Azərbaycan manatı: Redaktələr arasındakı fərq
Redaktənin izahı yoxdur |
Redaktənin izahı yoxdur |
||
Sətir 381: | Sətir 381: | ||
|<center><big>10 |
|<center><big>10 |
||
|<center>134×70 |
|<center>134×70 |
||
|<center> |
|<center> |
||
|<center> Əskinasda Azərbaycanın dövlətçilik ənənələri əks olunur. |
|<center> Əskinasda Azərbaycanın dövlətçilik ənənələri əks olunur. |
||
|<center> Qədim [[İçəri şəhər]] fonunda köhnə [[Bakı]], [[Şirvanşahlar sarayı]] və [[Qız qalası]]. |
|<center> Qədim [[İçəri şəhər]] fonunda köhnə [[Bakı]], [[Şirvanşahlar sarayı]] və [[Qız qalası]]. |
||
Sətir 410: | Sətir 410: | ||
|<center> Bənövşəyi |
|<center> Bənövşəyi |
||
|<center> Əskinasda Azərbaycanın iqtisadi inkişafı və xalqının rifahının çiçəklənməsi təsvir olunur. |
|<center> Əskinasda Azərbaycanın iqtisadi inkişafı və xalqının rifahının çiçəklənməsi təsvir olunur. |
||
|- |
|||
|align="center" bgcolor="#000000"| [[Şəkil:200 manat.jpg|160px]] |
|||
|align="center" bgcolor="#000000"| [[Şəkil:200_manat_specimen_rev.jpg|160px]] |
|||
|<center><big>200 |
|||
|<center>160×70 |
|||
|<center> Göy |
|||
|<center> Əskinasda Müasir memarlıq əks olunur. |
|||
|<center> Heydər Əliyev Mərkəzi |
|||
|rowspan=2|<center> Milli xalça ornamentlərinin fonunda Azərbaycan xəritəsi |
|||
|} |
|} |
||
12:59, 28 may 2018 tarixinə olan versiya
![]() |
Bu məqalə Azərbaycan manatı haqqındadır. Digər ölkənin manatı üçün Türkmənistan manatı səhifəsinə baxın. |
Azərbaycan manatı | ||||
---|---|---|---|---|
Azərbaycan manatı | ||||
| ||||
Kod və simvol | ||||
ISO 4217 kodu | AZN (944) | |||
Simvol |
![]() |
|||
Dövriyyə ərazisi | ||||
Emitent ölkə |
![]() |
|||
Əvəzedici və paralel vahidlər | ||||
Kiçik | qəpik (1⁄100) | |||
Dövriyyədə olan sikkə və əsginaslar | ||||
Sikkələr | 1, 3, 5, 10, 20, 50 qəpik | |||
Əsginas | 1, 5, 10, 20, 50, 100, 200 manat | |||
Tarixi | ||||
Dövriyyə periodu | 15 avqust 1992—1 yanvar 1994 | |||
Əvvəlki valyuta | SSRİ rublu (SUR) / Rusiya rublu (RUB) | |||
Xronika |
Azərbaycan manatı (AZM • 15 → 31) Azərbaycan manatı (AZN • 01 → indiyə kimi) |
|||
Sikkə və əskinasların buraxılması və istehsalı | ||||
Mərkəzi bank | Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı | |||
cbar.az | ||||
![]() |
Azərbaycan manatı — Azərbaycan Respublikasının pul vahidi.
Tarixi
İlk buraxılış
Azərbaycan manatının hazırlanmasına Ayaz Mütəllibovun vaxtında başlanılmış, Əbülfəz Elçibəyin vaxtında isə bu reallaşmışdır. İlk Azərbaycan manatı 15 avqust 1992-ci ildə dövriyyəyə buraxılmışdır. Manatın ilk eskizlərinin müəllifi Eldar Mikayılzadədir[1].
Yeni nəsil pul nişanları
Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən 7 fevral 2005-ci il tarixdə "Azərbaycan Respublikasında pul nişanlarının nominal dəyərinin və qiymətlər miqyasının dəyişdirilməsi (denominasiyası) haqqında" imzalanmış fərmana uyğun olaraq 2006-cı il yanvarın 1-dən etibarən yeni nəsil pul nişanları dövriyyəyə buraxılmışdır.
Azərbaycan Respublikasının ərazisində manatdan başqa pul vahidlərinin ödəniş vasitəsi kimi işlədilməsi yasaqdır. Manatın emissiyası və tədavüldən çıxarılması hüququ yalnız dövlətin müstəsna mülkiyyətində olan Mərkəzi Banka məxsusdur.[2]
Yeni manata keçid zamanı 1 yeni manat 5000 köhnə manata bərabər tutulmuşdur.[3]
- Sikkələr: 1, 3, 5, 10, 20, 50 qəpik
- Əsginazlar: 1, 5, 10, 20, 50, 100, 200 manat
Yeni Azərbaycan manatı 28 dekabr 2005-ci ildə ölkə ictimaiyyətinə təqdim olunmuşdur. Azərbaycan Mərkəzi Bankının sifarişi əsasında Vitam Reklam Şirkəti tərəfindən hazırlanan təqdimat mərasimi Excelsior Hoteldə baş tutmuşdur. Təqdimat mərasimində ölkə prezidenti, yüksək vəzifəli dövlət məmurları və Azərbaycanda fəaliyyət göstərən diplomatik korpus nümayəndələri iştirak etmişlər.
Əsginaslar
1 manat
Mədəniyyət mövzusuna həsr olunmuşdur.
Əsginas 120x70 mm ölçüdə olan xüsusi kağızda çap olunmuşdur. Əsginasın üz tərəfində Azərbaycanın milli musiqi alətlərinin – tar, kamança və dəfin qrafik təsvirləri verilmişdir. Arxa fonda qədim Azərbaycan xalçasının naxışları vardır. Əsginasın arxa tərəfində Azərbaycanın Avropaya inteqrasiyasının xəritələrlə təsviri və Azərbaycanın milli ornamentləri verilmişdir.
Mühafizə elementləri
Əsginasın üz tərəfində nominalın gizli rəqəmi, nominalın işıqda görünən rəqəmi və dizaynı (su nişanı), işıqda görünən "MANAT", möcüzəli rəqəm (yaşıldan tünd qırmızıya), xüsusi dəqiq cizgilər, relyefli nominal, ultra bənövşəyi işıqda görünən elementlər, arxa tərəfində isə metal sap, sol tərəfdə sehirli xətlər, ultra bənövşəyi işıqda görünən elementlər vardır.
![]() | ![]() |
5 manat
Yazı və ədəbiyyat mövzusuna həsr olunmuşdur.
Əsginas 127x70 mm ölçüdə olan ağ kağızda çap olunmuşdur. Əsginasın üz tərəfində ədəbi simalar, qədim kitablar, dövlət himnindən parça çap olunmuşdur. Əsginasın arxa tərəfində Azərbaycanın Avropaya inteqrasiyasının xəritələrlə təsviri verilmiş, Azərbaycanın inkişaf tarixi – Qobustan qaya heroqlifləri, Orxon–Yenisey abidələri əlifbası, müasir Azərbaycan yazısı çap edilmişdir.
Mühafizə elementləri
Əsginasın üz tərəfində üzərində nominalın gizli rəqəmi, nominalın işıqda görünən rəqəmi və dizaynı (su nişanı), işıqda görünən "MANAT", möcüzəli rəqəm (yaşıldan tünd qırmızıya), xüsusi dəqiq cizgilər, relyefli nominal, ultra bənövşəyi işıqda görünən elementlər, arxa tərəfində isə metal sap, sehirli xətlər, ultra bənövşəyi elementlər vardır.
![]() | ![]() |
10 manat
Tarix mövzusuna həsr olunmuşdur.
Əsginas 134x70 mm ölçüdə olan ağ kağızda çap olunmuşdur. Əsginasın üz tərəfində Qədim Bakı, Şirvanşahlar sarayı, Qız qalası köhnə Qala divarlarının fonunda verilmişdir. Əsginasın arxa tərəfində Azərbaycanın Avropaya inteqrasiyasının xəritələrlə təsviri, Azərbaycan xalçasının tipik naxışları çap edilmişdir.
Mühafizə elementləri
Əsginasın üz tərəfində nominalın gizli rəqəmi, nominalın işıqda görünən rəqəmi və dizaynı (su nişanı), işıqda görünən "MANAT", möcüzəli rəqəm (yaşıldan tünd qırmızıya), relyefli nominal, holoqrafik nominal, ultra bənövşəyi işıqda görünən elementlər, arxa tərəfində isə metal sap, sol tərəfdə sehirli xətlər, ultra bənövşəyi işıqda görünən elementlər vardır.
![]() | ![]() |
20 manat
Qarabağ mövzusuna həsr olunmuşdur.
Əsginas 141x70 mm ölçüdə olan ağ kağızda çap olunmuşdur. Əsginasın üz tərəfində qüdrət nişanəsi - qılınc, dəbilqə, qalxan və Sülh rəmzi "Xarı bülbül" təsvir olunmuşdur. Əsginasın arxa tərəfində Azərbaycanın Avropaya inteqrasiyasının xəritələrlə təsviri, Azərbaycanın milli naxışları çap edilmişdir.
Mühafizə elementləri
Əsginasın üz tərəfində nominalın gizli rəqəmi, nominalın işıqda görünən rəqəmi və dizaynı (su nişanı), işıqda görünən "MANAT", möcüzəli rəqəm (yaşıldan tünd qırmızıya), relyefli nominal, holoqrafik nominal, ultra bənövşəyi işıqda görünən elementlər, arxa tərəfində isə metal sap, sol tərəfdə sehirli xətlər, ultra bənövşəyi işıqda görünən elementlər vardır.
![]() | ![]() |
50 manat
Təhsil və gələcək mövzusuna həsr olunmuşdur.
Əsginas 148x70 mm ölçüdə olan ağ kağızda çap olunmuşdur. Əsginasın üz tərəfində gələcəyin timsalı, yüksəliş əlaməti – pillələr, güc və işıq nişanəsi – günəş, elm rəmzi – kimyəvi və riyazi simvollar təsvir olunmuşdur. Əsginasın arxa tərəfində Azərbaycanın Avropaya inteqrasiyasının xəritələrlə təsviri, Qədim Azərbaycan xalçalarının ornamentləri çap olunmuşdur.
Mühafizə elementləri
Əsginasın üz tərəfində nominalın gizli rəqəmi, nominalın işıqda görünən rəqəmi və dizaynı (su nişanı), işıqda görünən "MANAT", möcüzəli rəqəm (yaşıldan tünd qırmızıya), relyefli nominal, holoqrafik nominal, ultra bənövşəyi işıqda görünən elementlər, arxa tərəfində isə metal sap, sehirli xətlər, ultra bənövşəyi işıqda görünən elementlər vardır.
![]() | ![]() |
100 manat
İqtisadiyyat və inkişaf mövzusuna həsr olunmuşdur.
Əsginas 155x70 mm ölçüdə olan ağ kağızda çap olunmuşdur. Əsginasın üz tərəfində inkişafın qədimdən bu günə memarlıq rəmzləri, Azərbaycan manatının və iqtisadi artımın simvolları təsvir olunmuşdur. Əsginazın arxa tərəfində Azərbaycanın Avropaya inteqrasiyasının xəritələrlə təsviri, ənənəvi Azərbaycan xalçasının səciyyəvi naxışları çap edilmişdir.
Mühafizə elementləri
Əsginasın üz tərəfində nominalın gizli rəqəmi, nominalın işıqda görünən rəqəmi və dizaynı (su nişanı), işıqda görünən "MANAT", möcüzəli rəqəm (yaşıldan tünd qırmızıya), relyefli nominal, holoqrafik nominal, ultra bənövşəyi işıqda görünən elementlər, arxa tərəfində isə metal sap, sehirli xətlər, ultra bənövşəyi işıqda görünən elementlər vardır.
![]() | ![]() |
200 manat
Qəpiklər
1 qəpik
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/44/AZE-1g-2006.jpg)
3 qəpik
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d0/AZE-3g-2006.jpg)
5 qəpik
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d3/AZE-5g-2006.jpg)
10 qəpik
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e4/AZE-10g-2006.jpg)
20 qəpik
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/88/AZE-20g-2006.jpg)
50 qəpik
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/ff/AZE-50g-2006.jpg)
Azərbaycan manatının tədavül tarixi
Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin bərpasından sonra, suverenliyin əsas atributlarından sayılan milli valyuta olan manat 1992-ci ilin 15 avqust tarixindən etibarən tədavülə buraxılıb.[4]
1992-ci ilin avqustunda 1, 10 və 250 manatlıq əsginaslar, noyabrında 5, 10, 20 və 50 qəpiklik sikkələr, dekabrında 5 manatlıq əsginas, 1993-cü ilin martında isə 50, 100, 500 və 1000 manat nominallı kağız əsginaslar dövriyyəyə buraxılıb.
Azərbaycan Respublikasının birinci pul emissiyası 1992-ci ildə Fransa Mərkəzi Bankı tərəfindən çap edilib. Yeni dizaynla 1 və 10 manatlıq əsginaslar həmin şirkətdə istehsal olunub.[5]
Azərbaycanın müstəqil olduqdan sonrakı dövrdə pul vahidlərinin bir çoxunu "Educational Coin Company" şirkəti istehsal etmişdir. Şirkət yeni manatlardan sadəcə 1 manatlıq əskinasın istehsalçısıdır [6]. Şirkət eyni zamanda tanınmamış Dağlıq Qarabağ Respublikasının əskinaslarının istehsalçısıdır [7].
Keçmiş manat əskinasları və qəpikləri
1919-cu ildə tədavülə buraxılan manatlar | |||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Şəkli | Dəyəri | Ölçüləri (mm) | Rəngi | Təsviri | Tədavül tarixi | ||||||
Üz tərəfi | Arxa tərəfi | Üz tərəfi | Arxa tərəfi | ||||||||
![]() |
![]() |
||||||||||
![]() |
![]() |
||||||||||
![]() |
![]() |
||||||||||
![]() |
![]() |
||||||||||
![]() |
![]() |
1992-ci ildə tədavülə buraxılan manatlar | |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Şəkli | Dəyəri | Ölçüləri (mm) | Rəngi | Təsviri | Tədavül tarixi | ||||
Üz tərəfi | Arxa tərəfi | Üz tərəfi | Arxa tərəfi | ||||||
![]() |
![]() |
||||||||
![]() |
![]() |
||||||||
![]() |
![]() |
1993-cü ildə tədavülə buraxılan manatlar | |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Şəkli | Dəyəri | Ölçüləri (mm) | Rəngi | Təsviri | Tədavül tarixi | ||||
Üz tərəfi | Arxa tərəfi | Üz tərəfi | Arxa tərəfi | ||||||
![]() |
![]() |
||||||||
![]() |
![]() |
||||||||
![]() |
![]() |
||||||||
![]() |
![]() |
||||||||
![]() |
![]() |
||||||||
![]() |
![]() |
||||||||
![]() |
![]() |
1994-2001-ci illərdə tədavülə buraxılan manatlar | |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Şəkli | Dəyəri | Ölçüləri (mm) | Rəngi | Təsviri | Tədavül tarixi | ||||
Üz tərəfi | Arxa tərəfi | Üz tərəfi | Arxa tərəfi | ||||||
![]() |
![]() |
||||||||
![]() |
![]() |
||||||||
![]() |
![]() |
2005-ci ildə tədavülə buraxılan manatlar | |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Şəkli | Dəyəri | Ölçüləri (mm) |
Əsas rəng | Təsviri | |||||
Üz tərəfi | Arxa tərəfi | Mənası | Üz tərəfi | Arxa tərəfi | |||||
![]() |
![]() |
||||||||
![]() |
![]() |
||||||||
![]() |
![]() |
||||||||
![]() |
![]() |
||||||||
![]() |
![]() |
||||||||
![]() |
![]() |
||||||||
Fayl:200 manat.jpg | Fayl:200 manat specimen rev.jpg |
Mübadilə dərəcəsi
Hazırkı AZN mübadilə məzənnəsi | |
---|---|
Google Finance əsasən: | AUD CAD CHF EUR GBP HKD JPY USD = RUBAZN RUB = CNYAZN CNY |
Yahoo! Finance əsasən: | AUD CAD CHF EUR GBP HKD JPY USD = RUB&to=AZN RUB = CNY&to=AZN CNY |
XE.com əsasən: | AUD CAD CHF EUR GBP HKD JPY USD = 1&From=RUB&To=AZN RUB = 1&From=CNY&To=AZN CNY |
OANDA.com əsasən: | AUD CAD CHF EUR GBP HKD JPY USD = 1&exch=RUB&expr=AZN RUB = 1&exch=CNY&expr=AZN CNY |
fxtop.com əsasən: | AUD CAD CHF EUR GBP HKD JPY USD = RUB&C2=AZN RUB = CNY&C2=AZN CNY |
Currency.wiki əsasən: | AUD CAD CHF EUR GBP HKD JPY USD RUB CNY |
Həmçinin bax
İstinadlar
- ↑ Milli Valyutamızın ilk eskizlərinin müəllifi Publika.Az-a danışır. (az.)
- ↑ Dövlət maliyyəsi terminlər lüğəti
- ↑ Dövriyyədə olan əskinaslar – AZN
- ↑ http://www.publika.az/index.php?action=static_detail&static_id=14334
- ↑ http://gun.az/economy/47435
- ↑ http://www.educationalcoin.com/searchbncp.cfm?med=note&country=AZERBAIJAN
- ↑ http://www.educationalcoin.com/searchbncp.cfm?med=note&country=NAGORNO%20-%20KARABAKH
Xarici keçidlər
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)