Strajk szkolny
Wygląd
Strajk szkolny – wystąpienie młodzieży szkolnej, gimnazjalnej (i akademickiej), wspierane niekiedy przez ich rodziców, a czasem także nauczycieli.
Najbardziej znane strajki szkolne (na ziemiach polskich):
- strajki szkolne w zaborze pruskim (1901–1907):
- strajk uczniów we Wrześni w latach 1901–1902 głównie w proteście przeciwko modlitwie i nauce religii w języku niemieckim;
- strajk szkolny w Wielkopolsce w 1906, wywołany zakazem używania języka polskiego na lekcjach religii w szkołach ludowych (podstawowych) w Poznańskiem;
- strajki szkolne w Prusach Zachodnich w latach 1906-1907, zainspirowane przykładem dzieci ze szkół wielkopolskich;
- strajki szkolne w Królestwie Polskim w czasie rewolucji 1905–1906: żądano wprowadzenia polskiego języka nauczania, zniesienia ograniczeń narodowych i wyznaniowych oraz policyjnego nadzoru nad młodzieżą; zakończone wprowadzeniem języka polskiego w nauczaniu religii, w nauczaniu języka polskiego (jako języka krajowego) oraz zgodą na wprowadzenie języka polskiego jako języka wykładowego w szkołach prywatnych (w związku z wykorzystaniem tego ostatniego prawa niektóre szkoły utraciły uprawnienia szkół państwowych);
- strajk szkolny w Kielcach (1905), należący do najlepiej przeprowadzonych wystąpień w Królestwie Polskim;
- wystąpienia młodzieży w obronie lekcji religii w szkołach oraz krzyży w klasach (walka o krzyże) w okresie Polski Ludowej;
- Młodzieżowy Strajk Klimatyczny (2019)[1]
Uczestnicy
[edytuj | edytuj kod]- Z tym tematem związana jest kategoria:
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- Rąty – w 1906 miejsce protestu kaszubskiego przeciw nauczaniu religii w języku niemieckim. Doszło do bojkotu lekcji religii po niemiecku. Miejscowi Kaszubi domagali się nauczania po polsku. Strajk szkolny rozszerzył się na cały ówczesny powiat kartuski i zaborczą prowincję Prusy Zachodnie. Doszło do licznych represji (powiązanych z wysokimi grzywnami pieniężnymi i masowymi zwolnieniami Kaszubów z pracy) ze strony sądownictwa pruskiego zaborcy.
- Kasparus – miejsce dramatycznego w skutkach strajku szkolnego miejscowych Kociewiaków, rozpoczętego 8 stycznia 1907. Po wprowadzeniu w tamtejszej szkole zajęć religii w języku niemieckim, doszło do starć rodziców z pruskimi nauczycielami oraz żandarmerią. Wielu mieszkańców zostało ukaranych więzieniem lub wysokimi grzywnami, co doprowadziło wiele rodzin do ubóstwa. W 55 rocznicę strajku został postawiony pomnik ku czci Obrońców Mowy Polskiej.
- „Wizja lokalna 1901” – film Filipa Bajona o strajku we Wrześni
- „Młody las” – film Józefa Lejtesa z 1934 o strajku szkolnym w zaborze rosyjskim w 1905
- „Strajk szkolny” – wczesne opowiadanie Marii Dąbrowskiej o strajku w szkołach kaliskich w 1905
- germanizacja
- rusyfikacja
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Młodzieżowy Strajk Klimatyczny: nie poszli do szkół, wyszli na ulice, żądają od polityków działań. Polsat News, 2019-03-15. [dostęp 2019-06-29].
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Strajk dzieci we Wrześni w 1901. sdw.icpnet.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-08-15)].
- 100-lecie czynu dzieci wrzesińskich. magwil.lt. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-02-04)].
- Wspomnienia Joanny Świetlik, uczestniczki strajku szkolnego w Wudzynie w latach 1906–1907. dobrcz.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-09-28)].
- Elżbieta Olender, 100-lecie strajków szkolnych w Leszczyńskiem. pwsz.edu.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-06-01)].
- Udział uczniów Gimnazjum praskiego w strajku szkolnym 1905 roku. wladyslaw.edu.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-11-12)].
- Męskie Gimnazjum Klasyczne w Kaliszu (1866–1914) - informacje o strajku w 1905