; Crighton, Ben [producer]; Smith Rosser, Elizabeth [researcher] (2018). "Zheng He: The Admiral Goes to Africa". Chinese Characters. BBC Radio 4.
- Smith, Adam (2013). "The Voyages of Chinese Explorer Zheng He Archived 2022-10-20 at the وے بیک مشین". Great Voyages: Travels, Triumphs, and Tragedies. Penn Museum.
- Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
- Waley-Cohen, Joanna (2012). "To Sail the Seas: Marine Technology and the Treasure Fleets of Early Ming China". Technology and Society in Pre-Modern China. Brown University.
سانچہ:Ming dynasty topics سانچہ:Ancient and Dynastic Chinese Military History