Mango
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/Mangos_-_single_and_halved.jpg/220px-Mangos_-_single_and_halved.jpg)
Mango është një frut i ngrënshëm me bërthamlë i prodhuar nga pema tropikale Mangifera indica . Besohet se e ka origjinën në Azinë Jugore, veçanërisht në Indinë Lindore, Bangladesh dhe Ishujt Andaman . [1] M. indica është kultivuar në Azinë Jugore dhe Juglindore që nga kohërat e lashta duke rezultuar në dy lloje të kultivarëve modernë të mangos: "lloji indian" dhe "lloji aziatik juglindor". [2] [3] Lloje të tjera në gjininë Mangifera prodhojnë gjithashtu fruta të ngrënshëm që quhen gjithashtu "mango", shumica e të cilave gjenden në ekorajonin malezian . [4]
Në mbarë botën, ka disa qindra kultivarë të mangos . Në varësi të kultivarit, frutat e mangos ndryshojnë në madhësi, formë, ëmbëlsi, ngjyrë të lëkurës dhe ngjyrë të mishit, e cila mund të jetë e verdhë e zbehtë, ari, jeshile ose portokalli. [1] Mango është fruti kombëtar i Indisë, Pakistanit dhe Filipineve, [5] [6] ndërsa pema e mangos është pema kombëtare e Bangladeshit. [7]
Fitokimia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ^ a b Morton, Julia Frances (1987). Mango. In: Fruits of Warm Climates. NewCROP, New Crop Resource Online Program, Center for New Crops & Plant Products, Purdue University. fq. 221–239. ISBN 978-0-9610184-1-2.
{{cite book}}
: Mungon ose është bosh parametri|language=
(Ndihmë!) - ^ Kuhn, David N.; Bally, Ian S. E.; Dillon, Natalie L.; Innes, David; Groh, Amy M.; Rahaman, Jordon; Ophir, Ron; Cohen, Yuval; Sherman, Amir (20 prill 2017). "Genetic Map of Mango: A Tool for Mango Breeding". Frontiers in Plant Science. 8: 577. doi:10.3389/fpls.2017.00577. PMC 5397511. PMID 28473837.
{{cite journal}}
: Mungon ose është bosh parametri|language=
(Ndihmë!) - ^ Warschefsky, Emily J.; Wettberg, Eric J. B. (qershor 2019). "Population genomic analysis of mango (Mangifera indica) suggests a complex history of domestication". New Phytologist. 222 (4): 2023–2037. doi:10.1111/nph.15731. PMID 30730057.
{{cite journal}}
: Mungon ose është bosh parametri|language=
(Ndihmë!) - ^ Sherman, Amir; Rubinstein, Mor; Eshed, Ravit; Benita, Miri; Ish-Shalom, Mazal; Sharabi-Schwager, Michal; Rozen, Ada; Saada, David; Cohen, Yuval; Ophir, Ron (dhjetor 2015). "Mango (Mangifera indica L.) germplasm diversity based on single nucleotide polymorphisms derived from the transcriptome". BMC Plant Biology. 15 (1): 277. doi:10.1186/s12870-015-0663-6. PMC 4647706. PMID 26573148.
{{cite journal}}
: Mungon ose është bosh parametri|language=
(Ndihmë!) - ^ "Pakistani mango: The king of fruits". ArabNews. 13 gusht 2019.
{{cite web}}
: Mungon ose është bosh parametri|language=
(Ndihmë!) - ^ "Mangoes In The Philippines". CropLife.
{{cite web}}
: Mungon ose është bosh parametri|language=
(Ndihmë!) - ^ "Mango tree, national tree". 15 nëntor 2010. Marrë më 16 nëntor 2013.
{{cite web}}
: Mungon ose është bosh parametri|language=
(Ndihmë!)