اسفناج
اسفناج | |
---|---|
![]() | |
گل اسفناج | |
ردهبندی علمی | |
فرمانرو: | گیاهان |
(طبقهبندینشده): | گیاهان گلدار |
(طبقهبندینشده): | دولپهایهای نو |
راسته: | میخکسانان |
تیره: | تاجخروسیان، قبلاً اسفناجیان [۱] |
سرده: | اسفناج |
گونه: | S. oleracea |
نام دوبخشی | |
Spinacia oleracea |
اسفناج (نام علمی: Spinacia oleracea) گیاهی یک ساله، دولپهای و گلدار با ساقه و برگهای لطیف است. این گیاه بومی مرکز آسیا و غرب آسیا است.[۱] اسفناج از سبزیجات برگی بوده و به صورت خام یا پخته شده مصرف میشود. این گیاه تا ۳۰ سانتیمتر رشد کرده و دارای برگهایی با اندازهها و شکلهایی مختلف است. در سال ۲۰۱۸ مقدار ۲۶/۳ میلیون تُن اسفناج در دنیا تولید شد و حدود ۹۰ درصد از این میزان در کشور چین تولید شدهاست.[۲]
به نظر میرسد گیاه اسفناج در ابتدا در ایران باستان و حدود ۲۰۰۰ سال قبل مورد توجه بوده و توسط ایرانیان مصرف میشده اما به مرور به مناطق اطراف مانند هند و آسیای مرکزی و سپس از طریق نپال به خاور دور و سایر نقاط جهان برده شدهاست.[۳] همچنین واژهٔ اسفناج واژه ای فارسی بوده اسپناخ (aspānāḵ) و در اواخر قرن ۱۴ میلادی به زبانهای لاتین و زبانهای اروپایی وارد شده. معادل انگلیسی این واژه (Spinach) و معادل فرانسوی آن (épinard) میباشد.[۴]
بر خلاف تصور عامه مردم که اسفناج را یک گیاه با میزان آهن زیاد میدانند، این سبزی فقط دارای ۰٫۸۱ میلیگرم آهن در ۱۰۰ گرم اسفناج خام است.[۵] به رغم باور همگان، اسفناج منبع فوقالعاده خوب آهن نیست، زیرا میزان اسید اکسالات آن، بدن را از جذب مواد معدنی بازمیدارد.[۶]
ارزش غذایی
[ویرایش]اسفناج خام حاوی ۹۱درصد آب، ۴درصد کربوهیدرات، ۳درصد پروتئین و مقدار ناچیزی چربی است. اسفناج دارای کالری پایین و ارزش غذایی بالایی است به ویژه در مواقعی که به صورت آبپز یا بخارپز مصرف شود. این گیاه دارای میزان بالایی از انواع ویتامینها و مواد معدنی است. هرچند که اسفناج حاوی آهن و کلسیم بالایی است، اما اگزالات موجود در برگهای آن به خصوص در هنگام مصرف به صورت خام، مانع از جذب کلسیم و آهن در دستگاه گوارش انسان میشود. پختن اسفناج باعث کاهش میزان اگزالات شده و هضم و جذب مواد مغذی در بدن به شکل بهتری انجام خواهد شد.[۷] این گیاه همچنین حاوی مقدار بسیار بالایی ویتامین K است و به دلیل نقش مهم این ویتامین در فرایند انعقاد خون، به بیماران مصرف کنندهٔ داروهای ضد انعقاد مانند وارفارین توصیه میشود که از مصرف اسفناج خودداری کنند.[۸]
اسفناج سرشار از لوتئین و گزانتین است که این کاروتنوئیدها، از بین برنده مولکولهای بیثباتی به نام رادیکالهای آزاد در بدن هستند. کاروتنوئیدها در اسفناج و سبزیهای دارای برگ سبز تیره وجود دارند، برخی مطالعات نشان دادهاند که آنها میتوانند با سرطان دهان، معده و مری مقابله کنند.
یک پیمانه اسفناج حدود ۲۰ درصد فیبر دارد که مانع یبوست است و به هضم غذا کمک میکند. فیبر موجود در این سبزی، قند خون را پایین نگه داشته و با ایجاد حس سیری میتواند مانع از پرخوری شود. ویتامین C و E، بتاکاروتن، منگنز، روی و سلنیوم موجود در اسفناج همگی از آنتیاکسیدانهای قوی برای مقابله با پوکی استخوان، گرفتگی رگها و فشار خون بالاست.
خواص بی نظیر اسفناج
[ویرایش]- اسفناج ضد کم خونی است. کسانی که دچار کم خونی هستند، هر روز حداقل سه برگ اسفناج بخورند.
- بورانی اسفناج تمیزکننده دستگاه هاضمه می باشد.
- اسفناج تقویت کننده قلب است و خون را قلیایی می کند. مانند سبزی همراه غذا خورده شود.
- آهکی که در اسفناج وجود دارد باعث استحکام استخوان ها می گردد.
- کمبود املاح معدنی بدن را جبران می کند.
- اگر مبتلا به ضعف بدن یا اعصاب هستید چند روز صبح نصف استکان آب اسفناج با نصف استکان آب شاهی همراه کمی آب بنوشید.
- برای درمان یبوست 5 گرم تخم اسفناج در یک لیوان آب به مدت 20 دقیقه دمکرده و میل نمایید.
پروتئین | ویتامینها | کانیها (مواد معدنی) | |||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
غذا | درصد DV[۹][۱۰] | Q[۱۱] | A | B1 | B2 | B3 | B5 | B6 | B9 | B12 | Ch. | C | D | E | K | Ca | Fe | Mg | P | K | Na | Zn | Cu | Mn | Se |
درصد کاهش ارزش بر اثر پختن[۱۱][۱۲] | ۱۰ | ۳۰ | ۲۰ | ۲۵ | ۲۵ | ۳۵ | ۰ | ۰ | ۳۰ | ۱۰ | ۱۵ | ۲۰ | ۱۰ | ۲۰ | ۵ | ۱۰ | ۲۵ | ||||||||
ذرت | ۲۰ | ۵۵ | ۱ | ۱۳ | ۴ | ۱۶ | ۴ | ۱۹ | ۱۹ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۱ | ۱ | ۱۱ | ۳۱ | ۳۴ | ۱۵ | ۱ | ۲۰ | ۱۰ | ۴۲ | ۰ |
برنج | ۱۴ | ۷۱ | ۰ | ۱۲ | ۳ | ۱۱ | ۲۰ | ۵ | ۲ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۱ | ۹ | ۶ | ۷ | ۲ | ۰ | ۸ | ۹ | ۴۹ | ۲۲ |
گندم | ۲۷ | ۵۱ | ۰ | ۲۸ | ۷ | ۳۴ | ۱۹ | ۲۱ | ۱۱ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۳ | ۲۰ | ۳۶ | ۵۱ | ۱۲ | ۰ | ۲۸ | ۲۸ | ۱۵۱ | ۱۲۸ |
دانه سویا | ۷۳ | ۱۳۲ | ۰ | ۵۸ | ۵۱ | ۸ | ۸ | ۱۹ | ۹۴ | ۰ | ۲۴ | ۱۰ | ۰ | ۴ | ۵۹ | ۲۸ | ۸۷ | ۷۰ | ۷۰ | ۵۱ | ۰ | ۳۳ | ۸۳ | ۱۲۶ | ۲۵ |
نخود کفتری | ۴۳ | ۹۱ | ۱ | ۴۳ | ۱۱ | ۱۵ | ۱۳ | ۱۳ | ۱۱۴ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۱۳ | ۲۹ | ۴۶ | ۳۷ | ۴۰ | ۱ | ۱۸ | ۵۳ | ۹۰ | ۱۲ |
سیبزمینی | ۴ | ۱۱۲ | ۰ | ۵ | ۲ | ۵ | ۳ | ۱۵ | ۴ | ۰ | ۰ | ۳۳ | ۰ | ۰ | ۲ | ۱ | ۴ | ۶ | ۶ | ۱۲ | ۰ | ۲ | ۵ | ۸ | ۰ |
سیبزمینی شیرین | ۳ | ۸۲ | ۲۸۴ | ۵ | ۴ | ۳ | ۸ | ۱۰ | ۳ | ۰ | ۰ | ۴ | ۰ | ۱ | ۲ | ۳ | ۳ | ۶ | ۵ | ۱۰ | ۲ | ۲ | ۸ | ۱۳ | ۱ |
اسفناج | ۶ | ۱۱۹ | ۱۸۸ | ۵ | ۱۱ | ۴ | ۱ | ۱۰ | ۴۹ | ۰ | ۴٫۵ | ۴۷ | ۰ | ۱۰ | ۶۰۴ | ۱۰ | ۱۵ | ۲۰ | ۵ | ۱۶ | ۳ | ۴ | ۶ | ۴۵ | ۱ |
شوید | ۷ | ۳۲ | ۱۵۴ | ۴ | ۱۷ | ۸ | ۴ | ۹ | ۳۸ | ۰ | ۰ | ۱۴۲ | ۰ | ۰ | ۰ | ۲۱ | ۳۷ | ۱۴ | ۷ | ۲۱ | ۳ | ۶ | ۷ | ۶۳ | ۰ |
هویجها | ۲ | ۳۳۴ | ۴ | ۳ | ۵ | ۳ | ۷ | ۵ | ۰ | ۰ | ۱۰ | ۰ | ۳ | ۱۶ | ۳ | ۲ | ۳ | ۴ | ۹ | ۳ | ۲ | ۲ | ۷ | ۰ | |
گوآوا یا زیتون محلی چابهار | ۵ | ۲۴ | ۱۲ | ۴ | ۲ | ۵ | ۵ | ۶ | ۱۲ | ۰ | ۰ | ۳۸۱ | ۰ | ۴ | ۳ | ۲ | ۱ | ۵ | ۴ | ۱۲ | ۰ | ۲ | ۱۱ | ۸ | ۱ |
پاپایا | ۱ | ۷ | ۲۲ | ۲ | ۲ | ۲ | ۲ | ۱ | ۱۰ | ۰ | ۰ | ۱۰۳ | ۰ | ۴ | ۳ | ۲ | ۱ | ۲ | ۱ | ۷ | ۰ | ۰ | ۱ | ۱ | ۱ |
کدو تنبل | ۲ | ۵۶ | ۱۸۴ | ۳ | ۶ | ۳ | ۳ | ۳ | ۴ | ۰ | ۰ | ۱۵ | ۰ | ۵ | ۱ | ۲ | ۴ | ۳ | ۴ | ۱۰ | ۰ | ۲ | ۶ | ۶ | ۰ |
روغن آفتابگردان | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۲۰۵ | ۷ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | |
تخممرغ | ۲۵ | ۱۳۶ | ۱۰ | ۵ | ۲۸ | ۰ | ۱۴ | ۷ | ۱۲ | ۲۲ | ۴۵ | ۰ | ۹ | ۵ | ۰ | ۵ | ۱۰ | ۳ | ۱۹ | ۴ | ۶ | ۷ | ۵ | ۲ | ۴۵ |
شیر | ۶ | ۱۳۸ | ۲ | ۳ | ۱۱ | ۱ | ۴ | ۲ | ۱ | ۷ | ۲٫۶ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۱۱ | ۰ | ۲ | ۹ | ۴ | ۲ | ۳ | ۱ | ۰ | ۵ |
درصد کاهش ارزش بر اثر پختن : حداکثر کاهش درصدی ارزشهای غذایی به دلیل جوشیدن بدون در نظر گرفتن گروه گیاهخواری حاوی شیر و تخم مرغ (ovo-lacto-vegetables group).
ارزش غذایی به ازای هر ۱۰۰ گرم (۳٫۵ اونس) | |
---|---|
انرژی | ۹۷ کیلوژول (۲۳ کیلوکالری) |
3.6 g | |
قند | 0.4 g |
فیبر خوراکی | 2.2 g |
0.4 g | |
2.9 g | |
ویتامینها | درصد ارزش روزانه |
برابر ویتامین آ | ۵۹٪ ۴۶۹ میکروگرم۵۲٪ ۵۶۲۶ میکروگرم۱۲۱۹۸ میکروگرم |
ویتامین آ | ۹۳۷۷ یکای بینالمللی |
ویتامین (B۱) | ۷٪ ۰٫۰۷۸ میلیگرم |
(B۲) | ۱۶٪ ۰٫۱۸۹ میلیگرم |
نیاسین (B۳) | ۵٪ ۰٫۷۲۴ میلیگرم |
ویتامین ب۶ | ۱۵٪ ۰٫۱۹۵ میلیگرم |
فولیک (B۹) | ۴۹٪ ۱۹۴ میکروگرم |
ویتامین ث | ۳۴٪ ۲۸ میلیگرم |
ویتامین ئی | ۱۳٪ ۲ میلیگرم |
ویتامین کا | ۴۶۰٪ ۴۸۳ میکروگرم |
مواد معدنی | مقدار درصد ارزش روزانه |
کلسیم | ۱۰٪ ۹۹ میلیگرم |
آهن | ۲۱٪ ۲٫۷۱ میلیگرم |
منیزیم | ۲۲٪ ۷۹ میلیگرم |
منگنز | ۴۳٪ ۰٫۸۹۷ میلیگرم |
فسفر | ۷٪ ۴۹ میلیگرم |
پتاسیم | ۱۲٪ ۵۵۸ میلیگرم |
سدیم | ۵٪ ۷۹ میلیگرم |
روی | ۶٪ ۰٫۵۳ میلیگرم |
دیگر اجزاء | مقدار |
آب | 91.4 g |
| |
†درصدهای تقریبی ارائه شده برای افراد بزرگسال از روی مرجع مصرف رژیم غذایی هستند. منبع: مرکز داده غذای وزارت کشاورزی آمریکا |
میزان تولید
[ویرایش]کشور | میزان تولید
(میلیون تُن) | |
---|---|---|
۲۳٫۸
| ||
۰٫۳۸
| ||
۰٫۲۳
| ||
۰٫۲۳
| ||
تولید جهانی
|
۲۶٫۳
| |
منبع آمار: فائو[۱۳] |
در فرهنگ عامه
[ویرایش]شخصیت کارتونی و کمیک ملوان زبل در سال ۱۹۳۱ میلادی خلق شد. این شخصیت علاقهٔ زیادی به اسفناج داشته و با خوردن کنسروهای اسفناج قدرت بدنی بالا و غیرعادی به دست میآورد.[۱۴]
منابع
[ویرایش]- ↑ لغتنامه معین
- ↑ «FAOSTAT». www.fao.org. دریافتشده در ۲۰۲۱-۰۲-۰۱.
- ↑ «Spinach History - Different Types of Spinach». www.vegetablefacts.net. دریافتشده در ۲۰۲۱-۰۲-۰۱.
- ↑ "spinach | Origin and meaning of spinach by Online Etymology Dictionary". www.etymonline.com (به انگلیسی). Retrieved 2021-02-01.
- ↑ *** بایگانیشده در ۹ مه ۲۰۱۵ توسط Wayback Machine ndb.nal.usda.gov
- ↑ معایب و مضرات اسفناج hawzah.net
- ↑ «Osteoporosis Diet & Nutrition: Foods for Bone Health». National Osteoporosis Foundation (به انگلیسی). دریافتشده در ۲۰۲۱-۰۲-۰۱.
- ↑ "Warfarin diet: What foods should I avoid?". Mayo Clinic (به انگلیسی). Retrieved 2021-02-01.
- ↑ درصد ارزش روزانه به مفهوم DRI: Dietary Reference Intake. نکته : تمام ارزشهای غذایی شامل پروتئین به صورت درصد ارزش غذایی در هر 100 گرم از غذای مورد نظر هستند http://ndb.nal.usda.gov/ndb/nutrients/index
- ↑ http://nutritiondata.self.com/
- ↑ ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ http://nutritiondata.self.com/topics/processing
- ↑ «USDA Table of Nutrient Retention Factors, Release 6» (PDF). وزارت کشاورزی ایالات متحده آمریکا (USDA). وزارت کشاورزی ایالات متحده آمریکا (USDA). دسامبر ۲۰۰۷.
- ↑ "Crops/Regions/World List for Production Quantity of Spinach in 2018". UN Food & Agriculture Organization. 2018. Retrieved 24 April 2020.
- ↑ "E.C. Segar, Popeye's creator, celebrated with a Google doodle". the Guardian (به انگلیسی). 2009-12-08. Retrieved 2021-02-01.
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)