Stanisław Klimecki
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Prezydent Krakowa | |
Okres |
od 3 września 1939 |
Poprzednik | |
Następca |
Ernst Zörner |
Odznaczenia | |
![]() |
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/25/Otwarcie_wystawy_Andrzeja_Olesia.jpg/240px-Otwarcie_wystawy_Andrzeja_Olesia.jpg)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/ff/Stanislaw_klimecki_tablica.jpg/240px-Stanislaw_klimecki_tablica.jpg)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/98/GrobowiecStanis%C5%82awaKlimeckiego-CmentarzRakowicki-POL%2C_Krak%C3%B3w.jpg/240px-GrobowiecStanis%C5%82awaKlimeckiego-CmentarzRakowicki-POL%2C_Krak%C3%B3w.jpg)
Stanisław Feliks Klimecki (ur. 20 listopada 1883 w Woli Przemykowskiej koło Brzeska, zm. 11 grudnia 1942) – kapitan piechoty Wojska Polskiego, prawnik, działacz niepodległościowy i społeczny, prezydent Krakowa.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się 20 listopada 1883 w Woli Przemykowskiej, w rodzinie Edmunda, emerytowanego nadinspektora straży skarbowej, i Rozalii z Wróblewskich. Był bratem Longina (zm. 1 marca 1920), podporucznika 51 pułku piechoty[1][2].
Nauki pobierał w szkołach w Złoczowie, Wadowicach, Bochni. Maturę jako eksternista zdawał w Podgórzu w 1904. Studiował prawo na Uniwersytecie Wiedeńskim, doktorat uzyskał na Uniwersytecie Jagiellońskim w 1913. Był radnym podgórskiej Rady Miejskiej w czasie połączenia Podgórza i Krakowa. Członek Związku Walki Czynnej i Strzelca.
W czasie I wojny światowej walczył w szeregach 2 pułku piechoty Legionów Polskich, m.in. w bitwie pod Mołotkowem. 21 grudnia 1914 został mianowany chorążym, a 14 marca 1915 awansowany na podporucznika[3]. 12 maja 1915 dostał się do niewoli rosyjskiej, zbiegł do Charkowa, gdzie pod przybranym nazwiskiem Wróblewski był nauczycielem w polskim gimnazjum. W 1918 brał udział w rozbrajaniu żołnierzy austriackich w Krakowie. Z wojska wystąpił w czerwcu 1919 w stopniu kapitana rezerwy. W 1934, jako oficer rezerwy pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Kraków Miasto. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr V. Był wówczas w grupie oficerów „powyżej 40 roku życia”[4].
Od 1919 prowadził kancelarię adwokacką w Podgórzu. W krakowskiej Radzie Miejskiej zasiadał od 1926. 18 lutego 1931 wszedł w skład Rady Przybocznej, a 9 lipca tego samego roku został wiceprezydentem i na tym stanowisku pozostał do 2 września 1939. Zajmował się opieką społeczną, zdrowiem mieszkańców Krakowa, ogrodami oraz sprawami gazowni. 1 lutego 1939 przyjął dymisję prezydenta Mieczysława Kaplickiego i do czasu nowych wyborów pełnił obowiązki prezydenta miasta. 1 maja 1939 przekazał urząd Bolesławowi Czuchajowskiemu, tymczasowemu prezydentowi mianowanemu przez ministra spraw wewnętrznych.
3 września 1939 po wyjeździe komisarycznego prezydenta Bolesława Czuchajowskiego, Rada Miejska powierzyła Stanisławowi Klimeckiemu funkcję prezydenta miasta. W mieście powstał Obywatelski Komitet Pomocy pod przewodnictwem kardynała Adama Stefana Sapiehy w ścisłym porozumieniu z prezydentem miasta. W ostatniej chwili udało się dr. Klimeckiemu przejąć z ewakuowanego Banku Polskiego 7 milionów złotych, które miały zostać zniszczone. Umożliwiły one pokrycie zwiększonych wydatków na opiekę społeczną. 6 września 1939 prezydent Klimecki wyjechał naprzeciw ostrzeliwującym miasto oddziałom niemieckim, oświadczając iż w mieście panuje spokój i nie ma powodów do strzelaniny.
Pamiętnikarze zgodnie podkreślają, że Stanisław Klimecki z godnością i odwagą bronił interesów mieszkańców Krakowa.
20 września 1939 został usunięty z funkcji prezydenta i aresztowany, co równocześnie oznaczało likwidację polskiego zarządu miasta. Na czele Zarządu Miasta Krakowa stanął nadburmistrz Drezna Ernst Zörner. Okupacja Krakowa trwała 5 lat, 4 miesiące i 12 dni.
Dr Klimecki po aresztowaniu 20 września opuścił więzienie przy ul. Montelupich po 10 dniach 30 września 1939. Ponownie aresztowany wraz z profesorami UJ i AGH 6 listopada 1939 w ramach tzw. Sonderaktion Krakau trafił do obozu Sachsenhausen. Zwolniony powrócił do Krakowa w styczniu 1940 i przez dwa lata pracował jako adwokat. Aresztowany ponownie po raz trzeci przez Gestapo w nocy z 28 na 29 listopada 1942, został rozstrzelany 11 grudnia 1942 w Puszczy Niepołomickiej.
Żonaty ze Stefanią Massar, ojciec dwójki dzieci: córka Barbara była adwokatem, syn Wojciech metalurgiem z tytułem prof. dr inż.
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Niepodległości – 7 lipca 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[5]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Z kroniki żałobnej. „Ilustrowany Kuryer Codzienny”. 70, s. 6, 1920-03-11. Kraków..
- ↑ Lista strat 1934 ↓, s. 363.
- ↑ Lista starszeństwa 1917 ↓, s. 13.
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 8, 912.
- ↑ M.P. z 1931 r. nr 156, poz. 227.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917). Komenda Legionów Polskich, 1917.
- Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
- Lista strat Wojska Polskiego. Polegli i zmarli w wojnach 1918-1920. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1934.
- Henryk Dobrowolski „Klimecki Stanisław pseud. Wróblewski” [w] Polski Słownik Biograficzny tom.12 1966-1967.
- Marek Lovell, „Pałac Wielopolskich i jego lokatorzy”, artykuły tworzące ten cykl publikowane były na łamach „Dziennika Polskiego” w 1998.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Żołnierze Niepodległości : Klimecki Stanisław Feliks. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2022-10-27].
- Stanisław Klimecki – publikacje w bibliotece Polona
- Kapitanowie piechoty II Rzeczypospolitej
- Odznaczeni Krzyżem Niepodległości
- Ofiary Sonderaktion Krakau
- Oficerowie piechoty Legionów Polskich 1914–1918
- Polacy i obywatele polscy straceni przez Niemcy nazistowskie w Polsce 1939–1945
- Polscy adwokaci
- Prezydenci Krakowa (II Rzeczpospolita)
- Członkowie Związku Walki Czynnej
- Więźniowie KL Sachsenhausen
- Więźniowie więzienia Gestapo na Montelupich w Krakowie
- Uczestnicy rozbrajania wojsk austriackich w Galicji w 1918
- Urodzeni w 1883
- Wiceprezydenci Krakowa (II Rzeczpospolita)
- Zmarli w 1942
- Radni Krakowa
- Żołnierze II Brygady Legionów Polskich