apegapen
- ape·ga·pen
- samenstelling van aap zn en gapen ww met het invoegsel -e- , geschreven zonder tussen-n volgens spellingregel 8.C, in de betekenis "naar adem snakken" aangetroffen vanaf 1844; waarschijnlijk beïnvloed door de oudere uitdrukking op/aan het gijpen liggen; "ape-" kan verwijzen naar de opengesperde bek die apen soms tonen, het kan ook om een versterkende reduplicatie gaan [1] [2] [3]
stamtijd | ||
---|---|---|
onbepaalde wijs |
verleden tijd |
voltooid deelwoord |
apegapen |
- |
- |
onvolledig |
apegapen
- inergatief naar adem snakken, uitgeput zijn, bijna dood gaan
- ▸ "In de supersnelle afdaling van de voorlaatste klim reed ik een spaak uit mijn wiel, die knapte gewoon", zei Kelderman. "Ik moest in totaal twee keer van fiets wisselen en had last van mijn rug, dus ik lag al op apegapen voor de slotklim begon. Toen dacht ik al: dit gaat 'm niet meer worden."[4]
- ▸ Je hebt me aanbevolen om me vooral te ontzien en warm binnenskamers te houden, en moet jij me nu zelf op apegapen zetten![5]
- De schrijfwijzen "apengapen" of "apegape" zijn geen officiële spelling.
- Alleen nog gangbaar in onderstaande uitdrukking.
- Het woord 'apegapen' staat niet in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie.
- In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "apegapen" herkend door:
94 % | van de Nederlanders; |
77 % | van de Vlamingen.[6] |
- ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
- ↑ apegapen op website: Etymologiebank.nl
- ↑
Weblink bron “Addenda EWN: apegapen” (12 maart 2015) op neerlandsitiek.nl
- ↑
Weblink bron “Kelderman baalt stevig na slechte Giro-dag: 'Lag al voor slotklim op apegapen'” (15 mei 2022) op nu.nl
- ↑
Weblink bron
J.J. Cremer“Romantische werken. Deel VIII.” (1879), D. Noothoven van Goor, Leiden, p. 12 - ↑
Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
Categorieën:
- Woorden in het Nederlands
- Woorden in het Nederlands van lengte 8
- Woorden in het Nederlands met audioweergave
- Woorden met 4 lettergrepen in het Nederlands
- Woorden in het Nederlands met IPA-weergave
- Invoegsel -e- in het Nederlands
- Samenstelling in het Nederlands
- Onvolledig werkwoord in het Nederlands
- Werkwoord in het Nederlands
- Onscheidbaar werkwoord in het Nederlands
- Inergatief werkwoord in het Nederlands
- Niet in Woordenlijst Nederlandse Taal
- Prevalentie Nederland 94 %
- Prevalentie Vlaanderen 77 %