Toledo
![]() | |
![]() | |
Math | bwrdeistref Sbaen ![]() |
---|---|
Prifddinas | Toledo city ![]() |
Poblogaeth | 86,070 ![]() |
Pennaeth llywodraeth | Milagros Tolón ![]() |
Cylchfa amser | UTC+01:00, UTC+2 ![]() |
Gefeilldref/i | Aachen, Agen, Corpus Christi, Texas, Damascus, Guanajuato, La Habana, Heraklion, Nara, Safed, Toledo, Ohio, Veliko Tarnovo, Santiago del Estero, Moyobamba, Empoli, Teggiano, Veliko Tarnovo ![]() |
Nawddsant | Ildephonsus of Toledo ![]() |
Daearyddiaeth | |
Rhan o'r canlynol | Red de Juderías de España ![]() |
Sir | Talaith Toledo ![]() |
Gwlad | ![]() |
Arwynebedd | 232.1 km² ![]() |
Uwch y môr | 529 ±1 metr, 455 metr ![]() |
Gerllaw | Afon Tagus ![]() |
Yn ffinio gyda | Albarreal de Tajo, Bargas, Burguillos de Toledo, Cobisa, Guadamur, Mocejón, Nambroca, Olías del Rey, Polán, Almonacid de Toledo, Argés, Rielves, Aranjuez ![]() |
Cyfesurynnau | 39.87°N 4.03°W ![]() |
Cod post | 45001–45009 ![]() |
Swydd pennaeth y Llywodraeth | mayor of Toledo, Spain ![]() |
Pennaeth y Llywodraeth | Milagros Tolón ![]() |
![]() | |
Mae Toledo (o'r Lladin Toletum) yn ddinas yng nghanolbarth Sbaen. Mae'n brifddinas y dalaith o'r un enw, a hefyd yn brifddinas cymuned ymreolaethol Castilla-La Mancha. Saif ar lan Afon Tajo. Roedd y boblogaeth yn 2006 yn 77,601; mae wedi cynyddu'n gyflym yn y blynyddoedd diwethaf gan fod Toledo yn awr o fewn ugain munud i Madrid ar y tren cyflym.
Sefydlwyd Toledo gan y Celtiberiaid. Yn 193 CC. cipiwyd y ddinas gan y Rhufeiniaid dan Marco Fulvio Nobilior, ac fel tref Rufeinig daeth yn ganolfan bwysig i'r diwydiant haearn. Cipiwyd y ddinas gan yr Alaniaid yn 411, yna gan y Fisigothiaid yn 418. Yn 711 cipiwyd hi gan fyddin Islamaidd Tarik, a daeth yn ddinas Islamaidd dan yr enw Tulaytulah (Arabeg طليطلة). Yn ddiweddarach daeth Toledo yn deyrnas Islamaidd annibynnol, ond ar 25 Mai 1085, ildiwyd y ddinas i Alfonso VI, brenin León a Castilla. Mae'r hen ddinas yn Safle Treftadaeth y Byd.
![Toledo](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Spanien_ToledoPanorama3.jpg/690px-Spanien_ToledoPanorama3.jpg)
Pobl enwog cysylltiedig a Toledo
[golygu | golygu cod]- Jehuda Halevi (c. 1075–1141), bardd a gwyddonydd Iddewig.
- Garcilaso de la Vega (c.1501-1536), bardd