Edgar Allan Poe
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/27/Edgar_Allan_Poe_2.jpg/250px-Edgar_Allan_Poe_2.jpg)
Edgar Allan Poe (19. janúar 1809 – 7. október 1849) var bandarískt skáld, smásagnahöfundur, ritstjóri, gagnrýnandi og einn af forkólfum rómantísku stefnunnar í Bandaríkjunum. Poe er þekktastur fyrir hryllingssögur sínar en hann var einnig frumkvöðull á sviði ritunar glæpasagna (þrjár sögur um Auguste Dupin) og er jafnvel talinn til fyrirrennara vísindaskáldsagna, en Jules Verne var undir miklum áhrifum frá honum. Poe var talsmaður listar listarinnar vegna og gagnrýndi harðlega bandarískar bókmenntir sem á þeim tíma einkenndust af bókum sem reyndu að koma á framfæri tilteknum siðfræðilegum eða trúarlegum boðskap. Vegur hans varð enda meiri utan Bandaríkjanna lengst framan af.
Upphaflegt nafn hans var Edgar Poe. Hann fæddist í Boston, foreldrar hans voru leikarar og hann var annað barn þeirra. Faðir hans yfirgaf fjölskylduna árið 1810 og móðir hans dó ári síðar. Eftir það ólst hann upp hjá John og Frances Allan og fékk nafn þeirra þó að þau ættleiddu hann ekki. Hann gekk í háskóla eitt ár en hætti námi vegna fjárskorts.
Árið 1836 giftist hann með leynd frænku sinni, Virginia Clemm, þau voru systkinabörn. Hann var 26 ára en hún aðeins 13 ára. Hún dó af berklum 11 árum síðar og er dauði hennar talinn hafa haft áhrif á skrif Edgars eftir það. Síðustu ár sín bjó hann í litlum kofa í Fordham (sem nú er hluti af Bronx) í New York.
Poe dó 1849 fertugur að aldri. Dánarorsök er óþekkt, en stungið hefur verið upp á ýmsu, til dæmis: delirium tremens, hjartveiki, flogaveiki, sárasótt, heilahimnubólgu, kóleru og hundaæði.
Verk
[breyta | breyta frumkóða]Tenglar
[breyta | breyta frumkóða]- Edgar Allen Poe; grein í Morgunblaðinu 1982
- 150 ár frá fæðingu Edgar Allen Poes; grein í Lögbergi-Heimskringlu 1959
- Edgar Allan Poe; grein í Útsýn 1892 Geymt 12 mars 2016 í Wayback Machine
Verk Poes
- Morella; smásaga eftir Poe; birtist í Lesbók Morgunblaðsins 1979
- Í röstinni; smásaga eftir Poe; birtist í Þjóðviljanum 1964
- Afdrif Usher-ættarinnar; birtist í Vísi 1959
- Uppljóstrun hjartans; birtist í Lesbók Morgunblaðsins 1965
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)