Cädasedda
ZE
|
Sta pàgina a l'é scrîta in zenéize |
Cädasedda comùn | ||
---|---|---|
(LIJ-TB) Câdesédda
(IT) Calasetta (SC) Calesèda ò Calesèdda | ||
| ||
Localizaçión | ||
Stâto | ![]() | |
Región | ![]() | |
Provìnsa | Sùd Sardégna | |
Aministraçión | ||
Scìndico | Claudia Mura (lìsta çìvica) da-o 16-6-2019 | |
Teritöio | ||
Coordinæ: | 39°06′37.86″N 8°22′05.63″E | |
Altitùdine | 9 m s.l.m. | |
Superfìcce | 31,06 km² | |
Abitanti | 2 777[1] (31-5-2023) | |
Denscitæ | 89,41 ab./km² | |
Fraçioìn | Cussorgia | |
Comùn confinanti | Sant'Antiòcco | |
Âtre informaçioìn | ||
CAP | 09011 | |
Prefìsso | 0781 | |
Fûzo oràrio | UTC+1 | |
Còdice ISTAT | 111008 | |
Cod. cadastrâ | B383 | |
Targa | SU | |
Cl. scìsmica | zöna 4 (sismicitæ tànto bàssa)[2] | |
Nomme abitanti | (LIJ-TB) cadesedei (SC) calesedanus (IT) calasettani | |
Sànto patrón | Sàn Mòriçio | |
Giórno festîvo | 22 de seténbre | |
Cartògrafîa | ||
![]() | ||
Scîto instituçionâle | ||
Cädasedda (Câdasédda in tabarchìn, Calesèda in sàrdo) a l'é 'n comùn da Sardegna, inta provinsa do Sud Sardegna.
Giögrafîa
[modìfica | modìfica wikitèsto]Stöia
[modìfica | modìfica wikitèsto]Gh'é doî centri inta Sardegna do ponente che parlan Tabarchìn, 'n antigo parlâ da léngoa lìgure. O Tabarchìn o l'e parlòu inta zöna de Carlofòrte e a Cädasedda. O nomme de Tabarchìn o vegne da l'izoa de Tabarca, zu in Àfrica, sùbito de d’âto a-a Tunizîa, dove stava di pegeixi, ciù che âtro apreuvo a pescâ o coâlo. Gh’en stæti da-o 1540 a-o 1742.
Dòppo chò-u piràtta Dragut, inte l’ànno 1540[3] o l’êa stæto fæto prexonê da-o Gianetìn Döia e portòu a Zêna, o Carlo V, rè de Spàgna, o l’avéiva òtegnûo Tabarca, in'izoétta rìcca de coâlo no goæi distànte da-a costêa africànn-a e in fàccia a Tùnixi.
Into 1544, pe concesción da Spàgna, i Lomelìn, Scignôri de Pêgi, devéntan padroìn de l’îzoa. Pe colonizâla, i Lomelìn trasferìscian la ’n mùggio de pêgin e coménsan o comèrcio do coâlo ch’o i faiâ diventâ rìcchi, tànto rìcchi da poéi destinâ ’na sómma consciderévole a-a costruçión da gêxa da Nonçiâ. Ma inti prìmmi ànni do Seiçénto e cöse divéntan difìçili pe-a concorénsa françéize e pe-e contìnoe incurscioìn di piràtti barbaréschi. Inte l'anno 1738, 600 abitànti de l'îzoa de Tabarca (són dîti apónto Tabarchìn), minaciæ da-e invaxoìn barbarésche, làscian e sò câze e se rifùgian in sce l’îzoa de Sàn Pê in Sardégna. Li fóndan a çitæ de Carlofòrte. Inte l’ànno 1740, i Lomelìn tràtan co-a Conpagnîa Françéize pe cêde o dirìtto da pésca do coâlo. Ma són prevegnûi da-o Bêy de Tùnixi che inte l’ànno 1741 o l’òcupa l’îzoa faxéndo scciâvi i 900 abitànti ch’êan ancón li. Saiàn liberæ, pagàndo 'n rescàtto, dêx’ànni dòppo da-o Carlo Emanuele de Savöia ch’o i portiâ in Sardégna a Carlofòrte dónde gh’êa za quélli scapæ dôz’ànni prìmma.
E coscì i Tabarchìn, pegeixi d’orìgine e nòrdaficæn de proveniensa, an pigiòu e strasæ e a léngoa e î an portæ inte n'âtra izoa, dove no gh’ea ninte ma a l'ea tæra di cristien, e an comensòu torna a travagiâ.
Come o diva anche l'Anònimo, i zeneixi lì donde van, pe primma cösa n'âtra Zena ghe fan. Defæti i Tabarchìn pe primma c��sa an fondòu 'na nêuva çitæ, Carlofòrte, e ciù tardi ascì a çitæ de Cädasedda. E coscì ancon a-a giornâ d'ancheu a Cädasedda se parla a lengoa lìgure.
Pòsti de interèsse
[modìfica | modìfica wikitèsto]Architetûe religiôze
[modìfica | modìfica wikitèsto]Economîa
[modìfica | modìfica wikitèsto]Coltûa
[modìfica | modìfica wikitèsto]Manifestaçioìn
[modìfica | modìfica wikitèsto]Fèste e fêe
[modìfica | modìfica wikitèsto]Comunicaçioìn
[modìfica | modìfica wikitèsto]Aministraçión
[modìfica | modìfica wikitèsto]Nòtte
[modìfica | modìfica wikitèsto]- ↑ [1] - Popolaçión rescidénte a-i 31 de màzzo do 2023.
- ↑ Clascificaçion sismica (XLS), in sce protezionecivile.gov.it.
- ↑ "La grande storia di Genova, Ediz. ArtLibri, pubblicata da Secolo XIX"
Âtri progètti
[modìfica | modìfica wikitèsto]Wikimedia Commons a contêgne di files in sce Cädasedda
Contròllo de outoritæ | VIAF (EN) 243874201 · GND (DE) 4687378-8 · BNF (FR) cb15089721k (data) · WorldCat Identities (EN) 243874201 |
---|