Reino de Northumbria
Norþhymbra rīce (ang) ![]() | |||||
Localización | |||||
---|---|---|---|---|---|
| |||||
Capital | sen valor ![]() | ||||
Poboación | |||||
Lingua oficial | Northumbrian (en) ![]() inglés antigo ![]() | ||||
Relixión | paganismo e cristianismo ![]() | ||||
Xeografía | |||||
Parte de | |||||
Datos históricos | |||||
Precedido por | |||||
Creación | 653 ![]() | ||||
Disolución | 954 (Gregoriano) ![]() | ||||
Organización política | |||||
Forma de goberno | monarquía ![]() | ||||
• Rei ![]() | Oswiu de Northumbria Érico I da Noruega (pt) ![]() ![]() | ||||
Northumbria (en saxón antigo: Norþanhymbra; en nórdico antigo: Norðimbraland, nome que reflicte a súa localización ao norte do río Humber) foi un dos reinos menores dos anglos, mencionado no século XII por Henrique de Huntingdon como parte da Heptarquía anglosaxoa-xuta, os dominios establecidos polos pobos xermánicos que comezaron a invadir Gran Bretaña a finais do século V, cando xa había case 70 anos que fora abandonada polas lexións romanas.
Fundada por anglos baixo o mando de Æthelfrith (Ethelfrith) no que hoxe é o nordés inglés no ano 593 a partir da unión doutros dous reinos menores, Bernicia e Deira, floreceu no século VII, chegando a estenderse polas Terras Altas escocesas e Gales, desde o Humber até o Forth. Tivo a súa capital en Whitby, sede do coñecido sínodo homónimo que decidiu en favor do rito cristián romano fronte ao irlandés para ser implantado en terras británicas.
O territorio northumbrio foi ocupado polos daneses no século IX e integrouse ao reino de Inglaterra en 829, da man das conquistas de Ecgberht de Wessex.
O condado que se formou despois, estaba limitado ao sur polo río Tees e ao norte polo río Tweed (o que hoxe en día é similar á rexión moderna do Nordés de Inglaterra) e foi recoñecido como parte de Inglaterra polo Tratado de York de 1237 entre Inglaterra e Escocia. Berwick-upon-Tweed, que se sitúa ao norte do Tweed, foi definido como súbdito das leis de Inglaterra pola Acta de Gales e Berwick de 1746. O territorio que unha vez foi parte de Northumbria durante o seu apoxeo é administrado hoxe en día por rexións diferentes como Nordés de Inglaterra (Bernicia), Yorkshire e Humber (Deira), Noroeste de Inglaterra (Cumbria), os Scottish Borders, West Lothian, Edimburgo, Midlothian e East Lothian.
Actualmente, Northumbria é a rexión Nordés de Inglaterra. O nome úsase nos títulos da Policía de Northumbria (a cal administra Northumberland e Tyne e Wear) e a Universidade de Northumbria (situada en Newcastle), e tamén foi adoptado pola Xunta de Turismo de Inglaterra para referirse ao Nordés de Inglaterra.
Historia
[editar | editar a fonte]Northumbria orixinalmente estaba composta pola unión de dous reinos dependentes, Bernicia e Deira. Bernicia cubría o territorio norte do río Tees, mentres Deira correspondía ao que hoxe en día é aproximadamente Yorkshire. Bernicia e Deira foron unidos por primeira vez por Æthelfrith, un rei de Bernicia que conquistou Deira ao redor do ano 604. Foi derrotado e morreu en 616 nunha batalla preto do río Idle a mans de Raedwald, rei de Anglia Oriental, quen instalou a Edwin, o fillo de Ælla, un antigo rei de Deira, como o novo rei de Northumbria.
Edwin de Northumbria, que aceptou o cristianismo en 627, pronto se converteu no rei máis poderoso de Inglaterra: foi recoñecido como Bretwalda e conquistou a Illa de Man e o Reino de Gwynedd, no norte de Gales. Con todo, foi derrotado por unha alianza entre o rei exiliado de Gwynedd, Cadwallon ap Cadfan, e Penda, rei de Mercia, na batalla de Hatfield Chase en 633.
Reinado de Oswald
[editar | editar a fonte]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2e/Oswald_of_Northumbria.jpg)
Ao morrer Edwin, Northumbria dividiuse outra vez entre Bernicia, onde Eanfrith, un fillo de Ætelfrith, se fixo co poder, e Deira, onde gobernaba un primo de Edwin, Osric. Cumbria tendeu a permanecer unha terra fronteiriza cos britanos. Os dous monarcas reconvertéronse ao paganismo e ambos morreron en combate un ano despois, mentres Cadwallon seguía a súa devastadora invasión de Northumbria. Despois da morte de Eanfrith, o seu irmán, Oswald, apoiado por guerreiros enviados por Domnall Brecc de Dalriada, derrotou e deu morte a Cadwallon na Batalla de Heavenfield en 634.
A partir de entón, Oswald expandiu considerabelmente o seu reino. Incorporou terras de Gododdin ao norte do Fiorde de Forth e gradualmente estendeu o seu dominio cara ao oeste, rodeando os reinos de Rheged e Strathclyde. Por tanto, Northumbria non só formou parte do que hoxe en día é o norte de Inglaterra, senón que tamén cubriu bastante do sueste de Escocia.
O rei Oswald reintroduciu o cristianismo no reino, pero esta vez fíxoo encargándolle a Santo Aidan, un monxe irlandés da illa escocesa de Iona, a tarefa de converter o seu pobo ao cristianismo. Isto levou á introdución do cristianismo celta, diferente do catolicismo romano. Fundouse un mosteiro en Lindisfarne, probabelmente en honra ao seu par insular de Iona.
Con todo, a guerra con Mercia continuou. En 642, Oswald morreu a mans de Penda na Batalla de Maserfield. En 655, Penda lanzou unha invasión contra Northumbria coa axuda de Æthelwald de Deira, pero sufriu unha devastadora derrota a mans de Oswiu, o sucesor de Oswald, na Batalla de Winwaed. A batalla marcou unha etapa importante no destino de Northumbria: Penda morreu nela e Oswiu conseguiu a supremacía sobre Mercia, converténdose no rei máis poderoso de Inglaterra.
Relixión
[editar | editar a fonte]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/ff/Perelachaise-croixCeltique-p1000394.jpg/220px-Perelachaise-croixCeltique-p1000394.jpg)
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d2/LindisfarneFol27rIncipitMatt.jpg/220px-LindisfarneFol27rIncipitMatt.jpg)
No ano 664 un gran sínodo tivo lugar en Whitby para discutir a controversia da data das festas de Pascua. Moitos conflitos manifestáronse entre as prácticas da Igrexa Celta en Northumbria e as crenzas da Igrexa católica. Finalmente, Northumbria foi persuadida de retomar as crenzas da fe católica, e o bispo celta, Colman de Lindisfarne, volveu a Iona.
![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/KellsFol292rIncipJohn.jpg/220px-KellsFol292rIncipJohn.jpg)
O reino foi afamado como centro relixioso e artístico. Inicialmente Northumbria foi cristianizada por monxes da Igrexa Celta, e isto levou ao florecimiento da vida monástica, cun estilo de arte relixiosa único que combinaba estilos anglosaxóns e celtas. Despois do Sínodo de Whitby en 664 a Igrexa Celta e a Romana uníronse. Con todo, o estilo único de arte relixiosa foi preservado e promovido, cuxo exemplo máis famoso son os Evanxeos de Lindisfarne.
Apoxeo e decadencia
[editar | editar a fonte]Northumbria perdeu o control de Mercia a finais dos anos 650, despois dunha revolta exitosa comandada polo fillo de Penda, Wulfhere, pero recuperou a supremacía até sufrir unha desastrosa derrota polos pictos na Batalla de Nechtansmere en 685. O rei de Northumbria, Ecgfrith (fillo de Oswiu), foi derrotado, e o seu poder no norte foi gravemente ameazado. O reinado pacifista de Alchfrith, o medio irmán e sucesor de Ecgfrith, logrou limitar o dano feito, pero foi desde ese punto que o poder de Northumbria empezou a decaer, e a inestabilidade continuou despois da morte de Alchfrith, acaecida en 704.
Unha serie de invasións escocesas reduciron Northumbria aínda máis até convertela nun condado que se estreitaba desde o Humber até o Tweed, e por moito tempo Northumbria foi disputada entre os emerxentes reinos de Inglaterra e Escocia. Os Duques de Northumbria mantiveron un nivel de independencia de ambos os reinos, pero houbo longos períodos de conflitos polo dominio do condado.
Invasión normanda e partición do reino
[editar | editar a fonte]![](http://178.128.105.246/content-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a7/ShepardMap802Northumbria.png/220px-ShepardMap802Northumbria.png)
Guillerme o Conquistador converteuse en rei de Inglaterra en 1066. Pronto se deu conta de que era necesario controlar Northumbria, que permanecera virtualmente independente dos reis de Inglaterra, para protexer o seu reino da invasión escocesa. Para recoñecer a remota independencia de Northumbria e asegurarse que Inglaterra estivese adecuadamente defendida dos escoceses, Guillerme gañou a alianza do Bispo de Durham e do duque, confirmando os seus poderes e privilexios. Con todo, isto causou rebelións antinormandas. Por tanto Guillerme tentou instalar a Robert Comine, un nobre normando, como Duque de Northumbria, pero antes de que Comine puidese ocupar o cargo, el e 700 dos seus homes foron masacrados na cidade de Durham. En vinganza, Guillerme guiou ao seu exército contra Northumbria nunha sanguenta campaña, un evento que se coñece como o Masacre do Norte. Aethelwin, o bispo anglosaxón de Durham, tentou escapar de Northumbria no momento da matanza con tesouros de Northumbria, pero foi capturado e encarcerado, morrendo no cárcere; a súa sede quedou vacante.
Para acougar as revoltas e protestas, o fillo de Guillerme, Guillerme Rufus, decidiu dividir Northumbria. William de St. Carilef foi nomeado Bispo de Durham, e tamén se lle foi outorgando poderes de Duque para a rexión meridional dos ríos Tyne e Derwent, que formou o Condado de Durham. O resto, a rexión setentrional dos ríos, converteuse en Northumberland, onde os poderes políticos do bispo de Durham se limitaban a só certos distritos, e o duque seguiu rexendo como súbdito do trono inglés.
A cidade de Newcastle foi fundada polos normandos en 1080 co fin de dominar a rexión e o importante punto estratéxico do río Tyne.
A rexión tivo unha longa historia de disturbios e revoltas en contra do poder establecido, como se viu na Peregrinación de Graza e o Levantamento do Norte nos tempos da Casa de Tudor. A maior razón foi a forza do catolicismo na área despois da Reforma relixiosa que instaurou o anglicanismo. Iso levou a un fervoroso sentimento xacobita tras a Restauración Inglesa. A rexión cobrou a fama de ser un condado salvaxe, onde fuxitivos e separatistas se escondían da lei, xa que era maioritariamente rural e pouco poboada. Con todo, despois da unión de Escocia e Inglaterra, en 1603, a paz volveu ser instaurada.
Reis de Northumbria
[editar | editar a fonte]Reino | Rei | Notas |
---|---|---|
593 - 616 | Æthelfrith | Primeiro rei de Nothumbria. Rei de Bernicia que conquistou Deiria. |
616 - 12 de outubro de 632 | Edwin | Rei de Deira, que se converteu en monarca de Northumbria e por tanto de Bernicia tamén. Morreu en batalla a mans de Cadwallon ap Cadfan. Santo. |
634 - 5 de agosto de 641 | Oswald | Fillo de Æthelfrith. Deu morte a Cadwallon. Rei de Northumbria. Morreu a mans de Penda de Mercia. Santo. |
654 - 15 de febreiro de 670 | Oswiu | Fillo de Æthelfrith. Logrou unificar os reinos e formou unha Northumbria estable. Deixou de ser Rei de Bernicia no ano 655, para converterse en rei de toda Northumbria. |
Febreiro de 670 - 20 de maio de 685 | Ecgfrith | Fillo de Oswiu. Morreu en batalla contra os pictos. O poder do reino foi gravemente comprometido pola derrota. |
20 de maio de 685 - 14 de decembro de 704 | Ealdfrith | Medio irmán de Ecgfrith. |
Finais de 704 - principios de 705 | Eadwulf | Usurpou o trono dado que Osred apenas era un neno cando o seu pai morreu. |
705 - 716 | Osred I | Fillo de Ealdfrith. |
716 - 718 | Conred | |
718 - 29 de maio de 729 | Osric | Fillo de Ealdfrith. Adoptou a Ceolwulf como o seu herdeiro. |
729 – outono de 731 | Ceolwulf | Un errado golpe de estado no outono de 731 obrigoulle a deixar o trono por un curto tempo. |
731 – inverno de 737/8 | Ceolwulf | O seu poder foi restaurado, pero logo abdicou para converterse en monxe. |
737 - 758 | Eadberht | Primo de Ceolwulf. Abdicou para que o seu fillo fose rei, e logo converteuse en monxe. |
758 - 759 | Oswulf (Osulf)
|
Asasinado polos seus serventes. |
759 - 765 | Aethelwald Moll | Destronado. |
765 - 774 | Ealhred | Destronado e exiliado. |
774 - 779 | Aethelred I | Destronado. |
779 - 23 de setembro de 788 | Aelfwald I | Asasinado. |
788 - 790 | Osred II | Destronado e exiliado. |
790 - 18 de abril de 796 | Aethelred I | Retomou o trono. |
796 | Oswald | Exiliouse despois dun reinado de apenas 27 días. |
14 de maio de 796 - 806/8 | Eardwulf | Destronado. |
806/8 - 808/10 | Aelfwald II | |
808 - 810 | Eardwulf | Retomou o trono. |
810 - 841 | Eanred | Fillo de Eardwulf. |
840/1 - 844 | Aethelred II | Destronado. |
844 | Redwulf | Usurpador ao trono. |
844 - c. 848/9 | Aethelred II | Retomou o poder. |
C. 848/9 - 862/3 | Osberht | Destronado. |
862/3/7 - 23 de marzo de 867 | Aelle | Usurpador, asasinado polos daneses xunto a Osberht. |
867 - 21 de marzo de 867 | Osberht | Asasinado polos daneses xunto ao usurpador Aelle. |
Véxase tamén
[editar | editar a fonte]![]() |
Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Reino de Northumbria ![]() |
Outros artigos
[editar | editar a fonte]Bibliografía
[editar | editar a fonte]- Pirie, Elizabeth (2002). Coins of Northumbria: An illustrated guide to money from the years 670 to 867. Galata Print, Llanfyllin. ISBN 9780951667194