Kanüllü inek
![](http://178.128.105.246/host-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/Cow_disc_5201.jpg/220px-Cow_disc_5201.jpg)
Kanüllü inek, karnında açılmış bir delik vasıtası ile takılan, ucunda klape bulunan kanal (kanül) ile midesine, dört odalı organın en büyük kısmına (rumen'e) müdahale sağlayan erişim yoluna sahip inektir. Bu ekipman veterinerlik ve agronomik araştırmalara hizmet etmek için tasarlanmıştır. Bilim adamları, ineğin dört gastrik bölmesinden biri olan rumene erişebilmeleri için hayvanın karnına yaklaşık 15 cm'lik plastik bir pencere yerleştirir. Böylece inek midesinin içeriğine kolları hayvanın vücuduna sokarak erişilebilir.
Geçmişi
[değiştir | kaynağı değiştir]Rumen fistülasyonu (veya kanülasyon), Pierre Flourens'in ruminasyon mekanizmaları konusundaki deneylerinin bir parçası olarak 1831'de ortaya çıkmıştır. anısına Bilimler Akademisi hatıratında, Flourens, "doğal olmayan anüsler" olarak adlandırdığı şeyi kurarak, birkaç koyundaki gastrik bölmenin her birinde açıklıkları nasıl uyguladığını açıklar.[1]
Sonrasında, bu işlem diğer hayvanlarda, özellikle de geviş getirenlerde uygulanmaktadır. Temel amacı, hayvanı feda etmeden fizyolojisinin çalışılmasını ve numunelerin alınmasını sağlamak için rumene kolay erişim sağlamaktır.[2] Sığırlarda bu tekniğin kullanılmasının ilk1854'te başlanmıştır.[3]
Teknik XX. yüzyılın ilk yarısında birçok gelişmelere uğramıştır. Özellikle, kanülün tasarımı için malzeme seçimi (alüminyum, krom, ebonit, lucit vb.) birçok bilimsel çalışmanın konusu olmuştur.[2]
1928'de A.F. Schalk ve R.S. Amadon'un çalışmasına kadar kanülün kapatılması için mekanik bir cihaz düşünülmediği görülüyor.[4] Sızdırmazlık sistemleri, sıvıların ve gazların kaybını sınırlar ve böylece rumen normal işleyişindeki paraziti en aza indirir.
Kullanım
[değiştir | kaynağı değiştir]Rumen fistülasyonu uygulaması dünya çapında yaygındır. Fistülasyon işlemi, bilim adamları ağrısız olduğunu düşünse de, hayvanın vücudunda kalıcı bir işlem olarak uygulanır. Bu ayrıca, hayvanın enfeksiyon riskine neden olabilir.
Bir kanülün kurulumu:
- sindirilemeyen marker'ların kullanımı ile sindirim geçişleri ve sindirim sıvılarının incelenmesine;
- sindirimin son ürün analizine;
- Rumen bakteri popülasyonlarının izolasyonu ve miktar tayinine yarar
Bu teknik özellikle Almanya, Kanada, Fransa, Hollanda ve İsviçre'de kullanılmaktadır.[5]
Tartışmalar
[değiştir | kaynağı değiştir]Birçok dernek, hayvan istismarı olarak gördükleri bu yöntemin kullanımını durdurmak için harekete geçtiler. Fransa'da L214 derneği Haziran 2019 Sarthe'deki bir araştırma merkezindeki bu uygulamasını gösteren bir video yayınladı, ardından "deneylerin yasadışı olduğu ve hayvanlara büyük zarar verdiği" ve yönetmeliklere göre, hayvan deneyleri ancak “mutlak bir gereklilik” olması durumunda gerçekleştirilebileceği[6] nedeniyle şikâyette bulundu.
İnsanda benzeri durum
[değiştir | kaynağı değiştir]XIX. yüzyılda, Kanadalı tuzakçı (kürk tüccarı avcı) Alexis Saint Martin, midesine erişim gerektiren ateşli bir yarayı takiben; Amerikalı doktor William Beaumont'un sindirim süreçlerini in vivo olarak izlemesine olanak sağlayan fistül yapmına izin verdi.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Flourens 1833.
- ^ a b Stoddard et al. 1951.
- ^ G. Colin, Traité de physiologie comparée des animaux, Paris, J. B. Baillière et Fils, 1854
- ^ A. F. Schalk et R. S. Amadon, Physiology of the ruminant stomach (bovine) : study of the dynamic factor, 1928
- ^ Jacques Deveaux (12 Şubat 2014). "Des vaches à hublot pour lutter contre l'effet de serre". geopolis.francetvinfo.fr (Fransızca). 12 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Aralık 2017.
- ^ Anne-Sophie Tassart (20 Haziran 2019). "Sarthe : L214 filme des vaches à hublot dans un centre expérimental" (Fransızca). 23 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Haziran 2019..
Bibliyografya
[değiştir | kaynağı değiştir]- GE Stoddard, Allen NN, Hale WH, Papa AL, DK Sorensen ve WR Winchester, “ İnek ve Koyun İçin Kalıcı Bir Rumen Fistül Kanülü ”, Zooteknik Dergisi (in), vol. 10, No. , s. 417-423 (PMID 14832146, DOI 10.2527 / jas1951.102417x )
- Pierre Flourens, “ Ruminasyon mekanizması üzerine deneyler ”, (Fransızca, Expériences sur le mécanisme de la rumination), Mémoires de l'Académie royale des sciences de l'Institut de France, cilt. , s. 483 (okumak için erişim 22 Haziran 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.)
- Michel Doreau, " Herbivorların sindirim sisteminin deneysel cerrahisine alternatif tekniklerin katkıları ve limitleri ", (Fransızca * APPORTS ET LIMITES DES TECHNIQUES ALTERNATIVES À LA CHIRURGIE EXPÉRIMENTALE DU TRACTUS DIGESTIF DES HERBIVORES) Bulletin de l'Académie vétérinaire de France, cilt. 161, No. , s. 425-433 (çevrimiçi okuyun 3 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. )
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- INA INRA'nın araştırmasıyla ilgili rapor, özellikle kanüllü inekler (1970) 12 Aralık 2015 tarihinde Archive.is sitesinde arşivlendi