Polonia w Azerbejdżanie
Populacja |
200 (2019) |
---|---|
Miejsce zamieszkania | |
Język | |
Religia |
katolicyzm |
Grupa |
Polonia w Azerbejdżanie to Polacy i Azerowie pochodzenia polskiego.
Szacuje się, że w 2019 w Azerbejdżanie mieszkało około 200 Polaków, skoncentrowanych głównie w stolicy kraju – Baku[1].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Po I rozbiorze Polski
[edytuj | edytuj kod]Początki kontaktów polsko-azerbejdżańskich sięgają XVI wieku[1], ale tak naprawdę, początek Polonii w Azerbejdżanie możemy datować na XIX wiek, kiedy to, w wyniku rozbiorów Polski oraz rosyjskich podbojów na Kaukazie, Warszawa i Baku, znalazły się w jednym państwie – Imperium Rosyjskim[1]. Większość Polaków, którzy dotarli wtedy do Azerbejdżanu, było zesłańcami, skazanymi na karną służbę wojskową[1].
Bakijski boom naftowy
[edytuj | edytuj kod]Półwysep Apszeroński był intensywnie rozwijającym się miejscem przemysłu naftowego[2]. Z tego też powodu, do stolicy Azerbejdżanu przybyła fala polskich inżynierów, lekarzy i architektów[1].
Przed wybuchem I wojny światowej Polonia liczyła kilka tysięcy osób[1].
Społeczność polska
[edytuj | edytuj kod]W XX wieku, w Baku istniało kilka organizacji polonijnych – Rada Polskich Organizacji, Towarzystwo „Dom Polski”, Polskie Towarzystwo Wzajemnej Pomocy „Ognisko”, Polskie Towarzystwo Dobroczynności, a także Związek Młodzieży Polskiej[3].
W Baku wydawano także polskie czasopismo „Farys”[3].
Większość Polaków po 1917 roku opuszczała Azerbejdżan w ramach repatriacji[3].
W 1991 roku założono polonijną organizację o nazwie „Polonia”[3]. Kierownikiem stowarzyszenia był Azer, nie mający polskich korzeni[3].
W 2003 roku powstała polonijna organizacja „Polonia Azerbejdżan”[4].
Społeczności katolickie
[edytuj | edytuj kod]W 1894 powstała polska kaplica Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Panny Maryi, skonfiskowana później przez władze carskie[1].
W 1903 powstały Rzymskokatolickie Towarzystwo Dobroczynności i Katolicka Wspólnota Polska[1], a rok później otworzono szkołę katolicką.
Po upadku Związku Sowieckiego, Polonia zwróciła się do Watykanu o przysłanie kapłana[1], prośba nastąpiła z inicjatywy Swetłany Barancewicz pochodzącej z polskiej rodziny[3]. W 1997 do Baku przybył ks. Jerzy Piluś – obecnie posługujący w Abchazji[1].
Od 2001 roku w Baku działa polska parafia pod wezwaniem Chrystusa Zbawiciela[4].
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/55/Witold_Zglenicki.jpg)
Witold Zglenicki
[edytuj | edytuj kod]Jednym z najwybitniejszych członków Polonii w Azerbejdżanie był Witold Zglenicki. Był on inżynierem, który pozyskiwał ropę naftową z dna morskiego. Był także sponsorem fundacji na rzecz rozwoju polskiej kultury i nauki, co przyniosło mu przydomek „polskiego Nobla”[5].
Naśladowca Zglenieckiego, Paweł Potocki zorganizował zasypanie Zatoki Bakijskiej, tworząc w ten sposób lądowe pola naftowe[6].
Architektura polska
[edytuj | edytuj kod]Polacy mają ogromne zasługi w bakijskiej architekturze, funkcję naczelnego architekta miasta pełniło kolejno czterech Polaków, a jeden z nich piastował to stanowisko przez 16 lat[1][4].
-
Palace of Happiness, autorstwa Józefa Płoszki
-
Ismailliye Palace, autorstwa Józefa Płoszki
-
Baki Soveti, autorstwa Józefa Gosławskiego
Znani członkowie Polonii w Azerbejdżanie
[edytuj | edytuj kod]- Józef Gosławski, architekt
- Józef Płoszko, architekt
- Michał Abramowicz, geolog
- Andriej Wyszynski, polityk sowiecki
- Alexander Makovelsky, filozof
- Mstisław Rostropowicz, wiolonczelista
- Witold Zglenicki, geolog, uczeń Dmitrija Mendelejewa
- Stephen Skshyvan, inżynier
- Paul Zdrodovsky, mikrobiolog -->
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f g h i j k Polacy w Azerbejdżanie [online], www3.tchr.org [dostęp 2020-05-02] .
- ↑ Central Asian Oil Conflicts [online], Encyclopedia Britannica [dostęp 2020-05-02] (ang.).
- ↑ a b c d e f Polonia Baku [online], www.polonia-baku.org [dostęp 2020-05-02] .
- ↑ a b c Polacy w Azerbejdżanie [online], www.polonia.org [dostęp 2020-05-08] (pol.).
- ↑ Inżynier Witold Zglenicki – polski Nobel [online], hotnews.pl [dostęp 2020-05-02] .
- ↑ Polsko-Azerbejdżańskie stosunki po rozpadzie ZSSR [online], Polacy [dostęp 2020-05-08] (ros.).